Vier sprekers, vier lessen tijdens Fontys for Society

Twee rondes. Vier sprekers. Acht inspiration talks. De inkleding van de derde editie van het Fontys for Society Event zag er anders uit dan voorgaande jaren. In plaats van workshops konden de aanwezige medewerkers en studenten dit keer lezingen bijwonen. En dat werd massaal gedaan.

Na het openingswoordje van Joep Houterman en de vijf sprekers die naast hem zaten (daarover lees je hier meer), was het tijd voor twee rondes van Inspiration Talks met daarin bijdragen van Erdinç Saçan, Laura Bas, Zeynep Dag en Arjen Banach. Zij spraken over veranderingen, AI, Gen Z, schermtijd en ‘vrijheidsbeelden’. 

Experimenteer! 
Arjen Banach, spreker en cabaretier, kreeg tijdens zijn lezing meermaals de lachers op zijn hand met anekdotes, spelletjes en raadsels. Maar zijn boodschap over veerkracht in tijden van verandering was serieus. In het onderwijs volgen veranderingen elkaar volgens Banach steeds sneller op, terwijl ons verandervermogen daar niet snel genoeg in meegaat. Hoe we met die veranderingen omgaan, wordt volgens hem mede bepaald door het verhaal dat we onszelf erover vertellen. “Werk is niet maakbaar, wel stuurbaar.”

Volgens Banach is het belangrijk om niet te blijven hangen in plannen maken, maar in beweging te komen en te experimenteren. “Alles wat jullie een experiment noemen, is een project. En een project bij Fontys duurt even lang als dat mensen er werken”, hield hij zijn publiek grappend voor. Hij riep de aanwezigen op om zichzelf niet alleen als uitvoerder, maar als ‘uitvinder’ te zien: “Probeer dingen uit, stel vragen en ontdek wat er gaandeweg gebeurt. Vaak kom je iets tegen waar je van tevoren niet aan had gedacht.”

Vrijheidsbeelden 
“Mentale veerkracht begint bij het maken van keuzes”, zei Zeynep Dag tijdens haar lezing. De succesvolle ondernemer groeide op in een Eindhovense achterstandswijk en zag hoe weinig perspectief er was. Dit is niet wat ik wil in mijn leven, dacht ze al op jonge leeftijd. Ze bleef geloven dat het anders kon. Drie docenten speelden daarin een belangrijke rol. Zij noemt hen haar ‘vrijheidsbeelden’, omdat ze haar écht zagen, in haar geloofden en haar aanmoedigden haar dromen te volgen. 

Dat geloof in zichzelf vormde volgens Dag de basis voor haar eigen veerkracht. Naast ondernemer is ze ook schoenenontwerper, kunstenaar, kunsthistoricus, docent, spreker en schrijver. “Wat als het wél goed uitpakt?”, is de vraag die Dag zichzelf stelt wanneer anderen vooral risico’s zien. Die houding probeert ze ook op anderen over te brengen. Haar oproep aan Fontysdocenten: vraag jezelf af of je studenten écht ziet en of je voor hen het verschil kunt maken. “Want een bevoegdheid maakt iemand nog niet vanzelf een goede docent.”

Schermtijd
Bij de inspiratiesessie van docent Erdinç Saçan stond één vraag centraal: ‘Wie heeft jouw aandacht?’. In de zaal zitten voornamelijk luisteraars van generatie X (1965-1980) en millennials (tot 1996). Hier en daar zit ook een enkeling uit generatie Z. En laat het daar nu vandaag om gaan. Aan de hand van voorbeelden als GRWM, ASMR, Brainrot, FruitTok en zelfs Baby Shark, laat Saçan zien wat dit allemaal doet met onze aandacht. “Maar als docent moet ik zowat dansen, zingen en springen om de aandacht vast te houden.”

Toch is schermtijd niet altijd negatief, aldus de docent. Je oma bellen, Frans leren met Duolingo of documentaires kijken is altijd beter dan een potje Candy Crush, zo pleit hij. “Technologie verandert daarnaast hoe we communiceren, maar technologie communiceert ook voor ons. Neem AI, en in het bijzonder ChatGPT. Bijna iedereen gebruikt het, maar onthoud: ‘garbage in, is garbage out’. Als je niet weet hoe je het moet gebruiken, komt het goede er ook niet uit. Daarom leren we onze studenten hoe ze dit op de juiste manier kunnen gebruiken. Want als we overal ja op zeggen, kan het zomaar zijn dat we onze intelligentie af laten glijden. En in een wereld vol afleiding, is het van groot belang om de focus weer te vinden.”

Generatie-gelijkheid 
Tot slot nog Laura Bas. Net als Erdinç Saçan ging het ook bij haar (voornamelijk) over generatie Z. Zij had het tijdens haar ‘Genzpiration Talk’ echter niet over schermtijd, maar over de verschillen tussen deze generatie en andere generaties. Want één vooroordeel dat veel mensen over Gen Z hebben, is dat ze lui zijn en niet hard werken. Maar is dat wel zo? Het simpele antwoord: nee. Het iets complexere antwoord: nog steeds nee.

Het ding zit ‘m vooral in verandering. Generaties veranderen. Hun behoeftes veranderen, net zoals hun opvoeding verandert. Laura Bas vergelijkt het met software updates. Net zoals iedere smartphone updates krijgt, krijgt ook elke generatie updates. De belangrijkste van Gen Z? Jongeren stellen vaak de waaromvraag, en krijgen die ook beantwoord door hun ouders. Ze krijgen meer zeggenschap. In hun opvoeding zijn de ouders niet langer altijd de baas, maar is er juist sprake van meer gelijkheid. “En dat is ook te zien in de klas”, aldus Bas. “Jongeren vragen zich af waarom ze aanwezig moeten zijn in de klas als ze de les ook online kunnen volgen. Ze vragen zich af waarom ze bepaalde dingen moeten leren. Vroeger kreeg je dan gewoon te horen: ‘Omdat ik het zeg’. Maar dat is nu anders.”