Helmuts Docu Corner
Elke drie weken levert Helmut Boeijen, documentaire-kenner bij uitstek en docent bij Fontys Journalistiek in Tilburg, Bron drie docu-kijktips. Deze keer doortastende journalistiekstudenten, het hartverwarmende levensverhaal van een dame op leeftijd en een even droevige als urgente aanklacht tegen techreuzen.
Teenage Wasteland
De houding van de hoofdredacteur van de plaatselijke krant is exemplarisch. Hooghartig wuift hij begin jaren negentig in een live-uitzending van MHS TV, een schoolproject van de Middletown High School, elke suggestie van de hand dat er sprake zou kunnen zijn van een milieuschandaal. Eerder hebben leerlingen, die onderzoek doen naar giftig afval op de lokale stortplaats, al tevergeefs een videotape met hun bevindingen afgeleverd bij zijn krant. En ook bij bestuurders van Middletown in de Amerikaanse staat New York vangen zij bot.
De jeugdige deelnemers aan het project onderzoeksjournalistiek laten zich echter niet afschrikken. Ruim dertig jaar later blikken zij terug op de kwestie, die hun middelbare schoolperiode heeft gekleurd. Jesse Moss en Amanda McBaine laten hen voor deze reconstructie hun eigen reportages, studio-uitzendingen en docu’s nog eens zien en brengen hen ook bij elkaar om die periode van jeugdig idealisme te herbeleven.
Zo stuiten ze in deze stevige film, een reclamespot voor de journalistiek, op hun eigen ‘Deep Throat’. Terwijl de gedreven tieners door sommige bewoners van Middletown worden weggezet als notoire complotdenkers, zet de klokkenluider ‘Mr. B.’ hen op het spoor van een gezelschap dat zich als plaatselijke Sopranos onledig houdt met ‘waste management business’: het illegaal én lucratief dumpen van afval, waarbij lokale functionarissen nog wel eens een zakcentje toegestopt krijgen.
(te zien op Netflix)
Patrice: The Movie
Het leven lacht Patrice Jetter toe. De Afro-Amerikaanse vrouw, rond de zestig inmiddels, heeft een fijne job als klaarover, kan helemaal wegdromen bij haar uitbundig aangeklede modeltreinenbaan en vormt samen met lief Garry Wickham bovendien een aandoenlijk kunstschaatsduo. Dat leven is zo bijzonder dat ze er een film aan heeft gewijd: Patrice, The Movie, geregisseerd door Ted Passon.
Patrice heeft daarvoor tekeningen gemaakt van haar eigen leven. Ze gebruikt die als decor om haar eigen geschiedenis, met kinderen in de rol van haar ouders en andere sleutelfiguren uit haar kleurrijke bestaan, na te spelen. In een docu die laat zien dat het leven met een beperking ten volle kan worden geleefd – ook al is het lang niet altijd gemakkelijk.
Één ding zit Patrice nog wel dwars. Garry en zij zijn verplicht aan het latten. Want als ze zouden trouwen raken zij hun uitkering kwijt. Terwijl de twee zich voorbereiden op een alternatieve huwelijksceremonie starten ze dus ook een campagne op tegen deze ‘huwelijksstraf’. En daarmee heeft deze onweerstaanbare feel good-docu meteen een missie. Een mensenrechtenkwestie waarvoor Patrice, Garry en hun vrienden de perfecte pleitbezorgers zijn: hartveroverende personages, die voor een lach en een traan zorgen en van deze documentaire een héérlijke kijkervaring maken.
(vanaf vrijdag 25 september op NPO Doc)
Molly Vs. The Machines
Zoals elke avond had hij de voordeur afgesloten. Via de smartphone van zijn puberdochter kwam de buitenwereld echter alsnog binnen. In de nacht van 20 op 21 november 2017 maakte Molly Russell, nadat ze op Instagram was gebombardeerd met berichten over zelfdoding, depressie en zelfpijniging, een einde aan haar jonge leven. Sindsdien voert haar vader Ian, namens haar en al die andere tieners die zijn overgeleverd aan social media, strijd tegen de tech-giganten.
In deze urgente documentaire plaatst Marc Silver de tragische casus van de Britse tiener binnen de evolutie van het internet, het ontstaan van sociale media en de doorontwikkeling daarvan tot platforms voor ‘surveillance kapitalisme’. Ian Russell fungeert als hoofdpersoon voor een ingenieuze film, waarin daarnaast nog een andere verteller, gecreëerd met behulp van AI, wordt geïntroduceerd. Die schetst de techkant van de kwestie. Trefzeker reconstrueert Silver, met acteurs in een onwerkelijk decor, bovendien de rechtszitting, waarin zij tegenover elkaar komen te staan.
Molly’s persoonlijke geschiedenis wordt zo vastgeklikt aan het Metaverhaal. Daarbij geeft Silver, via enkele klokkenluiders, een alarmistische boodschap af: de techreuzen zijn zich bewust van de schade die hun product kan veroorzaken, maar willen er niets aan doen.
(zondag 27 september, 22.40 te zien op NPO2, daarna op NPO Doc)
Meer docutips van Helmut vind je hier.