Internationale student blijft vaker in Nederland
Steeds meer buitenlandse studenten blijven in Nederland werken. Eenmaal gediplomeerd verhuizen internationals graag naar Amsterdam. In Limburg, Twente en Groningen blijven ze minder vaak wonen, meldt onderzoeksbureau ROA.
Een flink deel van de Tweede Kamer vindt dat de internationalisering in het hoger onderwijs te ver is doorgeschoten, maar de laatste tijd dringt het besef weer door dat er op de arbeidsmarkt grote tekorten zijn: hebben we die buitenlandse talenten niet broodnodig? Het Maastrichtse Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) heeft nu bestudeerd hoeveel internationals na afstuderen in Nederland blijven werken en waar ze dat doen.
Jarenlang schommelde de ‘blijfkans’ rond de twintig procent, maar de laatste tijd neemt dat percentage sterk toe, ziet het ROA. De lichting van 2020 zat een jaar na afstuderen op bijna 40 procent en die van 2021 op 43. Het CBS rapporteerde vorig jaar ook een stijgende lijn.
Ze verhuizen vaak naar Amsterdam. Daar woont aanvankelijk nog geen twintig procent van de buitenlandse gediplomeerden, maar vijf jaar later is dat bijna dertig procent. Vooral Maastricht, Groningen en Wageningen weten hun internationals niet goed vast te houden.
Want internationals “verlangen naar (hoog)stedelijke dynamiek en internationale netwerken”, schrijven de onderzoekers over de populariteit van Amsterdam. Ook zou het daar makkelijker zijn om een baan te vinden waarvoor je geen Nederlands hoeft te spreken.
Onderlinge verschillen
Uit het onderzoek blijkt ook dat er een groot verschil is tussen de verschillende studenten onderling. Zo blijven er aanzienlijk meer hbo-studenten (tien procentpunt) in Nederland dan universitaire studenten uit het buitenland. Ook blijkt dat studenten van buiten de EER vaker hier blijven dan studenten van binnen de EER.
Als het om studierichtingen gaat springen ict en techniek eruit in positieve zin: die kennen vrij veel internationale studenten die na diplomering hier blijven. Een bedreiging voor de arbeidsmarkt is dit niet. Verre van, stelt het ROA: zelfs als élke international met een ict- of techniekdiploma in Nederland blijft, dan zouden de tekorten in die sectoren nog steeds niet zijn opgevuld. Wat overigens zeker in de Brainportregio geen onbekend verhaal is.
Overigens zijn er ook studierichtingen waar nauwelijks internationals te vinden zijn, bijvoorbeeld in de educatieve sector, of waar ze na diplomering bijna allemaal weer vertrekken. Zoals in verpleegkunde, waar de meeste internationals uit België en Duitsland komen en daarheen ook weer terugkeren.
Een ander voorbeeld zijn de kunstenopleidingen, waar traditioneel veel internationals op afkomen. Daarvan stelt het ROA dat hoe meer buitenlandse studenten daar afstuderen en daarna in Nederland blijven, hoe moeilijker het voor hen én voor Nederlandse afgestudeerden wordt om een plek te veroveren op de arbeidsmarkt.
Onbalans
Uiteraard zijn er ook grote regionale verschillen. Om internationals voor de regio’s te behouden, is het verstandig om hen vroeg te laten kennismaken met werkgevers buiten de grote stad, adviseren de onderzoekers. Hierin kunnen universiteiten nog wat leren van de hbo-instellingen, zo schrijven de onderzoekers. Die zijn veel beter ingespeeld op vraag en aanbod in de regio. Bovendien zou het fijn zijn als ze studies kiezen die goed aansluiten op de Nederlandse arbeidsmarkt.
Oud-minister Robbert Dijkgraaf heeft een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd die balans moet brengen in de internationalisering. Daarin speelt de arbeidsmarkt ook een rol. Universiteiten en hogescholen zouden in grens- en krimpregio’s meer internationals kunnen werven dan in de grote stad. Ook opleidingen in de tekortsectoren kunnen, als Tweede en Eerste Kamer dit wetsvoorstel aanvaarden, buitenlandse studenten blijven werven.