Eindhoven,
03
juli
2020
|
12:02
Europe/Amsterdam

‘Laat studenten niet de last dragen, neem actie voor een inclusief Fontys’

Saskia Blom, docent Fontys Hogeschool Technische Natuurkunde, vindt dat Fontys de discussie over diversiteit en inclusiviteit veel te vrijblijvend voert. In deze opiniebijdrage legt ze uit hoe discriminatie vaak onder de oppervlakte aanwezig is; ze pleit voor krachtigere maatregelen.

Ben jij ook getroffen door de heftige teleurstelling, pijn en woede die mensen tijdens de Black-Lives-Matter-demonstraties uitten over scheve patronen in onze samenleving? En wat betekent dit voor Fontys-studenten en -medewerkers?

Het lastige is dat er, naast overduidelijke gevallen van discriminatie, ook mechanismes spelen waar de vinger moeilijk op valt te leggen, maar die wel remmend werken Saskia Blomvoor studenten en medewerkers uit minderheidsgroepen. Neem bijvoorbeeld micro-agressies: incidenten, die samen een patroon laten zien, maar waarbij je per specifiek geval niet weet wat er achter zat.

Weerstand
Waarom vroeg die tweedejaars student van kleur altijd zijn blonde practicumgenoot om de duurdere meetapparatuur op te halen? Zo voorkwam hij een lange preek waarin overdreven gemaand wordt om vooral voorzichtig te zijn. Toch was de collega die deze apparatuur afgaf, ervan overtuigd iedereen gelijk te behandelen. Hij wuifde dit soort verschillen weg.

Wie navraag doet over zo’n incident, kan rekenen op veel weerstand, op verontwaardiging, of je wordt gezien als degene die de sfeer verziekt.

Men wil oprecht niet discrimineren, en meent dat ook beslist niet te doen. En in een deel van de gevallen deed men dit wellicht ook niet: het is immers moeilijk om toevallige willekeur te onderscheiden van statistische patronen. Maar de optelsom van zulke incidenten knaagt beetje bij beetje aan het zelfvertrouwen van mensen uit gemarginaliseerde groepen.

Witte vrouw op TUDelft
Ikzelf ben wit, maar kreeg als vrouw op de TUDelft en bij Philips Research steeds meer het gevoel dat ik niet echt thuishoorde in de bètawereld. En ik heb vele natuurkundevrouwen ontmoet die gefrustreerd zijn over hoe hun collega's in de industrie of aan universiteiten hen stelselmatig te laag inschatten. Ze werden simpelweg over het hoofd gezien, of langzamerhand richting een niet-passende rol gepusht: meer onzichtbaar en dienend.

Tot in 2017 de #MeToo-beweging het voor mij mainstream maakte om seksisme aan te kaarten, wist ik niets over hoe ‘mannelijkheid’ in onze cultuur belemmerend kan werken. Onbewust zijn veel mannen al jong bezig met bewijzen dat ze ‘niet vrouwelijk’ zijn, uit angst hun trots of de acceptatie van anderen te verliezen.

Net als dat het voor mannen fijner is om te leven in een wereld waar je eigenheden de ruimte krijgen, waar je jezelf niet sterker of stoerder voor hoeft te doen, net zo is er voor witte mensen veel te winnen om te kunnen leven in een wereld waarin je huidskleur niet langer meeweegt in hoe serieus men je neemt en hoeveel autoriteit men je toekent.

Het is belangrijk om tijd uit te trekken om jezelf te verdiepen in witheid. Het kost weliswaar moed om onder ogen te zien hoe je zelf onbewust bijdroeg aan de scheve verwachtingen en machtsstructuren waarin we geboren zijn. Maar het levert veel op als we dit gaan kunnen zien.

Impliciete associatie
Tot mijn ongeloof bleek uit een impliciete associatietest dat ikzelf een voorkeur voor witte mensen heb. Dit zegt niet dat ik discriminerende overtuigingen heb, maar het houdt bijvoorbeeld wel in dat ik, onwillekeurig, zwarte mensen eerder aanzie De docententeams zijn 'te wit'voor een schoonmaker dan voor de directeur. Dat er, kortom, in mijn handelen associaties meespelen waarvan ik me niet bewust ben.

