'Aanpak van armoede gaat ons allemaal aan'

Studenten van Fontys en Summa hebben gezamenlijk een aantal suggesties aangedragen voor de gemeente Eindhoven over hoe armoede aangepakt kan worden. Samen met docenten van beide instellingen kwamen zij vooral vaak uit op het idee om één laagdrempelig loket in te richten voor bewoners. 

Hoezo Fontys for Society? En trouwens net zo: Summa for Society. Het evenement dat gisteren door de twee scholen samen werd georganiseerd in het Eindhovense Parktheater bleek een prachtig voorbeeld van hoe je de maatschappij naar studenten brengt en andersom. De initiatiefnemers wisten de Rabobank, de gemeente Eindhoven en het Parktheater als sponsoren te strikken. Zodoende konden studenten, in het geval van Fontys allemaal van Sociale Studies, gratis de voorstelling ‘Armoede uitgelegd aan mensen met geld’ bijwonen.

Die voorstelling kwam van de hand van Tim 'S Jonkers, auteur van het gelijknamige boek en medewerker van De Correspondent. Hij hield de zaal een spiegel voor en vertelde hoeveel misverstanden er wel niet zijn over armoede en welke gevolgen dit heeft voor mensen die dit betreft. En hoe overheden hier op een andere, betere manier mee om dienen te gaan.

Geprikkeld
Leerzaam voor de studenten. Maar minstens zo leerzaam was het middaggedeelte, eveneens in het Parktheater, waarbij de studenten zelf aan het werken of beter gezegd denken werden gezet. Met een quiz, een opdracht en een ‘lagerhuis’-debat werden zij actief geprikkeld om na te denken over armoede. 

De meesten bleken al een aardig beeld te hebben van wat armoede betekent en welke effecten dat heeft. Zo wist een ruime meerderheid de juiste antwoorden wel over de cijfers achter armoede in Eindhoven, Nederland en wereldwijd. Dat 1,2 miljoen mensen in Nederland rond de armoedegrens leven. Dat 3,1 procent van de Nederlandse bevolking daadwerkelijk onder die armoedegrens leeft. En dat dit percentage in Eindhoven zelfs 4,1 procent bedraagt. 
Alleen bij de stelling ‘Armoede is wereldwijd alleen maar toegenomen’ gingen de meesten de mist in: dit is namelijk niet het geval.

Vervolgens werden de studenten, er hadden zich er meer dan honderd opgegeven voor deze dag, aan het werk gezet. In groepjes moesten zij zich over vier vragen buigen en daar antwoorden op verzinnen. Hoe je armoede herkent, wat we daar met zijn allen aan kunnen doen, en vooral ook: wat kan de (lokale) overheid eraan doen. Dat was ook een van de redenen waarom de gemeente Eindhoven zich achter het initiatief schaarde: de suggesties die hier op papier werden gezet gaan ook naar het gemeentehuis. 

Context
Het meest interessante deel moest toen nog komen: het lagerhuisdebat over armoede. Studenten en docenten gingen volop in discussie over stellingen rond armoede. Over de meeste zaken waren ze het wel eens. Zoals dat armoede geen individuele maar maatschappelijke verantwoordelijkheid is. Weliswaar afhankelijk van de context, werd daar nog wel aan toegevoegd. 

De meningen liepen meer uiteen bij de stelling ‘De staat houdt armoede in stand in plaats van die te bestrijden’. Daar brandde de discussie flink los. Een docent kwam met een treffend voorbeeld. “Ik help een gezin dat in de bijstand zit. Ik ben er heel erg van geschrokken hoe moeilijk het wel niet is om al die formulieren in te vullen die nodig zijn voor toeslagen. Daarmee helpt de staat dus echt niet.” 
Iemand anders kwam met dezelfde kritiek: “Het vastleggen van cliëntendossiers kost zo ontzettend veel tijd. Tijd die ik anders aan de cliënten had kunnen besteden.” 

Ja, stelde een andere docent, veel papierwerk. “Maar er zijn nu eenmaal mensen, georganiseerd zelfs, die misbruik maken van het systeem. En dus is het gewoon nodig.” Waarop een student stelde dat niet argwaan over dat mensen proberen te profiteren het uitgangspunt dient te zijn, maar vertrouwen. Daarin leken de ‘partijen’ niet echt dichter bij elkaar te kunnen komen. 

Het enige punt waarop iedereen elkaar enigszins leek te vinden, was dat de intenties van de overheid wel goed zijn maar de uitvoering niet. Helaas werd het debat door tijdgebrek ingekort, en dat was jammer. Maar wie weet kan het initiatief volgend jaar nog eens in herhaling. En worden er dan ook studenten van andere opleidingen uitgenodigd. Want armoede, zo was eerder al geconstateerd, gaat iedereen aan.