Jos Baijens na gesprek met koning: 'Blijf bij mijn statement'

Eerst wilde hij het principieel niet doen, maar vandaag gebeurde het dan toch. Journalistiek-docent Jos Baijens ging tijdens een werkbezoek van koning Willem-Alexander met het staatshoofd in gesprek. Nota bene over het onderwerp waar hij juist zo fel op tegen is.

Vorige week schreef Baijens een opinieartikel voor Bron, waarin hij een statement maakte over het bezoek van de koning aan de opleiding Journalistiek bij MindLabs. Directeur Gerrie Zwartjes noemde dat bezoek ‘eervol’, maar Baijens vroeg zich af of we het wel zo moeten noemen. “Hoe dienen journalisten en de opleiding Journalistiek zich te verhouden tot de macht?”, schreef hij.

Baijens was het dus niet bepaald eens met het bezoekje van de koning en dan vooral niet met de manier hoe daarop gereageerd werd. Maar toch ging de docent – op verzoek van de koning zelf – daar vandaag met hem over in gesprek. “Hij had er zin in, was heel energiek”, zegt de docent daar na afloop over. “Ik had mijn reserves, om wat ik schreef. Want als je na zo’n artikel toch in gesprek gaat, laat je je inpakken.” 

Rol als docent
De docent heeft even getwijfeld of hij het wel moest doen, maar vanuit zijn rol als docent vond hij dat hij zoiets niet uit de weg kon gaan. “Bovendien ben ik tactisch. Het gesprek gaat er nu wel voortdurend over. Studenten denken na over wat hun rol is en het debat wordt gevoerd. Dat is één van de functies van de journalistiek en daar heb ik, denk ik, wel voor gezorgd.”

Dat het nu bijna meer over Baijens gaat dan over het bezoek van de koning, vindt hij bizar. En daar zit hij eigenlijk ook helemaal niet op te wachten. “Maar ik meen wel wat ik schreef en ik vind echt dat het een rol is van onze opleiding om mensen kritisch te maken. We hebben een vormende invloed op studenten. Die invloed moeten we uitoefenen en als dat dan op deze manier moet, dan moet dat maar zo.”

Genocide
Wat er inhoudelijk tijdens het gesprek is besproken, mag Baijens niet zeggen. Maar hij laat wel los dat hij stiekem op meer tijd had gehoopt om het over ministeriële verantwoordelijkheden te kunnen hebben, over Gaza en klimaatjournalistiek. Hij had zich graag over genocide uit willen spreken en had de koning zelfs een boek willen geven over de totstandkoming van de genocidewetgeving. “Maar zoveel ruimte was er helaas niet. In alle hectiek ben ik het ook gewoon vergeten.” 

Wel is er tussen die vier muren gepraat over hoe serieus de koning het onderwerp neemt. Baijens: “Hij heeft echt een hart voor journalistiek en vindt de functie van een kritische journalist belangrijk.” Maar of hij daarmee zijn woorden terugneemt? Dat dan weer niet. 

“Nee, ik ben nog steeds blij dat ik dit statement heb gemaakt. De koning heeft macht en geld, hij is nog steeds lid van een regering (zonder politieke verantwoordelijkheid en onschendbaar, zoals in de grondwet is vastgelegd, red.). Een regering met mensen die dingen doen die ik niet snap. Hij bezuinigt met deze regering een miljard op het hoger onderwijs. Hoezo is dit dan eervol? Hij mag blij zijn dat hij hier rond mag kijken.”