Er is een schat aan onderzoek dat keer op keer heeft laten zien dat mensen (en zeker ook docenten) onbewuste vooroordelen en stereotype verwachtingen hebben. In complexe situaties beïnvloeden die voorkeuren ons gedrag.

Als ik dit tegen mijn eigen collega's zeg, kijken ze wazig of verontwaardigd. Laten we alsjeblieft niet wachten tot de individuele Fontys-docenten één voor één de tijd nemen om zich op de hoogte te stellen van de inzichten rond institutioneel racisme!

Racisme in onderwijs
En we moeten al helemaal niet onze studenten de last laten dragen om ons als Fontys-staf te wijzen op hoe racisme in ons onderwijs doorwerkt. Ditzelfde geldt natuurlijk ook voor discriminatie op functiebeperking, islamofobie, trans- en homofobie, seksisme, enzovoort.

De staf van Fontys is geen getrouwe afspiegeling van onze studentenpopulatie: de docententeams zijn opvallend wit. Dit betekent dat we, als Fontys, belangrijke perspectieven en inzichten missen, en dat een deel van de potentiële studenten liever in Rotterdam of Amsterdam gaat studeren dan bij ons.

Laten we onze schouders zetten onder het aanpakken van kansenongelijkheid bij de personeelsopbouw. Laat ons actief werken aan onderwijsteams waarin medewerkers hun veelkleurige identiteiten met trots dragen, als rolmodellen voor onze studenten.

Hogescholen vergelijken
Als oplossing stelt men vaak eisen aan het aantal minderheden in benoemingscommissies. Dit is een eerste stap, maar zeker niet genoeg. Minderheden kampen immers met dezelfde impliciete voorkeuren: ook zij schatten onbewust andere minderheidsleden systematisch te laag in.

Ik pleit daarom, ten tweede, voor trainingen in onbewuste associaties aan iedereen die met studenten, medewerkers of sollicitanten in aanraking komt. Ten derde pleit ik ervoor om informatie in onze jaarverslagen op te nemen over hoe we aan evenredige representatie werken.

En tot slot pleit ik ervoor dat bij accreditatie indicatoren voor inclusiviteit worden gebruikt, zodat aankomende studenten de verschillende hogescholen op dit punt kunnen vergelijken. [Saskia Blom]

Saskia Blom geeft sinds 2011 les in vastestoffysica, fotonica en astrofysica bij Fontys Hogeschool Technische Natuurkunde in Eindhoven. Ze begeleidt bovendien studenten in projecten, tijdens stages en als mentor gedurende hun hele studieloopbaan.

Sithabile Mlotshwa

artworksithabilemlotshwa.jpgHet kunstwerk is van Sithabile Mlotshwa. In haar TED-talk en project legt zij uit welke invloed Nederland volgens haar heeft gehad op de wereldgeschiedenis.

Wil je meer weten over de achtergronden van de strijd tegen structurele uitsluiting?https://implicit.harvard.edu/implicit/takeatest.html 
www.Nederlandwordtbeter.nl
www.withuiswerk.nl

