Lezen is lezen, doe niet zo moeilijk

Ik hoor veel mensen klagen over het feit dat de jeugd van tegenwoordig weinig leest. Vooral nu, tijdens de Boekenweek. Als jongeren lezen, zijn dit vaak Engelse fantasyboeken. Dit komt grotendeels door de promotie van dit soort verhalen op Instagram en TikTok, waar deze taal veel wordt gesproken. Er wordt dan vaak gezegd dat deze jongeren ‘niet echt lezen’. 

Maar wat is ‘echt’ lezen? 

Deze klagers, vaak van de boomergeneratie, zijn het niet eens met de leeskeuzes die jongeren maken. Ze lezen te veel fantasy en romantische boeken in plaats van het Nederlandse literaire canon. Het verbaast me niks. Dit zijn de dezelfde mensen die een draak op de kaft zien en denken; dat is voor kinderen. Maar niets is minder waar. 

Bij mij thuis is lezen er met de paplepel ingegoten. Het was niet alleen leuk, maar ik leerde bij ieder verhaal iets nieuws, en dat gebeurt nu nog steeds. Je leert steeds nieuwe karakters kennen met verschillende achtergronden en persoonlijkheden. Je blijft je inlevingsvermogen trainen met ieder personage dat je ontmoet.

En het Nederlandse canon dan? Jongeren vermijden het niet alleen vanwege de leeslijst van de middelbare school; het is simpelweg verouderd. Ik zeg overigens niet dat geen van deze werken belangrijk zijn. Neem bijvoorbeeld Fabriekskinderen van Jacob Jan Cremer, een boek van bijna tweehonderd jaar geleden. Dit werk heeft bijgedragen aan wat uiteindelijk de leerplicht zou worden. Het geeft een duidelijk beeld van de onmenselijke werkomstandigheden die kinderen dagelijks ondervonden. Dit is ongetwijfeld belangrijk en, naar mijn mening, ook interessant. 

Toch voelen veel boeken uit deze tijd (en vaak ook daarna) te ouderwets. Jongeren zoeken elders naar een goed boek, omdat de bekende Nederlandse boeken weinig variatie tonen. Waar we in Nederland literaire romans en thrillers in overvloed hebben, ontbreken vaak de science fiction- en fantasyboeken.  

Het lezen van Engelstalige boeken brengt meer variatie met zich mee; niet alleen in genres, maar ook in perspectieven. Engels is immers een wereldtaal dus schrijven en publiceren mensen vanuit alle hoeken van de wereld hun werk in het Engels.  

Het belangrijkste van lezen is niet de taal, zelfs niet het verhaal op zichzelf. Het gaat erom dat je weet wat je leest en het kan bespreken en analyseren. Je leert bij het lezen op details te letten en deze in een grotere context te plaatsen. Je interpreteert bepaalde gebeurtenissen op je eigen manier en door deze te bespreken met anderen, zie je een andere manier van denken. 

Het maakt dus niet uit of je in het Nederlands, Engels, Spaans, of Japans leest, als je maar leest. Als je al het andere maar even opzij kan zetten om in een verhaal te duiken. Fictie of non-fictie, fantasy of thriller, zolang je blijft lezen, leer je altijd wat.  

Emma Govers is derdejaars student journalistiek bij Fontys