Eigen regie is zwaar overschat
Mijn kinderen zitten op een geweldige middelbare school in Eindhoven: het Augustinianum. Een school met hart en hoofd op de juiste plek. Er zijn bevlogen docenten, lessen die ergens over gaan en een prettige sfeer. Alles ademt structuur, duidelijkheid en vertrouwen. Zelfs over telefoons is het simpel: op school gebruik je ze niet. Punt. En dat vinden mijn kinderen eigenlijk best fijn.
De overgang naar het hbo lijkt me straks dan ook eerder een koude douche dan een warm welkom. Ineens is daar het mantra eigen regie. Studenten mogen komen en gaan wanneer ze willen. Telefoon erbij? Tuurlijk. Les gemist? Ach ja. Structuur? Als je geluk hebt. Duidelijkheid? Alleen als je het zelf opspoort in een jungle van roosters, Teams-kanalen en pdf’s uit 2019.
Eigen regie is het nieuwe toverwoord, maar ik vind het zwaar overschat. Niet alleen in het onderwijs, ook in de samenleving. De overheid trekt zich steeds verder terug: zoek het zelf maar uit met je energierekening, je toeslagen, je stikstof, je vuurwerk, je belastingstress en je vliegschaamte. We gooien de touwtjes los, terwijl niemand nog weet in welke richting we varen. Alleen de kapiteins met privileges en een privékompas lijken er nog de weg in te vinden.
Dus nee, eigen regie is niet zaligmakend. Niet als je achttien bent en net van je moeder hebt geleerd hoe je een ei kookt. Niet als je nog geen idee hebt wat het verschil is tussen formatieve toetsing en formatieve feedback (spoiler: wij weten het ook niet altijd). En niet als je als eerste generatie student binnenkomt in een systeem dat vooral goed werkt voor mensen die de spelregels al kennen.
Mijn oudste doet dit jaar eindexamen. En ik gun hem straks een opleiding die wél de regie durft te nemen. Een plek waar structuur geen betutteling is, maar een vangnet. Waar begeleiding niet schuilt in Excel-sheets, maar in mensen van vlees en bloed. Waar je leert hoe je jezelf redt, doordat iemand eerst even met je oploopt.
En in zijn vrije tijd? Daar mag hij de regie pakken over bier, nachttreinen en liefdesverdriet. Prima. Maar op school: graag nog even een beetje leiding. Want eigen regie zonder voorbereiding is gewoon overboord gegooid worden zonder zwemles.
Tina ten Bruggencate is docent aan Fontys Hogeschool Toegepaste Psychologie en onderzoeker bij het lectoraat Ethisch werken. Lees hier haar eerdere columns voor Bron.
"Eigen regie" lijkt mij sowieso een onzinnige benadering omdat, zoals jij ook zegt, we zelf de zaken niet goed op orde hebben (pdf's uit 2019). Maar een oplossing voor jouw oudste is er wel: Vlaanderen. Goed onderwijs door goede docenten en een organisatie die in de eerste en tweede en derde plaats op het onderwijs gericht is.
Het vraagt een vrij intensieve begeleiding in de startperiode om de studenten goed op de rails te krijgen. daarna als ze op de rit zitten..... en dat merk je wel wanneer dat moment is aangebroken.... dan kunnen zij die regie nemen en die verantwoordelijkheid ook waar maken. Maar ik vrees dat dat niet gaat gebeuren. h\\Het vraagt een lange termijn visie en een investering. Nu is het vooral dat niets geld mag kosten en doen we investeringen die niets opleveren. (hooguit voor een enkeling). Uiteindelijk kost het ons veel meer n.l. frustratie voor student en docent, uitval en/of mogelijke langstudeerders.
We zouden wat mij betreft veel meer moeten inzetten op drempelverlagende maatregelen die niet alleen structuur bieden, maar ook het welzijn ondersteunen. Vooral eerstejaars meteen laten dobberen in diep water, waar ze zelf maar een bootje in elkaar moeten knutselen met behulp van ‘eigen regie’, is geen sterke strategie en soms zelfs een beetje wreed.