Reacties 1 - 9 (9)
Bedankt voor uw bericht.
Thea Westenend
06
July
2020
Hoewel misschien een beetje als mosterd na de maaltijd, gezien de discussies van afgelopen vrijdag, wil ik hier toch uitspreken hoe goed ik het vind van jou, Saskia, dat je actie onderneemt. Inclusie is inderdaad iets wat van twee kanten moet ontstaan en moeite voor moet worden gedaan. Bij Fontys breng ik, als docent Toegepaste Psychologie, sinds september 2019 inclusie onder de aandacht in het domein mens en maatschappij. Net als jij vind ik het hoog tijd dat het thema meer aandacht krijgt dan nu het geval is, dat het als thema meer aandacht moet krijgen in het leven van alledag. Ik zien hoe studenten veelal in een 'witte westerse bubbel' leven en er te weinig kennis is van de achtergrond van anderen om waardering te hebben voor het anders zijn van de ander. Vanuit de gedachte van bewuste inclusie wil ik een bijdrage leveren aan erkenning, waardering en benutten van de overeenkomsten en de verschillen tussen mensen. Misschien ben ik een idealist maar ik ga ervoor!
Inge van de Vorst
06
July
2020
Dank voor je pleidooi, Saskia. Ik sluit me aan bij je oproep om het samen te doen.
Het gesprek is begonnen. Prachtig.
Aan alle slimme witte mannen van onze mooie Fontys community: kom je van binnen in verzet bij het lezen van dit opiniestuk? Wat is het wat in jou zo geraakt wordt? Wat is het ergste wat er kan gebeuren als we een inclusieve school worden?
Henk
06
July
2020
Hoi Inge,
Die vraag wil ik graag beantwoorden. Maar niet in 5 minuten en niet in 50 woorden. Daarvoor is het onderwerp te delicaat en te complex. Wel vind ik het goed van Saskia dat ze deze discussie aangezwengeld heeft, en ik denk dat Fontys als gemeenschap van maatschappelijk betrokken professionals, wetenschappers en denkers op basis van een grondige discussie tot een afgewogen oordeelsvorming moet komen over deze materie. Jammer dat we in Nederland niet de debatcultuur van bijvoorbeeld Groot-Brittannië en Amerika hebben; sprekers die de tijd krijgen een onderwerp of gezichtspunt gedegen uiteen te zetten, discussie geleid door een objectieve moderator en een publiek dat in een Q&A kan deelnemen. Mij heb je als spreker! Misschien iets voor de Bron om te organiseren? Een eerste stap naar een Studium Generale van Fontys? Wie weet?
Vr.gr.
Henk
Saskia Blom
05
July
2020
Via Fontysmail voerde ik nog enkele discussies, waarvan ik mijn andere Fontyscollega’s de leeropbrengst niet wil onthouden:

(1) Wat kunnen we betekenen bij het begeleiden van studenten die een stageplaats zoeken?
- Spreek het stagebedrijf aan, als blijkt dat ze de ambitieuze Marrokkaans-Nederlandse student niet hebben aangenomen, en in plaats daarvan een minder goede, witte student de kans hebben geboden. We komen als stagebegeleiders (Fontys contact docenten) bij deze bedrijven binnen, we bouwen een band met hen op, dus Fontysdocenten kunnen hier echt invloed hebben!
- Als we weten dat het voor biculturele studenten lastiger is om een stageplaats te bemachtigen, dan hebben we de verantwoordelijkheid om extra aandacht aan deze groep te besteden. Ik denk aan bijvoorbeeld een toegespitste sollicitatietraining.

Tot slot: in antwoord op een mail die ik 21/6 aan Joep Houterman en Hans Nederlof heb gestuurd, heb ik tot nu toe slechts de toezegging gekregen dat er op teruggekomen zal worden. In dit bericht vroeg ik of wij als Fontys nadenken over het opstellen van een verklaring als die van de VU: https://www.vu.nl/en/news-agenda/news/2020/apr-jun/black-lives-matter.aspx, waarin concrete inspanningen staan waarmee de VU gelijke kansen gaat bevorderen.
In mijn ogen zou zoiets zeer wenselijk zijn, ook met het oog op hoe de laatste weken de handelswijze van de UvA rond het creëren van een veilige studieomgeving in het nieuws is.

In hetzelfde bericht stel ik dat het nog mooier zou zijn, als de Nederlandse hogescholen een gezamenlijke verklaring opstellen (in plaats van per instantie, zoals zich dit nu bij de universiteiten lijkt te ontwikkelen).

