Stotteraars

De naam van de man is alleen bekend bij justitie, maar laten we hem hier Theo noemen. Theo zoekt een DHL-pakketautomaat. Google Maps is onduidelijk. Dus besluit Theo een passant aan te schieten. Dat is dapper, want Theo stottert heel erg.

De naam van de passant is Joost. Joost stottert nog erger dan Theo. Theo en Joost hebben elkaar nog nooit ontmoet. Dit is wat er vervolgens gebeurt.

’S-S-s-ss-orry, w-we-wwee-wwweet u miss-misschien de k-k-k-k-ku-k-pakket-au-automaat?’ vraagt Theo.
‘Na-na-na-tu-tu-tuurlijk d-d-d-die st-st-aaa,’ begint Joost.
‘D-d-d-d-ddoe-doe e-e-eens n-n-nor-normaal,’ sputtert Theo. 
‘Ma-ma-ma-maar, i-i-i-k…’ reageert Theo.
‘N-n-nou st-st-sto-o-oppen, k-k-k-lootzak,’
‘K-k-k-kkkkklootzak?’

Theo haalt uit naar Joost. Boven op zijn oog. Een langsrijdende patrouillewagen haalt ze uit elkaar. Het duurt meer dan twee uur voordat ze alles hebben uitgelegd.

Bovenstaande is een extreem voorbeeld van hoe dingen uit de hand kunnen lopen als we ons niet in de ander verdiepen. We zien het overal. In comments, op sociale media, in Den Haag, aan de talkshowtafel. We reageren op elkaar, zonder elkaar te begrijpen. We gaan van het slechte uit. Het resultaat? Polarisatie, schreeuwen, drammen.

Computers doen dat beter. In februari toonde een veelbekeken video hoe twee AI-systemen elkaar herkennen als kunstmatige intelligentie en vervolgens overschakelen naar een compleet onbegrijpelijke geheimtaal. De “gibberlink mode“.

Begrijpen mensen elkaar steeds minder? Worden computers er steeds beter in? Ik vraag het wel eens aan mijn studenten. Soms hebben we daar dan een gesprek over.

Maar meestal vertellen ze me dat ik het echt niet kan maken om grappen te maken over stotteraars.   

Rens van der Vorst is technofilosoof, werkt bij Fontys hogescholen ICT en Engineering en is auteur van onder meer Digitale Gremlins en Pretty Wild Woman. Lees hier de eerdere columns die hij voor Bron schreef.