column, door Tina ten Bruggencate,
02
november
2026
|
13:31
Europe/Amsterdam

Hoe creëer ik mijn eigen (bullshit)baan?

Ik denk er sterk over na om consultant te worden of iets wat erop lijkt. Het lijkt me echt een heerlijk beroep. Alsof je in een hangmat ligt met een goed boek en een cocktail. Het lijkt me in ieder geval een stuk rustiger dan lesgeven en nakijken.

Ik heb eens goed om me heen gekeken en volgens mij heb ik inmiddels een beetje door hoe je zo'n baan bemachtigt. Voor wie belangstelling heeft, deel ik graag mijn tips.

1. Zorg dat niemand precies begrijpt wat je doet
Noem jezelf consultant, transitiemanager of strategisch of LLO-adviseur. Gebruik vooral woorden als verbinden en faciliteren. Of aanjagen. Hoe abstracter je functie, hoe moeilijker het is om vast te stellen of je je werk goed doet. En of je sowieso iets doet.

2. Maak jezelf onmisbaar door iets simpels ingewikkeld te maken
Een docent met een vraag hoeft niet meer gewoon naar een collega. Er moet een loket en een werkgroep komen. En natuurlijk iemand die dat allemaal weer coördineert.

3. Vergader vooral veel, heel veel
Overleg met andere adviseurs, organiseer een heidag, liefst op een dure locatie met lekker eten. Het mooie van vergaderen is dat je het altijd druk hebt, zonder dat iemand precies kan aanwijzen wat je hebt bijgedragen.

4. Zorg voor een goed netwerk
Niet met mensen die het onderwijs verzorgen, maar met de mensen die beslissen. Een goed netwerk is soms minstens zo belangrijk als een goed cv. Eigenlijk is dit de belangrijkste tip.

5. Blijf uit de buurt van meetbare resultaten
Een docent heeft studenten, lessen, beoordelingen en evaluaties. Een consultant heeft processen en verbindingen. En als iemand vraagt wat dat heeft opgeleverd, zeg je gewoon dat het een continu proces is.

6. Zorg dat je nooit overbodig wordt
En mocht dat toch gebeuren, zorg dan dat je betrokken wordt bij het onderzoek naar welke functies overbodig zijn. Er komt vanzelf weer een reorganisatie. En daarmee nieuwe functies en nieuwe kansen. Voor je het weet ben je strategisch adviseur van iets waarvan je niet wist dat het bestond.

Ik ga maar eens solliciteren op zo’n functie. Alleen moet ik nog even bedenken hoe ik mijn huidige werkzaamheden kan omschrijven. Lesgeven en studenten begeleiden klinkt toch wat weinig strategisch.

Tina ten Bruggencate is docent aan Fontys Hogeschool Toegepaste Psychologie en onderzoeker bij het lectoraat Ethisch werken. Lees hier haar eerdere columns voor Bron.

Reageren kan hieronder. Eenmaal gepubliceerde reacties worden niet verwijderd

Reacties 1 - 7 (7)
Bedankt voor uw bericht.
Marloes
06
November
2026
De rol en het belang van een docent bij het opleiden van een student is helder. De intenties vanuit consultants lijken vervolgens daar mooi bij aan te sluiten. Dat is tegelijkertijd ook het probleem. De vraag blijft namelijk welke concrete meerwaarde dit uiteindelijk oplevert voor de student en docent. Vakantiedagen, salaris en andere bijzaken spelen hierbij geen rol.
Lotte
05
November
2026
Deze column raakt me als Fontys consultant en niet omdat ik denk dat ik een bullshitbaan heb. Ik heb bewust gekozen om in het onderwijs te gaan werken, omdat ik wil bijdragen aan goed onderwijs en onderzoek. Les geven is niet mijn kracht, deze ligt elders. En vanuit die overtuiging zet ik mij elke dag ten volste in om ervoor te zorgen dat docenten en onderzoekers ontzorgd worden en toegang tot de voorzieningen hebben die ze nodig hebben voor hun onderwijs en onderzoek. Hetzelfde zie ik bij mijn collega’s en de vraag ‘wat heeft de docent/student/onderzoeker nodig?’ komt bij ons elke dag wel ergens voorbij.