Net als bij de klimaatcrisis (en net zoals bij de gevaren van roken en bij andere problemen waarvan een groot deel van de mensen liever wegkijkt) is het waardevol om ons als leergemeenschap rekenschap te geven van het feit dat we hierin een ontwikkeling hebben door te maken.
Via horen zeggen begreep ik echter dat Houterman vorige week in reactie op enkele vragen juist heeft aangekondigd geen aanleiding voor Fontys te zien om in actie te komen, aangezien we ‘al’ een lectoraat 'diversiteit en orthopedagogisch handelen' hebben..!
Iris van Venrooij
06
July
2020
Ik ben het helemaal met je eens, Saskia! We kunnen de verantwoordelijkheid niet bij de student (of docent) van kleur laten liggen om zelf in actie te komen, zoals hieronder gesuggereerd wordt. De maatregelen die jij voorstelt klinken voor mij goed. Maar ik denk dat het vooral belangrijk is om met mensen van kleur zelf in gesprek te gaan; wat wensen zijn en waar hebben zij behoefte aan? Dan kunnen wij hen daarin ondersteunen.
Iris van Venrooij
06
July
2020
Zoals hieronder genoemd wordt is de IAT inderdaad een omstreden test geworden in de laatste jaren. Ik vind het echter jammer dat het in de discussie door de collega's hieronder bijna alleen over de validiteit van de IAT gaat, terwijl dat slechts ondersteunend was in jouw stuk. Het feit dat we allemaal bewuste of onbewuste associaties hebben met mensen van kleur is in de afgelopen week hopelijk toch duidelijk geworden uit alle ervaringen die er door mensen van kleur verteld zijn. Hopelijk hoeven zij die verhalen niet keer op keer te herhalen om anderen ervan te overtuigen dat het wel degelijk bestaat.
Saskia Blom
04
July
2020
Beste Henk Verhoeven en Wim van de Riet,
Ja, bewustwording en gedragsverandering is urgent en belangrijk!
Hoe zou dit het best aangepakt kunnen worden? Wat valt er aan te raden boven het volgen van trainingen op dit gebied, zoals ik bepleit?
Bewustwording zal meteen ook de kracht van de minderheidsgroepen zelf mobiliseren, aan de ene kant omdat bij _iedereen_ onbewuste vooroordelen meespelen, maar ook omdat het dan mogelijk wordt om elkaar hierop aan te spreken.

Wat ik heb begrepen over psychologische theorieën, is dat er altijd discussie over zal zijn (de IQ-test meet bijvoorbeeld slechts hoe goed iemand is in het afleggen van IQ-tests...), maar, dat ze wel degelijk helpen bij het analyseren van menselijk gedrag.
Op 26:07 minuten in dit webinar legt Judi Mesman, hoogleraar interdisciplinaire bestudering van maatschappelijke vraagstukken van Leiden University College (LUC), uit dat de wetenschappelijke discussie gevoerd moet worden, maar niet in de weg moet staan van concrete maatregelen:
https://knaw.nl/nl/actueel/terugkijken-bijeenkomsten/antiracisme-op-universiteiten-29-juni-2020
“De internationale roep om een antiracistische beleidsagenda heeft ook Nederlandse universiteiten bereikt. Het legt genadeloos bloot hoe onvoorbereid de academische wereld op dit debat is. Hoe gaan universiteiten effectief om met modern activisme dat veelal plaatsvindt op social media?“
Saskia Blom
07
July
2020
Ik heb op een rijtje gezet welke instellingen voor hoger onderwijs in Nederland een verklaring hebben opgesteld naar aanleiding van de Black Lives Matter demonstraties.

De voorzitter van het College van Bestuur van de Hogeschool Rotterdam schreef persoonlijk over hoe om te gaan met oplevingen van de racisme-pandemie:
https://www.advalvas.vu.nl/nieuws/black-lives-matter-noopt-universiteiten-tot-introspectie

In Wageningen sprak het bestuur in eerste instantie van ‘geen open deuren intrappen’, iedereen is immers tegen racisme...
Hierop lanceerden studenten en medewerkers een petitie die tot de volgende reactie leidde:
https://resource.wur.nl/nl/student/show/WUR-bestuur-wil-dialoog-over-buitensluiting-en-discriminatie-.htm

De Erasmusuniversiteit Rotterdam gaf slechts een lijstje Black Lives Matter Film Tips. Dit leverde kritiek op vanuit hun eigen studenten: Wat gaat de universiteit concreet doen?

