Nikki speelt hoofdrol in eigen expo over gendertransitie

Verwarring, schaamte en trots. Drie emoties die sterk naar voren komen in de expositie van kunststudent Nikki Reniers en die ook alle drie een grote rol hebben gespeeld in diens transitie van vrouw naar man. “Waar ik eerst vooral schaamte voelde, overheerst nu de trots.”

De expositie is de eindvoorstelling van de minor Free Choice waar Nikki momenteel mee bezig is. De student mocht zelf kiezen hoe het project ingevuld zou worden. Waarmee dat gebeurde, met welke materialen dat gebeurde en hoe dat gebeurde. Het resulteerde in een kunstexpositie die op 31 januari tentoon wordt gesteld bij Gifgrond in Tilburg en die ervaringen van een transgenderjongere in beeld brengt.

Vreemde eend
De hoofdrolspeler in deze expositie is Nikki zelf, die 25 jaar geleden het levenslicht zag in Reusel. “Ik ben geboren als meisje”, vertelt de student, daaraan toevoegend: “Ik heb een hele fijne jeugd gehad met geweldige ouders en lieve zussen, maar voelde me toch altijd de vreemde eend in de bijt. Ik was graag onder de jongens, wilde altijd rouwdouwen, maar ik kon er niet echt een vinger op leggen waarom dat zo was.”

Dat besef kwam pas op 12-jarige leeftijd. Nikki ging net naar de middelbare school toen diens twee neven, een tweeling, uit de kast kwamen als transgender. “Dat was voor mij een realisatiepunt waarop ik dacht: volgens mij ben ik ook trans. Maar ik struggelde daar heel erg mee, want ik wilde niet anders zijn. Wilde niet gepest worden of het vervelend maken voor mijn ouders. Daar werd ik heel onzeker van, grotendeels omdat ik me niet vrouw, maar ook niet volledig man voelde. Ik kon het allemaal niet zo goed plaatsen. De term non-binair was voor mij toen nog onbekend.”

Seksualiteit
Nikki besloot deze gedachtes te parkeren, diep weg te stoppen zelfs. Om zich in plaats daarvan bezig te houden met het iets simpelere maar nog steeds complexe vraagstuk rondom seksualiteit. “Op mijn zeventiende kwam ik uit de kast als lesbisch. Maar daar heb ik ook heel lang over gedaan. Ik vertelde het eerst aan mijn vrienden, een jaar later aan mijn ouders en weer een jaar later pas aan mijn zussen. Achteraf, denk ik, omdat het woord lesbisch niet bij mij paste. Simpelweg omdat ik mezelf niet als vrouw identificeerde.”

Op 21-jarige leeftijd vielen alle puzzelstukjes eindelijk in elkaar nadat Nikki in een serie een binder voorbij zag komen, een speciaal kledingstuk waarmee de borsten worden platgedrukt. “Dat triggerde mij”, zegt de student. “Ik wilde dat ook proberen en besloot er eentje te bestellen. Toen ik ‘m aantrok, werden al mijn vragen meteen beantwoord.” En vanaf dat moment ging het ineens snel. Binnen een week tijd vertelde de student iedereen, inclusief de huisarts, over de transitie die die wilde maken. Van vrouw naar man. En over diens identificatie als non-binair.

Toch duurde het daarna vanwege lange wachtrijen en verplichte gesprekken met de psycholoog nog twee jaar voordat de transitie echt gemaakt kon worden. Eerst kwamen de hormonen, daarna een borstverwijderende operatie. Afgelopen jaar volgde nog een nieuwe operatie om de uitgerekte littekens wat mooier ‘weg te werken’. “Nu ben ik medisch gezien klaar, maar ik blijf natuurlijk wel strijden voor het genderstukje en meer gelijkheid.”

Expositie
Dat doet Nikki dus met een expositie, die over een paar weken tentoongesteld wordt en waar tot die tijd nog hard aan gewerkt wordt. Het project bestaat uit verschillende kunstwerken die met verschillende materialen zijn gemaakt. Er zit werk tussen dat gemaakt is van metaal, maar ook van keramiek of verf. “In de expositie komen de battles voorbij die ik heb overwonnen, de letterlijke littekens die eerst voor schaamte zorgden, maar die ik nu draag met trots.”