Gemok over prijsstijging kantine, ‘wel marktconform’
En weer zijn de prijzen in de kantines van Fontys gestegen. Studenten en medewerkers merken dat sinds enkele weken in hun portemonnee. Toch is Fontys geen uitzondering. De prijzen liggen in lijn met de tarieven bij andere hogescholen en universiteiten, aldus een woordvoerder.
De voedselprijzen stijgen al enkele jaren op rij, bijvoorbeeld door de hogere btw en inkoopprijzen en gestegen lonen. 2023 spant de kroon: toen waren prijzen van voedingsmiddelen 12,1 procent hoger dan het jaar daarvoor. Vorig jaar vielen de prijzen gemiddeld 1,1 procent duurder uit dan een jaar eerder. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Ook dit jaar zijn de prijzen van voedingsmiddelen weer gestegen. Dat geldt ook voor het eten en drinken in de kantines van Fontys.
Monique van Bragt, cateringmanager van Appèl op campus Rachelsmolen in Eindhoven erkent dat de prijzen van de producten sinds 1 januari zijn gestegen, gemiddeld 8 procent. “Een voorverpakte koek bijvoorbeeld kostte in december nog 2,60 euro, nu 3,25 euro. Voor een zacht broodje fricandeau betaalde je 1,90 euro en dat kost nu 2,10 euro. Een stokbroodje hete kip was ongeveer 4 euro en nu 4,75 euro. In vergelijking met andere verkooppunten zijn we nog altijd goedkoper, maar we hebben wel veel concurrentie van de supermarkten die op loopafstand liggen van de campus.”
Hoewel er nog niet minder gebruikgemaakt wordt van de kantines, krijgt Van Bragt elk jaar veel reacties op de gestegen prijzen. “Na een paar maanden zwakt dat af en zijn ze eraan gewend. Ik kan er niks aan veranderen, maar het doet wel wat met me als ik mensen erover hoor praten.”
Soep
Ook Jennifer en Tiffany hebben gemerkt dat ze meer kwijt zijn in de kantine. Ze zitten met hun studiegenoten van Social Work te kletsen in de kantine van campus Rachelsmolen. Ze komen er dagelijks, zeggen ze, meestal voor soep en een broodje of wrap. Gemiddeld besteden ze tussen vijf en tien euro.
“Dat is best veel geld”, erkent Jennifer. “Op en neer gaan naar het centrum voor een goedkopere lunch kan wel, maar daar heb ik meestal niet genoeg tijd voor.” Tiffany knikt instemmend. “Maar als de prijzen nog verder stijgen, moet ik echt op zoek naar een alternatief of minder vaak in de kantine lunchen.”
Studiegenoot Britt neemt zelf haar boterhammen mee. Niemand is immers verplicht om lunch in de kantine te kopen. “Vanwege het gemak", zegt de student, "want mijn moeder doet de boodschappen.” Soms koopt ze wel eens een belegd broodje in de supermarkt op weg naar school. “Dat kost hooguit drie euro, echt wel minder dan ik er hier voor zou betalen.” 
Een woordvoerder van Fontys stelt dat de marktconforme tarieven in lijn liggen met de prijzen bij andere hogescholen en universiteiten. Dat wordt getoetst. “Het kan niet anders dan dat de hogere kosten worden doorberekend in de producten", zegt hij. “Ook in de supermarkten en in de horeca zijn de prijzen gestegen. Met onze cateraars hebben we afgesproken dat er ook producten worden aangeboden voor de kleine beurs. Er is dus altijd een goedkopere optie.”
In de kantine op campus Stappegoor in Tilburg worden de prijzen eenmaal per jaar verhoogd aan het begin van het studiejaar in september. Dat is zo afgesproken met Fontys. “Mits er extremen zijn, maar dat gaat nooit zonder overleg”, zegt Dick van Velden. De vestigingsmanager van Eurest Catering vertelt dat de prijzen gebaseerd zijn op de indexering van het CBS, en dus al een aantal jaar op rij zijn gestegen.
Hardnekkige gedachte
“Op school verwacht iedereen dat al het eten en drinken goedkoop is, maar wij zijn een commerciële partij." Hij kan zich nog herinneren dat scholen vroeger meebetaalden in de kosten. Cateraars ontvingen dan een vast bedrag en zo bleven de prijzen laag. "Dat is al lang niet meer zo. Maar die gedachte is hardnekkig, vooral bij medewerkers.”
Dat beaamt de woordvoerder van Fontys. “Voor zover wij weten is het niet gebruikelijk dat hogescholen en universiteiten een deel van de kosten voor hun rekening nemen. Wat Fontys wel doet sinds de laatste aanbesteding is de kosten voor onder meer grootkeukenapparatuur, inventaris en dieptereiniging voor eigen rekening nemen. Bovendien hoeven cateraars bij Fontys – in tegenstelling tot het verleden – tegenwoordig geen pachtsom meer te betalen, zodat een gezonde exploitatie mogelijk is.”
Toch is het fenomeen van subsidiëring nog niet de wereld uit. Op de campus in Venlo studeren Zoé en Fiona voor hun tentamens. De studenten International Business afkomstig uit Duitsland verbazen zich al lange tijd over de prijzen in Nederland, niet alleen in de kantine op school. “Bijna alles is hier duurder. Op Duitse universiteiten is het eten veel goedkoper. Daar geven ze wel korting aan studenten."
Foto bovenin: de kantine op campus Stappegoor
Daarnaast verbaast het me dat niemand inspeelt op de koffietrends. Hippe matcha lattes zouden waarschijnlijk beter verkopen dan de middelmatige broodjes uit de kantine. Ik denk dat de enige reden dat mensen daar iets halen, is omdat ze geen tijd hebben om ergens anders naartoe te gaan—maar stiekem zouden ze liever iets beters kiezen.
Volgens Copilot kosten twee sneetjes casinobrood, een plakje ham en een plakje kaas gemiddeld 93 cent. Daar gaat dan maximaal 9 cent electriciteit in om er een tosti van te maken. Laten we het afronden op 1 euro aan materiaal en energie. De mark-up voor de cateraar is dus 300%.
Copilot zegt ook dat zo'n tosti in een schoolkantine 1,50 tot 2,50 zou kosten, en in een lunchroom 4,25 tot 4,50. De vraag is dus wat een cateraar wil zijn: een schoolkantine of een lunchroom?