De Fontyscampus: wikken en wegen door krimp en groei

Uitbreiden, op slot doen, afstoten, huren, verhuren. Dat zijn de opties die Fontys heeft als het om vastgoed gaat. De Fontys-bevolking slinkt al een paar jaar door demografische krimp. Dat heeft ook gevolgen voor de campussen waar steeds minder fysieke ruimte nodig is door het dalende aantal studenten en medewerkers. 

Maar dat klinkt simpeler dan het is. Want tegelijkertijd kan Fontys het zich niet veroorloven om rücksichtlos dan maar gebouwen af te stoten. Hoewel genoemde demografische krimp niet vandaag of morgen verdwijnt, zijn er ook ontwikkelingen die in potentie juist weer tot groei zouden kunnen leiden. De Brainportregio krijgt immers een schaalsprong door de uitbreiding van ASML. En dat kan niet alleen voor Eindhoven maar voor de hele Fontys-habitat – van Venlo tot Den Bosch en van Tilburg tot Sittard – gevolgen hebben.

Daar is de dienst Vastgoed & Facilities (V&F) zich heel bewust van, stelt directeur Magda Ooms. “We moeten heel flexibel omgaan met onze huisvesting. Of we dan ook voorzichtig zijn met gebouwen afstoten? Ja en nee. Een gebouw als W3 op de campus Venlo bijvoorbeeld (dat al is gesloten en waarvoor een onderneming zich bereid heeft getoond daar woningen te realiseren, red.), daar hebben we geen moeite mee om dat af te stoten. Dat pand is echt heel oud en qua structuur niet meer passend bij het huidige onderwijs.”

En die andere locatie in Limburg, Sittard? Ook daar is sprake van krimp en dus minder ‘bewoners’. “Daarom wordt inmiddels een deel van het pand verhuurd aan de Gilde Opleidingen. Dat is wel mooi, omdat je dan een werkpartner in hetzelfde gebouw hebt zitten.”

Tilburg
Stappegoor dan. Daar werden P4 en P4+ al van de hand gedaan: die zijn door de gemeente opgekocht. De gemeente ambieert een heel andere invulling van het Stappegoor-gebied, met onder meer woningbouw, een park en sportvoorzieningen. Onlangs werden ook de deuren van P2 gesloten. Daar is nog niet meteen een nieuwe bestemming voor.

“Maar er werd nauwelijks nog gebruik van gemaakt, dus dan is het alleen al wat de energierekening betreft beter om het te sluiten. En ook dat is een al wat ouder pand. Het gros op die campus dateert van eind jaren tachtig. En qua ligging is Stappegoor ook op zijn best suboptimaal."

"We zijn nu al een tijd aan het verkennen of we kunnen verhuizen naar de Spoorzone of het Kenniskwartier. We doen dat trouwens in goede samenwerking met de gemeente Tilburg, die ons heel graag naar het centrum zou zien komen. Maar er gaat veel tijd overheen bij dat soort omvangrijke plannen. ”

Aan de onderkomens van Kunsten en Journalistiek zal niet snel getornd worden. Fontys Academy for the Arts zit immers op kruipafstand van de Concertzaal en de Schouwburg. En de journalisten-in-spé verblijven in het modernste onderkomen van allemaal. Waarbij Mindlabs ook nog eens de grootste mediahub van Zuid-Nederland is en bovendien gelegen is in de Spoorzone. 

Die Spoorzone is ook het gebied waar eigenlijk iedereen Fontys Tilburg het liefst in zijn geheel ziet neerstrijken. Pakweg vijftien jaar geleden was dat ook waar de hogeschool serieus over in gesprek was met de gemeente Tilburg. Destijds liepen die onderhandelingen echter stuk op de financiële haalbaarheid. Waarop gekozen werd voor het ver buiten het centrum gelegen Stappegoor.

Over centrum gesproken: als het aan de dienst V&F ligt, zou Fontys Den Bosch ook het liefst vandaag nog verhuizen naar het centrum in die stad. De vestiging van Fontys Educatie ligt een heel eind uit dat centrum en is niet echt simpel te bereiken. “We zijn al wel wat langer op zoek naar een nieuwe locatie. Probleem is dat er eigenlijk nauwelijks plek is in Den Bosch. Dus dat is nogal een zoektocht.”

Rachelsmolen
Dan zijn de plannen voor Eindhoven wat minder spannend of uitdagend. Al was het maar omdat daar de afgelopen paar jaar al hele grote bewegingen zijn geweest, met onder meer de verhuizingen van de gezondheidsopleidingen naar nieuwbouw op Rachelsmolen en van wat nu Fontys Technology heet naar Nexus op de TU-campus. De sporthogeschool en de ICT-studenten van TQ zitten voorlopig nog gebeiteld op hun eigen locaties.

Zo ook, uiteraard, de gebruikers van campus Rachelsmolen. Waar na de zomer de nu nog bij De Lage Landen (DLL) verblijvende diensten weer terugkeren; reden waarom een deel van R3/4 momenteel wordt verbouwd.

Er verdwijnt dus niets op Rachelsmolen, hier zal juist bijgebouwd gaan worden. Fontys was vorige week immers een van de ondertekenaars van de intentieverklaring om de komende jaren 5.400 nieuwe studentenwoningen te realiseren. In het geval van Fontys zou dat dan op de Zuidoost-hoek van campus Rachelsmolen zijn, waar 350 wooneenheden gerealiseerd kunnen worden.

Waar wel het einde van in zicht is: De Witte Dame als Fontys-onderkomen. De drie verdiepingen die Fontys HRM en Toegepaste Psychologie nu nog als thuisbasis hebben, worden nog gehuurd. Maar gezien de grote terugloop van studenten bij dat instituut en andere ontwikkelingen in Eindhoven, zo geeft Ooms toe, is het niet waarschijnlijk dat Fontys daar nog lang zal bivakkeren.

Maar, zo benadrukt zij, niets is in ijzer gegoten. “Veel zal afhangen van de toekomstige studentenaantallen. Daarom moeten wij flexibel en wendbaar blijven.”

Tot slot ligt een grotere Fontys-vertegenwoordiging op de Brainport Industries Campus op dit moment niet voor de hand. Ooms: “Omdat die locatie toch wel lastig is qua bereikbaarheid.” Maar wie weet hoe dat in de toekomst is, als ‘BIC2 en BIC3’ uitontwikkeld zijn en alleen ASML daar al 20.000 mensen aan het werk gaat zetten. Dat zal de bereikbaarheid van die campus ongetwijfeld ten goede komen.