De UvA gaf begin juni blijk van solidariteit met de Black Lives Matter-beweging via een zwarteblokjespost op Instagram en Facebook, maar ze leken hier vooral in de smaak te willen vallen bij de vele scholieren die zich bij de demonstraties bleken te hebben aangesloten en die de UvA als hoopt toekomstige studenten hoopt te verwelkomen.
Later hebben UvA-docenten alsnog verdiepende statements gemaakt:
https://uvadiversity.blog/2020/06/05/racism-the-other-global-pandemic-academia-is-not-immune/
https://www.uva.nl/en/shared-content/faculteiten/en/faculteit-der-maatschappij-en-gedragswetenschappen/news/2020/06/institutional-racism-and-academia.html?cb

Leiden liep daarin voor op de UvA:
https://www.universiteitleiden.nl/en/news/2020/06/karwan-fatah-black-on-black-lives-matter
https://www.universiteitleiden.nl/en/news/2020/06/sara-polak-on-black-lives-matter

Tilburg was ook snel:
https://www.tilburguniversity.edu/nl/actueel/nieuws/kutlay-yagmur-mensheid-moet-verzet-komen-tegen-racisme

En ook Maastricht reageerde in een vroeg stadium, met de volgende verklaring:
https://www.maastrichtuniversity.nl/nl/nieuws/college-van-bestuur-inclusiviteit-en-diversiteit-zijn-onze-kracht

De Universiteit Utrecht stelde dat ze gesprekken gaat organiseren en studenten en medewerkers gaat vragen om hun ervaringen te delen:
https://www.uu.nl/nieuws/uu-in-gesprek-over-racisme-en-discriminatie

En InHolland riep zelfs op tot het betuigen van steun aan de anti-racismedemonstratie:
https://www.facebook.com/Inholland/photos/wij-tolereren-racisme-niet-laten-we-met-elkaar-in-gesprek-gaan-samen-leren-samen/3194466463926213/

De VU maakte een diep doordacht statement, maar daar refereerde ik al eerder aan: https://www.vu.nl/nl/nieuws-agenda/nieuws/2020/apr-jun/statement-racisme-vu-black-lives-matter.aspx).

Mijn dochters zijn dezer dagen hun studiekeuze aan het bepalen, en ik hoor dat zij en hun klasgenoten veel belang hechten aan dit soort overwegingen...
Saskia Blom
15
July
2020
Hierbij nog een link naar een EUR-statement, ik citeer enkele zinnen:

“Doing nothing means upholding the status quo.

[-]

The following points are meant to hold us accountable. They signify an ongoing commitment to what must be extensive structural action to transform the university into what we believe it has the potential to one day be: a place to come together in solidarity through difference, to make and inquire together [-]

We pledge to address power dynamics within group discussions on an ongoing basis, including learning to listen and be open to change both interpersonally and systemically in the ways that group meetings such as tutorials and supervision sessions are run.

[-]

We would welcome any comments from those affected by the issues raised above, as well as from our students and tutors. Any comments will be taken seriously and, only with the explicit permission of the commenter, incorporated with credit into future drafts.

https://www.eur.nl/en/essb/media/2020-06-epi-anti-racism-statement0
Saskia Blom
17
July
2020
...en deze artikelen in Science Guide zijn ook relevant:

“We zijn er nog lang niet, maar dit proces heeft mij tot nu toe al zoveel geleerd over de uitdagingen die je brengt als je hier werkelijk over in gesprek gaat als academisch instituut. Maar wat nog maar weinig gebeurt in de academie.
[-]
Er bleven collega’s die vonden dat het helemaal nog niet was aangetoond dat er sprake was van racisme en kwetsend taalgebruik. Was het nu allemaal wel zo erg? Als er om voorbeelden werden gevraagd, werd vervolgens diep gezucht: ‘moeten we het weer uitleggen’? Dat wij als instituties immuun voor racisme zouden zijn is natuurlijk naïef.” https://www.scienceguide.nl/2020/07/bestuurders-vaak-onwetend-over-racismedebat-op-hun-instelling/


“In opdracht van OCW hebben NWO, de KNAW, de VSNU, het Landelijk Netwerk Vrouwelijke Hoogleraren, ECHO, het expertise Centrum Diversiteit en het Landelijke Overleg Diversity Officers de afgelopen maanden gewerkt aan het Nationale Actieplan Diversiteit en Inclusie.

