Column, Rens van der Vorst,
29
mei
2026
|
08:53
Europe/Amsterdam

In den beginne

In den beginne was er niets. Toen schiep God het licht. Er was nog steeds niets, maar we konden het al een stuk beter zien. Een tijdje daarna volgde het World Wide Web en vervolgens maakten mensen hun eigen webpagina. De onderwerpen, lettertypen, kleuren en ontwerpen liepen ver uiteen. Het was een kakafonie van stijlen en zelfexpressie.

Daarna volgde Web 2.0. Een voorgeprogrammeerd format waarbinnen mensen hun ‘eigen’ pagina konden maken. Facebook. LinkedIn. Instagram. Profielfoto hier, biografie en berichten daar. Web 2.0 bepaalde je status. Wel of geen baan. Wel of niet alleenstaand. Eén of nul. Web 2.0 herdefinieerde wat een vriend was. Of een volger. Web 2.0 was een inperking van vrijheid waar een totalitaire staat trots op zou zijn, maar omdat het technologie was en innovatief omarmden mensen het vrolijk.

Studentportfolio’s volgen hetzelfde principe. De software bepaalt het format. Waar wat staat. Een student die afwijkt, al is het op een briljante manier, wordt teruggefloten. Talentgericht onderwijs werkt alleen als het nakijken beheersbaar blijft. Alsof je een fantastisch boek weigert te lezen, omdat het niet in de boekenkast past.

Generatieve AI belooft weinig goeds. Het dwingt onze expressies: e-mails, afbeeldingen, feedback, filmpjes en muziek, verder binnen een voorgeprogrammeerd format. Maar er is ook hoop. Immers met generatieve AI ontstaan nieuwe mogelijkheden voor vrijheid en creativiteit. AI kan moeiteloos ongeorganiseerde webpagina’s doorzoeken en elk portfolio, hoe afwijkend ook, gereed maken om na te kijken.

Zullen we afspreken dat we AI daarvoor gebruiken?
En omdat het technologie is.
En innovatief.

Rens van der Vorst is technofilosoof, werkt bij Fontys hogescholen ICT en Engineering en is auteur van onder meer Don't mention the VAR. Lees hier de eerdere columns die hij voor Bron schreef.

Reageren kan hieronder. Eenmaal gepubliceerde reacties worden niet verwijderd

Reacties 1 - 2 (2)
Bedankt voor uw bericht.
Ferit Tuglaci
29
May
2026
We weten nu wat er was in den beginne. Maar wil je ook nog een column schrijven over het einde? Misschien met als titel: *En aan het einde was er een grotere boekenkast*.

Of zijn er docenten die boek én boekenkast weigeren? Die zeggen: lever maar in zoals je dat zelf wilt. En als we geen tijd hebben om het te lezen of te bekijken, dan geven we maar minder les en vergaderen we minder.

Even lekker dromen. Heerlijk.

Prachtige column overigens. Ik wist aan de titel en de eerste zinnen al dat het jouw column was. Pas daarna las ik je naam. Ik kijk uit naar je volgende tekst, artikel of column. :)
Jan van Thiel
29
May
2026
Ik heb het idee dat een student, in Portflow, naar eigen inzicht diens portfolio kan inrichten. Natuurlijk is digitaal wel een voorwaarde.
Op welke manier wordt het dan een 'eenheidsworst'? Door het sjabloon dat aangeboden wordt? Of op een andere manier? Ik hoor graag als je ideeën hebt over hoe deze vrijheidsbeperkende maatregelen te minimaliseren.
Rens
29
May
2026
Yep, het gaat om het sjabloon. Je hebt collecties, kleuren, type documenten, vorm, staat allemaal vast. Je haalt feedback om een bepaalde manier op en validatie. Allemaal strak ingeregeld (een boekenkast) en begrijpelijk want anders wordt het onbeheersbaar. Maar wat kun je de student geven aan zelfexpressie, eigenheid en creativiteit doordat een AI het verlies aan beheersbaarheid compenseert...