Gun ons aanwezigheidsplicht
Soms heb je geen zin om op te staan. Wel of niet naar school gaan, dat maakt niet echt uit want er zijn toch geen consequenties. Verzin een reden waarom je niet aanwezig kan zijn en je docent ziet het wel door de vingers. Het is namelijk je eigen verantwoordelijkheid, want er is geen aanwezigheidsplicht.
Ergens kan ik daar mee leven. Probleem is alleen dat wanneer meerdere studenten dit gaan doen, je in halflege klaslokalen komt. Bij de meeste lessen die ik heb is maar de helft van de studenten aanwezig. Ik heb zelfs lessen gehad waar we met z’n tweeën zijn, terwijl 14 studenten verwacht worden. Dit is gewoon demotiverend. Het lijkt me ook zonde van het geld van de school, omdat docenten privé lesgeven.
Studenten zeggen dat ze zelf kunnen kiezen wat belangrijker voor ze is; de les of iets buiten school. Maar ik vraag me af of we als mens meestal het juiste besluit nemen. Als het buiten lekker weer is of je kunt nog doorslapen, dan denk je al snel dat de les niet interessant gaat worden. Bovendien zijn er soms ook lessen waarvan je verwacht dat het niks gaat opleveren, maar waar toch een heleboel te halen valt.
Het doet me ook een beetje denken aan de coronatijd. Zoveel zelfverantwoordelijkheid in de online lessen, maar uiteindelijk stonden toch de meeste webcams uit en deden er maar weinig studenten mee. Als je gebrek aan participatie toch niet opvalt tussen de andere blokjes op het scherm, dan voel je ook minder de noodzaak om mee te doen.
Natuurlijk, er moeten uitzonderingen worden gemaakt. Als iemand uit Overijssel moet komen en om 5 uur op moet staan om op 9 uur op school te komen, dan kun je afspraken maken. Als iemand verhinderd is door een herfstblaadje op het spoor waardoor de NS weer alle alarmbellen af laat gaan, … afijn. Maar voor de rest: gun ons deze aanwezigheidsplicht. Geef ons de consequenties die de keuze makkelijk maken tussen uit bed gaan en naar school gaan.
Het puberbrein kan nog niet altijd zelf de ‘beste’ keuze maken. En je weet nu niet wat de beste keuze is. Achteraf, als je de les gevolgd hebt, weet je of het iets bijgedragen heeft aan jouw ontwikkeling. Half lege lokalen stimuleert in ieder geval niemand, ook de docent niet.
Ik heb 17 jaar lesgegeven op een hbo en natuurlijk kwamen bij mij niet altijd alle studenten maar dat het merendeel niet aanwezig is, herken ik niet. Wellicht omdat ik geloof in het geven van boeiende lessen die aansluiten bij de belevingswereld van de studenten en waarin ik met hen afsprak dat zij mijn volle inzet mogen verwachten en ik hun volle inzet verwachtte. We ontmoeten elkaar in deze opleiding om van elkaar te leren en dat doen we live en met elkaar. Uitleggen wat het in de groep doet als jij of jij of jij er niet bent, helpt studenten. Ze willen ergens bijhoren en laat dat dan precies de klas/groep/gemeenschap in de school zijn. Het doet er toe dat wij hier nu bij elkaar zijn.
Om dit gevoel, sense of belonging, weer in de school/maatschappij terug te brengen, hebben we een programma gemaakt. Neem gerust een kijkje op:
Www.stichtingverwonderwijs.nl
Het is de verantwoordelijkheid van de docent om de lessen betekenisvol te maken. Combineer dat met longitudinale formatieve feedback - in normale mensentaal: door het hele semester heen regelmatig feedback en feed-forward geven - en de student kan wél zelf een afgewogen keuze maken om wel/niet naar school te komen.
Daarbij geloof ik in de (trage) ontwikkeling van wilskracht en intrinsieke motivatie. Ik denk daarbij aan het volgende: Als je niet wil leren kan niemand je dwingen, als je wil leren, kan niemand je stoppen.