De MBO Raad en de Vereniging Hogescholen zijn niet betrokken bij dit initiatief maar, zo valt te lezen in de advertentie, de ambitie is om de samenwerking in de nabije toekomst uit te breiden met het mbo en hbo.”
https://www.scienceguide.nl/2020/07/ocw-zoekt-leden-voor-diversiteitscommissie-hoger-onderwijs/

"Onlangs organiseerde Hogeschool Inholland onder leiding van regisseur en presentator Bahram Sadeghi een online gesprek tussen studenten en medewerkers. Ze spraken over hun eigen ervaringen met racisme en discriminatie, over wat zij nodig hebben om zich thuis te voelen, en over wanneer een hogeschool nou inclusief is." https://www.scienceguide.nl/2020/07/bij-inclusie-hoort-veiligheid-je-hoeft-niet-altijd-alles-te-zeggen/

" Je moet mensen helpen in het durven. Door te zeggen: als we dit gaan doen dan gaat het ongemakkelijk zijn, maar we gaan het toch doen. Je moet mensen over die drempel heen helpen, en dat is pijnlijk. We willen een cognitieve benadering, maar dit heeft te maken met emoties, met name angst. We gaan op een bepaalde manier met elkaar om, en als je ineens doorhebt hoe je jezelf bijvoorbeeld opstelt tegenover de ander kan dat heel confronterend zijn.” Aminata Cairo
https://www.scienceguide.nl/2020/07/als-het-gesprek-over-diversiteit-ongezellig-wordt-dan-denken-we-al-snel-laat-maar/
Saskia Blom
03
July
2020
Beste Henk Verhoeven en Wim van de Riet,
Ik ben benieuwd naar wat je vanuit de psychologische achtergrond adviseert als plausibele aanpak om de strijd tegen structurele uitsluiting aan te gaan?

Uit het feit dat mijn reactie anders is op witte mensen dan op zwarte mensen valt inderdaad niet voorspellend te zeggen of ik ook discriminerend gedrag zal vertonen, maar het zegt mij dat mijn associaties scheef zijn.

Als ik eerlijk naar mezelf kijk, ben ik bijvoorbeeld daadwerkelijk banger voor donkere jongens in een nachtelijk steegje, dan voor evenveel, even sterke, witte jongens...

De oorsprong van onbewuste associaties is cultureel, en we pikken deze voorkeuren al vroeg in onze jeugd op. Zoals blijkt uit dit filmpje, zijn er manieren om bij de opvoeding het gesprek met je kind aan te gaan opdat het zulke vooroordelen kan tegengaan: https://twitter.com/vpro/status/1271050130955927552
Wim van de Riet
03
July
2020
Beste Saskia, of je associaties scheef zijn, durf ik niet te zeggen. De impliciete-associatietest blijkt niet geheel betrouwbaar te zijn. Het is niet zo dat bij herhaaldelijke afname er steeds dezelfde score uitkomt. Daarmee sluit ik overigens ook niet uit dat je associaties wel scheef zijn en ik sluit ook niet uit dat je werkelijk banger bent voor zwarte dan voor blanke jongens. Alleen ik moet zoiets niet gaan beweren op grond van zo een meetinstrument, zoals een meneer of mevrouw tijdens een "unconscious bias"-training mogelijk wel doet. Ik moet overigens net zo goed voorzichtig zijn met verregaande conclusies te trekken uit een filmpje van Sunny Bergman, waarvan ik niet weet onder welke omstandigheden dit experiment heeft plaatsgevonden, ik niet goed weet of de manier van bevragen sturend is geweest, wat voor soort kinderen met wat voor achtergrond geselecteerd zijn en wat voor specifieke fragmenten juist uitgekozen zijn (en welke juist niet). Ik heb geen pasklare oplossing om de strijd tegen structurele uitsluiting aan te gaan en ik acht mijzelf op dit gebied ook niet deskundig genoeg om zinnige zaken te opperen. Dat laat ik graag aan andere over, zolang er maar niet te gemakkelijk pour le besoin de la cause allerlei theorieën bij worden gehaald, die achteraf toch minder solide blijken te zijn dan wordt voorgesteld.
Henk
03
July
2020
Dag Saskia,

