Faalmoed

Op het Durf te denken festival van een aantal hogescholen, dat dit jaar op 10 april door Fontys werd georganiseerd, sprak filosoof Stine Jensen bevlogen en met de nodige zelfspot over faalmoed. Een prachtig woord, zo’n woord waarvan Stine dacht ‘wat gek dat dat woord nog niet bestaat’. Het bleek helaas ook al te bestaan ergens in een piepklein Instagramberichtje diep in de krochten van social media.

Stine sprak over de moed te falen en verwees naar het faal CV van Johannes Haushofer. Een CV niet met je successen, maar met je grootste mislukkingen. Stine presenteerde haar eigen faal CV, met als faalhoogtepunt een optreden bij een veelbekeken talkshow, waar ze enorm struikelde over het woord masculiniteit. Dit in gezelschap van een aantal zeer masculiene mannen aan de talkshowtafel. De dag na haar optreden sprak niemand met haar erover, terwijl iedereen het had gezien. Pijnlijke momenten die we allemaal wel zullen herkennen. 

Op haar faal CV stond verder haar deelname aan Wie is de Mol. Heel Nederland zat in een tunnelvisie (ik blijkbaar volgens sommige collega’s nog steeds) op Stine. En toen Ellie Lust met keihard politiebewijs kwam dat Stine de mol was, ging Stine er zelf ook bijna in geloven. Ze was zo’n onhandige kandidaat dat ze de boeken ingaat als de beste hulpmol ever.

Falen is volgens Stine onderdeel van ons leven en geeft de mogelijkheid om te leren en groeien. Maar falen en dit benoemen legt vooral de fouten in het systeem bloot. Bijvoorbeeld het najagen van subsidies in de wetenschap of de te hoge werkdruk bij huisartsen.

Ik dacht aan ons eigen onderwijs in transitie. Het onderwijssysteem piept en kraakt, het polariseert en zorgt voor uitval en verdriet. Het lijkt alsof we dit niet toe durven geven. We presenteren het falen soms juist als een succes, bedekken het mislukken met een laagje klatergoud.

Het Durf te denken festival was overigens een groot succes, het hoeft zeker niet op een faal CV.  Volgend jaar is er weer een Durf te denken festival. Maar hopelijk proberen we niet een keer per jaar maar elke dag een beetje meer faalmoedig te zijn en vooral net iets meer (kritisch) na te denken.

Tina ten Bruggencate is docent aan Fontys Hogeschool Toegepaste Psychologie en onderzoeker bij het lectoraat Ethisch werken.