Hoe hoog ligt de lat?

“Negentig procent van onze afstudeerders in het nieuwe onderwijs heeft het diploma in een jaar behaald.” Het werd vol trots meegedeeld. En terecht misschien, negentig procent is goed, het is veel! Applaus voor de studenten en voor de docenten. Iemand nog wat taart?

Toch blijft dat percentage een beetje hangen. Want wat betekent het eigenlijk? Dat we fantastisch onderwijs geven? Dat studenten keihard hebben gewerkt en bijna allemaal het gewenste hbo-niveau hebben bereikt? Als dat zo is: chapeau.

Maar er is nog een mogelijkheid. Dat de lat simpelweg wat lager ligt. Een ongemakkelijke gedachte in een onderwijsorganisatie. We praten liever over andere dingen, over studiesucces, rendement, doorstroom, enz. Opleidingen hebben er bovendien belang bij dat studenten snel afstuderen. Dat levert een wonderlijke situatie op: degene die bepaalt of het diploma verdiend is, werkt voor een organisatie die graag ziet dat het diploma wordt uitgereikt.

Dat dit kan schuren, zagen we jaren geleden bij InHolland. Daar bleek een vereenvoudigde afstudeerroute voor langstudeerders niet aan de normen te voldoen. De commissie Leers vond overigens geen bewijs voor fraude of financiële motieven, maar de affaire leidde wel tot discussie over een systeem waarin hogescholen destijds een vergoeding kregen voor iedere afgestudeerde. Je zou denken dat we sindsdien extra zuinig zijn op de lat en hoe hoog of laag we die leggen.

Maar ook voor docenten is een onvoldoende geven niet bepaald aantrekkelijk. Een voldoende betekent: invoeren en klaar. Een onvoldoende betekent extra feedback, een herkansing, mails en soms een prachtig door AI geformuleerde klacht bij examencommissie, coördinator of manager. Je moet bijna principieel zijn om iemand te laten zakken.

En zo ontstaat een interessant systeem. De student wil een voldoende. De opleiding wil studiesucces. Het management wil rendement. De docent wil op vrijdagmiddag naar huis. Iedereen heeft belang bij die zes. Behalve misschien het diploma.

Dus als negentig procent slaagt, mogen we best trots zijn. Maar laten we ook iets anders durven vragen: ligt dat aan uitzonderlijk goed onderwijs en fantastische studenten? Of ligt de lat gewoon wat lager? Misschien kunnen we het onderwijs dan nog efficiënter maken. Diploma bij inschrijving.

Scheelt studenten vier jaar studeren, docenten een hoop feedback en de examencommissie heel veel mailtjes. En het rendement? Honderd procent.

Tina ten Bruggencate is docent aan Fontys Hogeschool Toegepaste Psychologie en onderzoeker bij het lectoraat Ethisch werken. Lees hier haar eerdere columns voor Bron.