Het raakt me dus ook dat een column die (vermoedelijk) bedoeld is om te prikkelen, vooral lijkt te polariseren. Hij gaat voorbij aan alle Fontys-collega’s die mee bouwen aan onderwijs en onderzoek zonder dat zij het zelf kunnen/mogen/willen uitvoeren, maar als (LLO/strategie/proces/etc-)professional vanuit hun expertise willen bijdragen aan de kwaliteit van het primaire proces (om het maar even over een proces te hebben).

Laten we in deze tijden van polarisatie en reorganisaties dus aub niet elkaars functie bekritiseren. We zijn allemaal Fontys-collega’s en samen maken we de organisatie, hoe complex die soms ook is.

Wat ik in elk geval meeneem vanuit deze column is dat ik begripvol wil zijn richting collega's uit een ander organisatieonderdeel. En dat onbegrip een mooie reden is om meer te leren over elkaars werkzaamheden en overtuiging. Mocht je dus interesse hebben, Tina (of een andere collega), ik maak graag eens kennis om uit te wisselen hoe mooi we ons vak vinden.
Twan
11
November
2026
Niet leuk om te zeggen, maar helaas is het wel mijn ervaring: In mijn 10+ jaar in het hoger onderwijs heb ik afgezien van lectoren die daadwerkelijk onderzoek doen naar onderwijs nog nooit zinvolle inzichten geleerd van alle consultants die zich met ons onderwijs bemoeien. Sterker nog, al die adviseurs, bruggenbouwers, kwartiermakers en visionairs moeten hun baan natuurlijk wel legitimeren. Het gevolg lijkt een steeds verdere inbreuk op de autonomie van de daadwerkelijke onderwijsmensen. Onze bewegingsruimte om vanuit vakkennis, didactiek en bewezen leertheorie onderwijs vorm te geven en te toetsen is steeds kleiner geworden. We worden ieder jaar verder ingesnoerd in kwaliteitskaders en toetskaders vanuit TGO die op geen enkele manier over daadwerkelijke onderwijskwaliteit gaan. Erg pijnlijk en demotiverend.
Amelia
03
November
2026
Consultant hier, in dienst bij Fontys sinds ruim een jaar. Ik heb vijftien jaar ervaring in mijn vakgebied en vóór Fontys heb ik nooit de titel consultant gehad. Ik was manager, specialist, architect, officer. In mijn eerdere banen had ik eigenlijk altijd zware meetbaarheid en heel duidelijk omschreven doelen en deliverables. Bij Fontys is al dat soort dingen consultant — want Fontys bepaalt of er naar je geluisterd wordt of niet. Fontys bepaalt ook wat je betaald krijgt (en dat slaat meestal ook nergens op als je het afzet tegen het markgemiddelde), ze liegen over wel of geen budget hebben (waarbij ze de berekening verkeerd hebben gemaakt), en ze behandelen je als een neutrale toehoorder wiens advies al dan niet wordt opgevolgd. Want marktindicatoren en trends, en zelfs regels, trends, maatschappelijke ontwikkelingen en wetgeving rond innovatie, zijn voor Fontys een concept, geen realiteit. Als je geen mensen met bullshitbanen bij Fontys wilt, vraag dan degene bij Fontys die beslissingen nemen over vacatures maar eens om de roze (paarse?) bril af te zetten en goed naar de echte wereld te kijken — en de bullshitbanen zullen vanzelf verdwijnen.
Jan Schuitemaker
03
November
2026
Ik denk dat deze analyse ook heel goed toepasbaar is voor rollen in het management. Diverse organisaties hebben zo’n “onmeetbaar” bestuursorgaan, houdt elkaar bezig en bezorgen medewerkers veel “last” met taken om “informatie” aan te leveren waar niets mee gedaan wordt. Het mooie is dat als dan iemand uit zo’n MT verdwijnt de organisatie daar niets van merkt….bijzonder toch?
Fons de Baedts
03
November
2026
Helemaal mee eens. En kijk dan ook eens naar het salarisverschil tussen een docent en een bestuurder. Dat is echt van de gekke. Het zou zo moeten zijn dat de docent, die de corebusiness van het onderwijs voor zijn rekening neemt, het hoogste salaris krijgt. Wil je iets anders doen voor het onderwijs, prima, maar dan krijg je wel minder betaald.
Alwin
03
November
2026
Strategisch adviseur hier. Mijn eerste gedachte was: wat een cynisme. Maar eerlijk is eerlijk, ik herken er ook behoorlijk veel in. Misschien juist omdat ik me zelf ook regelmatig afvraag wat al die overleggen, processen en adviezen nu daadwerkelijk opleveren. En in hoeverre ik daar zelf aan bijdraag.
Ferdi Meiboom
02
November
2026
Wat een ijzersterke column weer!