Uitsluiting en achterstelling van bepaalde bevolkingsgroepen is een hardnekkig, lastig te bestrijden en ook zeer complex onderwerp. De oplossing zal gevonden moeten worden in bewustwording en gedragsverandering bij de dominante meerderheid (je geeft daarvan in je opiniestuk een aantal treffende voorbeelden). In het actuele debat merk ik echter dat op deze invalshoek zeer sterk en naar mijn mening ook wat eenzijdig de nadruk wordt gelegd. De andere kant – en die krijgt helaas minder aandacht en wordt jammer genoeg soms ook te snel in een verdachte hoek gedrukt – is het verhaal over de (potentiele/nog te mobiliseren) kracht van de minderheidsgroepen zelf. In Amerika zien we bijvoorbeeld een zeer groot verschil tussen de Afro-Amerikaanse gemeenschap en de Oost Aziatische minderheid. Deze laatste doet het zonder meer erg goed; zowel op scholen, universiteiten, in het zakenleven, de wetenschap alsook op tal van andere indicatoren van maatschappelijk en individueel succes/welbevinden scoren met name Aziatische vrouwen in de hoogste regionen, terwijl deze groepen net zo goed met vooroordelen en discriminatie te maken kregen. Welke overtuigingen, waarden & normen en gedragspatronen veroorzaken deze positieve lijn? En wat kunnen andere groeperingen hiervan leren? Hoewel het stellen van deze vraag zelf soms al als ongepast wordt afgedaan, denk ik dat van deze tweezijdige benadering het meeste heil te verwachten valt.

Vriendelijke groet,
Henk Verhoeven
Hans Idema
03
July
2020
Dank voor dit mooie en helaas nog steeds (2020?!) relevante betoog - ik heb de impliciete associatietest nog niet durven maken, maar ook ik ervoer onlangs dat - anders dan hoe ik dat zo graag zou willen - een volstrekt neutrale associatie t.a.v. mensen met een andere culturele achtergrond ook bij mij niet vanzelf gaat. Het is goed en hoog tijd dat we de moeite opzoeken beter stil te staan bij vanzelfsprekendheden - zoals een behoorlijk uitgebreid Sodexo-assortiment waarbinnen al onze Moslim-collegae en -studenten echter geen fatsoenlijk halal-hapje kunnen samenstellen. Dus laat ons inderdaad een beetje werk maken voor een nóg beter, leuker en inclusiever Fontys!
Henk Verhoeven, docent Toegepaste Psychologie.
03
July
2020
Dat diversiteit en inclusiviteit binnen Fontys een issue is staat buiten kijf. Met de argumentatie en de oplossingen van Saskia Blom heb ik wat meer moeite. De IAT (Implicite Association Test) bijvoorbeeld ligt vanuit wetenschappelijke hoek stevig onder vuur. Ook het concept Micro Agressie is niet onomstreden. Voor een genuanceerde visie op (onder andere) dit onderwerp kan ik het boek van Greg Lukianoff en Jonathan Haidt aanbevelen: The Coddling of the American Mind.
Saskia Blom
03
July
2020
Beste Henk Verhoeven,
Met welk deel van mijn argumentatie heb je moeite? In 800 woorden heeft het geen zin om de lange lijst incidenten die ikzelf heb ervaren op te noemen (en dan nog, zou dat voldoende zijn om jou te laten voelen hoe het is om vanuit een gemarginaliseerde groep een monocultuur open te breken?).
Pas toen ik de techniekwereld verliet voor de Lerarenopleiding, merkte ik hoezeer ik een deel van mezelf onwillekeurig had weggemoffeld, en hoeveel -onbedoelde- signalen van collega's/werkcontacten mij achteraf gezien dagelijks mezelf kleiner hadden doen maken in die omgeving. Het was echt veel meer dan de verrassende monterheid waarmee ik plots besefte dat ik al weken niet meer als 'de secretaresse' was benaderd.

En dat, terwijl iedereen bij Philips Research juist echt zijn best deed om _niet_ te discrimineren (en er ook van overtuigd was dat beslist niet te doen). Bij Philips had ik het juist veel makkelijker dan tijdens mijn promotie bij de TUDelft. Daar hoorde ik _elke dag_ tenminste één domme-blondjesmop, een deel trouwens erg grappig. Minder leuk was het hoe zuur de mannen keken toen ik vroeg om de posters van blote vrouwen uit het lab weg te halen. Maar ze deden het gelukkig wel.
Als ik bij stagiairs kom, bij techniekbedrijven die bijna uitsluitend uit mannen bestaan, voel ik mij nog altijd weer alle nadrukkelijk lange blikken van de wat oudere mannen achter hun bureaus. Maar ik ben eraan gewend, zet me over het ongemak heen, en groet zo'n man vrolijk.

