Wat een wereld
Toen ik laatst een stuk van Sander Duivestein las over Fruit Love Island, dacht ik in eerste instantie: dat zal wel weer de zoveelste vluchtige internet-hype zijn. Maar uit pure nieuwsgierigheid ging ik toch even zoeken op YouTube.
Wat ik daar aantrof, was op z'n zachtst gezegd bizar. Zo zag ik een clementine die zijn zoon het huis uit zet omdat hij verliefd is op een aardbei (goed voor 1,8 miljoen views). Even verderop dook een broccoli op die haar kind weggooit, om jaren later huilend via FaceTime om vergiffenis te smeken (meer dan 2 miljoen views). En de klap op de vuurpijl was een video waarin 'Strawberrina' haar eigen baby in een blender stopt en opdrinkt. Alles is verpakt in een vrolijke, kleurrijke animatiestijl, maar dan met dit soort donkere verhaallijnen.
Het deed me direct denken aan die Italian Brainrot-trend uit 2025, misschien herinner je je die nog wel. Een haai op sneakers die wartaal uitslaat, Ballerina Cappuccina, Bombardiro Crocodilo... Dat was vooral heel raar, druk en snel gemonteerd. Dit nieuwe fenomeen voelt als een zeer vreemde volgende stap. Dezelfde stijl, maar met verhalen die ineens zwaar leunen op relaties, schuld en spijt. Totaal niet subtiel, gewoon direct en overdreven.
Tijdens een AI-workshop die ik onlangs gaf aan groep 8 in Veldhoven, besloot ik dit als voorbeeld te gebruiken. Ik liet de filmpjes niet eens zien, ik omschreef alleen kort wat het was en hoe het gemaakt wordt. Tot mijn grote verbazing herkende de helft van de klas het direct. Ze keken dit gewoon al.
Dat moment in Veldhoven bleef bij me hangen. Wat voor mij voelt als een absurde uithoek van het internet, is voor deze kinderen de dagelijkse realiteit. Ze consumeren massaal dit ‘algoritmisch nihilisme’: content die niet is bedacht door een mens, maar is berekend door een machine om maximale shockwaarde te genereren.
In het onderwijs moeten we deze digitale cultuur niet alleen begrijpen, we moeten er middenin gaan staan. Onze taak verschuift van het overdragen van kennis naar het zijn van een gids in een wereld vol AI-gegenereerde koortsdromen. We moeten studenten leren om de menselijke maat te herkennen in een stroom van machinale ruis. Alleen zo blijven we echt verbonden met hun belevingswereld, hoe absurd en donker die digitale werkelijkheid soms ook aanvoelt.
Erdinç Saçan geeft les aan Fontys Hogeschool ICT en is AI-expert. Vorig jaar verscheen van hem het boek AI voor Iedereen. Lees hier zijn eerdere columns voor Bron.