Akkoord over sociaal plan toekomstige bezuinigingen

Het bestuur van Fontys heeft een akkoord bereikt met de vakbonden over een sociaal plan. Daarmee zijn de spelregels vastgelegd voor de personele gevolgen van bezuinigingen. Die zullen de komende jaren leiden tot boventalligheid, daardoor tot herplaatsing en mogelijk gedwongen ontslagen.

Het onderhandelaarsakkoord over het doorlopend sociaal plan geldt voor een periode van twee jaar. Wel moeten de leden van de vakbonden er eerst nog mee instemmen. Woensdag zijn alle medewerkers al door Fontys op de hoogte gesteld via email. 

Fontys heeft te maken met demografische en andere factoren waardoor sprake is van krimp. De afgelopen paar jaar zijn de studentaantallen behoorlijk gedaald, waardoor bezuinigingen noodzakelijk zijn. Eerder liet het bestuur al weten dat de prognoses over de krimp zich laten vertalen in ongeveer 700 formatieplaatsen die verloren zullen gaan. Het grootste deel daarvan, 400 à 500, wordt door natuurlijk verloop opgevangen. 

Bestuurslid Frans Möhring: “Als die prognoses blijven kloppen, en dat doen ze tot nu toe, betekent dit dus dat we er met natuurlijk verloop alleen niet komen. De komende drie tot vier jaar zou dat voor 200 tot 250 fte ontslag betekenen. Omdat we iedereen op dezelfde manier willen behandelen is dit sociaal plan opgesteld. Zodat we voorbereid zijn op het moment dat er reorganisatieplannen gemaakt moeten worden."

Personeelslasten
Van alle inkomsten waarmee Fontys draaiende wordt gehouden gaat zo'n 80 procent op aan personeelslasten. En minder studenten betekent nu eenmaal minder inkomsten. “We gaan er op dit moment van uit dat we in 2029 nog 35.000 tot 37.000 studenten hebben. Dat waren er een paar jaar geleden nog 46.000. En ja, dan kun je als bestuur eigenlijk maar aan twee knoppen draaien: je vierkante meters en je personeel. Dat eerste doen we al, en dit sociaal plan is hoe we het tweede voor ons zien."

Möhring wil met de nieuwe afspraken ook bevorderen en organiseren dat de interne mobiliteit toeneemt; dat medewerkers ook binnen Fontys uitkijken naar een andere baan. “Dat hebben we tot nu toe wel aangeraden, maar dat gaan we voortaan beter bewaken. Er komt een stevigere rem op het werven van nieuwe mensen, dat kan niet meer ongebreideld."

”Als er binnen Fontys al geschikte mensen rondlopen voor een interne vacature, zal daar door HR&O actief op worden gehandeld. Dat kan betekenen dat iemand met een tijdelijk contract mogelijk vervangen wordt door een medewerker die elders mogelijk overtallig wordt en ook prima dat werk zou kunnen doen. Die mobiliteit zal hoe dan ook wel echt op gang gebracht moeten worden.”

Beethoven
Het is niet alleen de krimp die effect heeft op Fontys. Positief zijn natuurlijk de miljoenen die via ‘Beethoven’ naar de regio stromen en waarvan ook Fontys kan profiteren. “Beethoven zit voor een deel wel in onze plannen. En het geeft ook zeker kansen. Alleen zie ik dat op dit moment nog niet terug”, aldus Möhring. Wel ziet hij een mogelijk effect in de zin dat de krimp harder gaat bij de andere Fontyslocaties dan in Eindhoven.

Wat hij ook ziet is het effect van de koers van dit kabinet. De roep om het aantal internationale studenten in te perken, heeft volgens Möhring nu al gevolgen. “Samen met alle onduidelijkheid en onzekerheid die dat schept, zien we bij Fontys dat studenten nu minder voor Nederland kiezen. Bijvoorbeeld Bulgaarse en Roemeense studenten kiezen nu vaker voor Italië en Spanje.”

Fusies
Plannen voor nieuwe fusies van instituten heeft het bestuur niet. In Tilburg zijn ACE en Economie en Communicatie al samengevoegd, hetzelfde geldt voor de educatieve opleidingen en dit gaat ook gebeuren met de technische instituten in Nexus en de twee instituten International Business en Techniek en Logistiek in Venlo. In al die gevallen moeten deze samensmeltingen in praktische zin overigens nog wel plaatsvinden. 

“Concrete voornemens voor meer fusies zijn er niet. Maar in zijn algemeenheid kijken we als bestuur natuurlijk wel naar samenwerkingen waar dat beter is. Alleen is dat overal anders. In Nexus gaat het om het technische domein, waar het bij Venlo bijvoorbeeld vooral om de regionale functie gaat.”

Vaak zijn dit soort plannen ook wel grond voor rumoer en wrevel, zoals dat gaat bij fusies. Zo was er irritatie bij sommige medewerkers van Speco over de wijze waarop de fusie aanvankelijk handen en voeten kreeg. Bij de plannen voor Nexus zijn ook nog lang niet alle plooien gladgestreken. 

Argwaan
Tijdens de vergadering van de centrale medezeggenschapsraad van vorige week kreeg het college van bestuur te horen dat er argwaan richting het bestuur bestaat vanwege het voornemen om De Nieuwste Pabo aan Fontys Educatie toe te voegen. “Ja, dat klopt. Maar De Nieuwste Pabo in je eentje overeind zien te houden, dat zou knap ingewikkeld zijn. Maar omdat we dit samen doen (De Nieuwste Pabo is een samenwerkingsverband met Zuyd Hogeschool, red.) is dat wel mogelijk.”

Möhring benadrukt dat het bestuur maar één doel voor ogen heeft: Fontys nu maar ook in de toekomst gezond houden. “Dat betekent dus ook dat je open moet staan voor alle opties die dat doel dienen. En dat je ondertussen de tering naar de nering zet.”

Komende maand houdt het bestuur met de dienst HR&O en vertegenwoordigers van de vakbonden drie informatiesessies waarin de afspraken en uitwerkingen van het sociaal plan worden toegelicht.