Jaapjan Zuidema: 'De Fontyscultuur mag wat zakelijker'

In zijn loopbaan kwam Jaapjan Zuidema, sinds begin dit jaar lid van het college van bestuur van Fontys, vaak genoeg beroepsmatig in aanraking met het hoger beroeps- en wetenschappelijk onderwijs, en deed ook werk voor onderwijsinstellingen als OMO, Summa en Yonder. “Maar dit is mijn vuurdoop als bestuurder.” 

“Ik wist vorig jaar: ik word vijftig, als ik nog een keer iets anders wil gaan doen, is dit het moment. En ik wilde heel graag iets doen dat meer betekenisvol is voor de maatschappij. Ik heb met een aantal bestuurders uit het beroepsonderwijs gesproken of die wereld iets voor mij zou zijn. Toen kwam ineens deze vacature voorbij. Een heel bijzondere, want ook precies met de expertises waar ik over beschik.”

De keuze van Fontys viel uiteindelijk ook op Zuidema als opvolger voor Frans Möhring. “Echt een groot cadeau. Om vanuit een commerciële, financiële rol in deze baan te mogen belanden. Ook nog eens in Eindhoven, waar ik al 26 jaar woon, en bij een instelling waar mijn hele familie zo’n beetje heeft gestudeerd. Tot nu toe bevalt het me ook super.”

Een makkelijke baan is het echter niet, en zal het gezien alle ontwikkelingen binnen en buiten Fontys ook niet snel worden. Dat geeft Zuidema ook toe. “Aan de ene kant wil en moet je heel erg investeren om je beloftes aan de studenten na te komen. Dat doe je in talentgericht onderwijs, in huisvesting, AI, automatisering. Aan de andere kant moet je financieel meelopen met het aantal studenten dat we hebben en daardoor dus bezuinigen op de formatie.”

Moeilijk? Zuidema zegt juist die dynamiek heel gaaf te vinden. “Met HARP wordt de kwaliteit van de bedrijfsvoering hoger. We gaan van decentraal naar centraal. Maar ook weer niet overal. Daar moeten we een nieuwe balans in vinden.”

Cultuur
Afkomstig uit een zakelijke, commerciële wereld moet het voor Zuidema soms toch ook wel flink wennen zijn. “Het is een andere cultuur inderdaad. Maar ik zie bij iedereen hier de passie en betrokkenheid om de student verder te helpen.”

“Waar we alleen niet zo goed in zijn is het elkaar aanspreken op dingen die beter kunnen. De Fontyscultuur is heel erg van de inspanningsverplichting. Minder van de resultaatverplichting. Dat mag wel wat zakelijker.”

Nu we het over zakelijk hebben: hoe trof hij, de man die als partner bij Deloitte Accountants jarenlang verantwoordelijk was voor de publieke sectorpraktijk in Eindhoven en Arnhem, de financiële huishouding van Fontys aan bij zijn komst hier? “Die is heel goed. Er zijn nauwelijks schulden. De nieuwbouw op Rachelsmolen is vrijwel geheel met eigen middelen betaald. Wat dat betreft voldoen we prima aan ons eigen motto: wendbaar en weerbaar voor de toekomst.”

Een toekomst die veelbelovend is als het gaat om de schaalsprong van Brainport. En die tegelijkertijd toch ook heel ongewis is. Het is sturen in de mist voor Zuidema en zijn twee collega’s in het college van bestuur - iets dat voor alle bestuurders in het hoger onderwijs opgaat. Door wat er in de wereld gebeurt, wat de impact van AI is en vooral: wat al dit soort invloeden voor effect hebben op potentiële studenten.

“We hebben geen glazen bol. Studenten laten zich niet sturen in hun keuzes. We weten dus niet hoe we er in 2030 voorstaan. Toch zeker als je het per instituut bekijkt. Een wat verder weg gelegen toekomst is heel moeilijk te voorspellen.”

Netwerk
Zuidema zelf lijkt vooral positief te kijken naar die toekomst. Vanwege Brainport, vanwege het feit dat het nieuwe kabinet niet zo van de hindernissen is als het gaat om internationale werving. En ook omdat hij een breed netwerk heeft dat hem nu goed van pas komt. “Ik heb veel voor de gemeente gewerkt, en dat is heel helpend. Ik probeer bij zoveel mogelijk gremia aan tafel te zitten. Heb bijvoorbeeld ook bijna wekelijks contact met mijn counterpart bij de TU/e.”

Ook al omdat er in die andere portefeuille van Zuidema, huisvesting en vastgoed, nog het nodige gaat gebeuren dat de TU/e en Fontys allebei aangaat. Beide instellingen zetten de komende jaren gezamenlijk de schouders onder de bouw van studentenwoningen. Zoals bekend onderzoekt Fontys of het mogelijk is om 350 studenten te huisvesten op de hoek van de campus. Maar er is meer.

“Door de komst van de dependance van het Rijksmuseum gaat het deel van de Kennedylaan (de weg tussen de Fontyscampus en de TU/e-campus) tussen Fontys en het station op de schop. Nou, this is the moment… Mijn  ideaalbeeld is dat er een soort esplanade komt, met een parkachtige verbinding tussen de twee campussen. We zijn daar nu samen een visie over aan het ontwikkelen.”