(Ik schrijf alleen nog maar positieve dingen, anders word je op dit forum gecensureerd EN gedoxt)
Jolanda
02
November
2026
Zes tips om docent te worden
Ik denk er sterk over na om docent te worden. Het lijkt me echt een heerlijk beroep. Een paar uurtjes lesgeven, daarna lekker naar huis en dan ook nog al die vakanties. En als extraatje mag je af en toe op stagebezoek. Een beetje rondrijden, ergens een kop koffie drinken en gezellig bijpraten. Wie wil dat nou niet?
Ik heb eens goed om me heen gekeken en volgens mij heb ik inmiddels een beetje door hoe je zo'n baan aanpakt. Voor wie belangstelling heeft, deel ik graag mijn tips.
1. Werk vooral niet te veel uren
Een paar uurtjes voor de klas en je werkdag zit erop. Dat je rooster op woensdagmiddag leeg is, betekent natuurlijk dat je vrij bent. En als je op vrijdag maar twee lessen hebt, kun je die dag net zo goed als weekend beschouwen.
2. Kies een beroep met veel vakantiedagen
Andere mensen moeten hun vakantiedagen zorgvuldig plannen. Als docent krijg je ze er gewoon bij. Een paar weken in de zomer, een weekje met kerst en tussendoor nog wat extra vrije dagen. Je zou bijna denken dat je ervoor betaald krijgt om vrij te zijn.
3. Ga regelmatig op stagebezoek
Een van de leukste onderdelen van het vak! Je stapt in de auto, rijdt naar een bedrijf en kijkt even hoe het met je student gaat. Misschien staat er koffie klaar, misschien krijg je een rondleiding. En voor je het weet, heb je er weer een gezellig uitstapje op zitten. Eigenlijk een soort werkend dagje uit.
4. Geniet van je korte werkdagen
Om half negen beginnen en om half vier alweer thuis. Of misschien zelfs eerder! En dan heb je ook nog dagen waarop je helemaal niet naar school hoeft. Het leven kan soms verrassend eenvoudig zijn.
5. Vertel vooral aan iedereen hoe goed je het voor elkaar hebt
Op verjaardagen hoef je maar één ding te zeggen: 'Ja, het onderwijs is zwaar hoor, maar die vakanties maken veel goed.' Leun vervolgens achterover en wacht tot iemand vertelt dat hij nog twintig vakantiedagen heeft. Dat gesprek win je gegarandeerd.
6. Houd vol dat je het beste beroep ter wereld hebt
Geen files tijdens de zomervakantie, geen baas die moeilijk doet als je een paar weken weg wilt en regelmatig een vrije middag. En als iemand vraagt of je nog een leuke baan weet, hoef je niet lang na te denken.
Ik ga maar eens solliciteren op zo'n functie. Het lijkt me heerlijk om een paar uur per dag te werken, af en toe op stagebezoek te gaan en de rest van de tijd te genieten van mijn vrije leven.
Alleen nog even uitzoeken waarom docenten eigenlijk altijd zo blij zijn als het vakantie is. 😉
Wim
03
November
2026
@Jolanda, je moet je huiswerk beter doen. We hebben 2 weken met kerst.
Joost
06
November
2026
Ik zou zeker gaan solliciteren Jolanda. Als het binnen Fontys niet lukt zijn er nog heel veel vacatures in het V.O. en het P.O. Daar is nog altijd een leraren tekort.
Wel raar eigenlijk dat tekort. Je zou toch denken dat iedereen zo'n droombaan wil.