Laatst, toen ik over een technisch bedrijventerrein fietste, was ik echt weer geschokt: een man in een bestelbusje deed met zijn handen alsof hij luchtborsten vastgreep, terwijl hij me met een nare grijns indringend aankeek (ik ben ondertussen 50, kun je nagaan waaraan onze twintigjarige studentes het hoofd moeten bieden)...
Henk
03
July
2020
Dag Saskia,
Mijn reactie – o.a. voortkomende uit mijn vakgebied psychodiagnostiek - was in eerste instantie gebaseerd op de IAT test. Dit is echt geen verantwoorde manier om eventuele vooroordelen aan te tonen. Uiteraard betwist ik jouw persoonlijke ervaringen niet, en je geeft eigenlijk zelf ook het perfecte voorbeeld hoe om te gaan met discriminerende uitingen (het voorbeeld van de posters van blote vrouwen). In America is de cultus rondom Micro Agressie uitgelopen op bizarre vormen van betutteling en censuur, zie het boek van Jonathan Haidt dat ik noemde. Hij bespreekt dit onderwerp ook in context van scholen en opvoeding en een hele pakkende quote van hem is: Don’t adapt the road to the kid, adapt the kid to the road. Ik geloof ook dat daarop de focus moet liggen in de emancipatie van minderheden; versterken van eigen competenties en zelfvertrouwen en dat ook assertief uitdragen. Wacht niet tot je ruimte gegeven wordt; pak zelf je ruimte.
Vriendelijke groet,
Henk Verhoeven
Wim van de Riet
03
July
2020
Ik wil mij toch aansluiten bij de kritiek van mijn collega bij Toegepaste Psychologie, Henk Verhoeven. Daarbij wil ik niet het probleem ontkennen of bagatelliseren (zeker niet), maar ik meen wel dat er een verkeerde onderbouwing wordt gegeven door Saskia Blom door te verwijzen naar de impliciete-associatest (beperkt voorspellend vermogen) en naar microagressies (Lilienfeld (2017): "Although the MRP [microaggression research program] has been fruitful in drawing the field’s attention to subtle forms of prejudice, it is far too underdeveloped on the conceptual and methodological fronts to warrant real-world application.") Daarnaast moeten we voorzichtig zijn met het inzetten van zogenaamde "unconscious bias"-trainingen (waar Saskia Blom mogelijk voor lijkt te pleiten met: "Ik pleit daarom, ten tweede, voor trainingen in onbewuste associaties aan iedereen die met studenten, medewerkers of sollicitanten in aanraking komt."), waarvan het effect wetenschappelijk gezien niet duidelijk is aangetoond. Ik zit er zelf niet op te wachten dat een niet al te wetenschappelijk georiënteerde coach/trainer mij komt vertellen op grond van een voor de praktijk kwestieus meetinstrument (de impliciete-associatest wordt nog weleens gebruikt in zulk soort trainingen) wat er in mijn hoofd zich afspeelt. De discussie die Saskia Blom aanzwengelt is belangrijk en legitiem, maar laten we niet vergeten dat we in zo een discussie toch dezelfde wetenschappelijke standaarden en waarden moeten hanteren als we binnen het onderwijs op Fontys doen. Verwijzen naar omstreden theorieën en testmiddelen, zonder dat als zodanig te melden, zou dan ook niet gepast zijn.
Annette
03
July
2020
Ik kan niet anders dan je betoog volledig ondersteunen!
Geert
03
July
2020
Ontzettend goed geformuleerd. Je benadrukt de onwetendheid en ontkenning die aan dit complexe probleem ten grondslag ligt. Negeren en je niet aangesproken voelen als individu, instituut of hogeschool is geen optie. Niet ieder docententeam is overigens even wit. Er bestaan teams met een mooie diversiteit langs meerdere assen, maar je betoog blijft van toepassing.