Je hoeft niet in het plaatje te passen om erbij te horen

De Week tegen Eenzaamheid begint vandaag, maar voor sommige studenten maakte juist het begin van het nieuwe studiejaar gevoelens van eenzaamheid sterker. Docent Reinout Heydra steekt met onderstaand opiniestuk die studenten een hart onder de riem. 

Overal om je heen lijkt het studentenleven weer op gang te komen. Je ziet anderen nieuwe contacten leggen en hun plek vinden. Dat kan pijnlijk zijn als je die aansluiting graag wilt, maar niet vindt. Misschien heb je helemaal niet zoveel behoefte aan nieuwe contacten, terwijl je wel het gevoel hebt dat dit van je wordt verwacht. 

Ook later tijdens je studie kan dat gevoel ontstaan. Anderen lijken steeds meer hun draai te hebben gevonden. Jij misschien nog niet. Waarom lijkt het hen zo makkelijk af te gaan, terwijl het jou zoveel energie kost? Misschien voelt het voor jou alsof iedereen al weet hoe je student hoort te zijn, behalve jij.

Alleen zijn is niet hetzelfde als eenzaam zijn
Alleen zijn kan prima bij iemand passen, zo weet ik. Sommige studenten zoeken veel gezelschap, anderen hebben meer behoefte aan rust. 

Maar je kunt ook graag aansluiting willen en toch alleen komen te staan. Je wilt contact en ergens bij horen, maar het lukt niet goed om dat te vinden. Dan is alleen zijn geen keuze of kenmerk van wie je bent, maar een situatie waarin je terecht bent gekomen. En juist dan kan het eenzaam worden.

Het helpt niet dat er een beeld is van hoe een studententijd hoort te zijn. Als je aan een opleiding begint, verwacht je misschien dat je vanzelf je plek vindt en een leuke tijd hebt. Maar studeren is ook een periode waarin nog veel kan veranderen. Voor de één gaat dat snel, voor de ander duurt het langer.

En waarom zou je studententijd eigenlijk een van de leukste fases van je leven moeten zijn? Misschien ontdek je pas later wat echt bij je past. Het idee dat juist deze jaren bijzonder moeten zijn, kan dan voelen als iets waar je aan moet voldoen. Je studie kan belangrijk voor je zijn, maar het kan ook gewoon een periode zijn tussen wat ervoor kwam en wat erna komt. Voor sommigen wordt het een bijzondere tijd. Voor anderen gaat het voorbij. Daar is niets mis mee.

Er is niet één manier om student te zijn
Ook het op kamers gaan hoort bij het bekende plaatje. Alsof je pas echt student bent als je het ouderlijk huis verlaat. Voor veel hbo-studenten is dat helemaal geen realistische stap. Wie wel op kamers wil, kan tegen hoge huren of een tekort aan kamers aanlopen. Misschien wil je helemaal niet uit huis, of voelt thuis wonen op dit moment gewoon beter.

Binnen een opleiding kunnen studenten heel verschillend zijn. Misschien heb jij meer tijd nodig om te ontdekken waar je je thuis voelt. Of wil je eerst weten waarom iets zo moet voordat je het overneemt. Dan kun je al gauw als lastig worden gezien. Dat betekent niet dat er iets mis is met jou. Misschien heb je meer ruimte nodig om op jouw manier te kunnen denken en leren.

Opleidingen kunnen hier volgens mij ook iets in betekenen. Niet iedere student hoeft op dezelfde manier mee te doen. Dus zij kunnen zich ook afvragen of ze soms te veel uitgaan van één bepaald type student.

Erbij horen is niet voor iedereen hetzelfde
Als alleen zijn bij je past, hoef je daar niets aan te veranderen. Maar als je graag meer contact wilt en dat niet vindt, kan dat behoorlijk pijn doen.

Als je tijdens je studie denkt aan stoppen omdat je het gevoel hebt dat je hier niet op je plek bent, hoeft dat niet meteen te betekenen dat je weg moet. Een moeilijke periode zegt nog weinig over de rest van je studie. Zoek contact als je dat mist, maar probeer jezelf niet te veranderen omdat je omgeving een ander beeld van het studentenleven laat zien. Je kunt je heel goed nog niet thuis voelen op je opleiding en er toch thuishoren.

Eenzaamheid gaat over meer dan het missen van contact. Soms zit het in het gevoel dat je anders zou moeten zijn om erbij te horen. Maar je hoeft jezelf helemaal niet te veranderen om geaccepteerd te worden. Als je dit gevoel herkent, zoek dan vooral iemand met wie je erover kunt praten. Dat kan iemand zijn die je vertrouwt. Je kunt ook terecht bij een docent of studentendecaan.

Misschien past het beeld van de ideale studententijd gewoon niet bij jou. Je hoeft niet in het plaatje te passen om bij Fontys te passen.

Reinout Heydra is docentopleider Aardrijkskunde bij Fontys Hogeschool