Documentaire Doodgelukkig is vooral ‘geen zielige film’

De dood. Het is een onderwerp waar niemand graag over praat. Toch krijgt iedereen er uiteindelijk mee te maken. Om het taboe te doorbreken maakten Fontysstudenten Marieke en Lieke de documentaire Doodgelukkig. Een film die gaat over de dood, maar uiteindelijk toch nog veel meer over het leven.

De twee studenten Communicatie merkten in hun omgeving dat veel mensen bang zijn voor de dood en het ook spannend vinden om het erover te hebben. Iets wat ze ook bij zichzelf en zeker ook bij jongeren om hen heen herkennen.

Maar dat betekent niet dat het onderwerp onbesproken moet blijven, vindt Marieke. “De dood hoort nou eenmaal bij het leven. En dat je ooit een keer doodgaat, is iets wat zeker is. Dus waarom zou je dat onderwerp dan vermijden?”

Moeilijk bespreekbaar
De jonge documentairemakers leerden elkaar kennen tijdens hun studie IEMES bij Fontys. Lieke (22) zit nu in haar laatste jaar en Marieke (24) is inmiddels afgestudeerd. Samen maakten ze al eerder documentaires. Het is hun gezamenlijke passie. Ze kiezen daarbij onderwerpen die vaak moeilijk bespreekbaar zijn. Een thema als de dood gaan ze dan ook juist niet uit de weg.

Lieke: “We vroegen ons af waarom we eigenlijk bang zijn voor de dood. Want we zijn jong en gezond. We waren dan ook erg nieuwsgierig hoe het zou zijn als je niet gezond bent. Zou je dan ook bang zijn?”

Ze besloten dit te onderzoeken in hun nieuwe documentaire en volgden onder meer Kasper Klaarenbeek (63), die zes jaar geleden te horen kreeg dat hij kanker heeft en niet meer beter wordt. Ook hij ervaart dat het lastig is om te praten over zijn aangekondigde dood, zeker als man.

“Wij mannen worden anders opgevoed dan vrouwen. Eigenlijk wordt ons gewoon afgeleerd om onze emoties goed te voelen. Laat staan dat we leren om over gevoelens te praten.”  

Groot genieten van klein geluk
Maar ook in onze maatschappij ziet hij dat we de dood ver weg ‘in een donkere kamer hebben verstopt’. Hij wilde dan ook graag meewerken aan de documentaire en laat zien hoe hij met een levensverwachting tussen de vijf en tien jaar besloot om de dood niet te ontkennen, maar recht in de ogen te kijken.

“Ik zeg wel eens grappend: ongeneeslijk ziek worden heeft mijn leven gered. In sociaal emotionele zin is dat ook echt waar. Ik leef veel bewuster. Ik hoef de Machu Picchu niet meer te beklimmen of de Noordpool te zien. Wat ik nu doe, is vooral groot genieten van klein geluk.”

De documentaire gaat wat Marieke betreft dan ook meer over het leven dan over de dood, en het is zeker geen tranentrekker. “Het is geen zielige film geworden, waar je keihard om moet huilen. Natuurlijk zie je hoe zwaar het is voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn. Maar ook vooral hoe positief ze naar het leven kijken en genieten van de kleine dingen. Dat zet je als kijker wel echt aan het denken over hoe je zelf in het leven staat en wat je gelukkig maakt. Mij ik elk geval wel.”

Vrolijk gestrest
De jonge documentairemakers zijn op dit moment in ieder geval bezig met iets waar zij heel blij van worden. Al voelen ze, nu de deadline nadert, wel wat druk bij de eindmontage. “We zijn allebei erg perfectionistisch, dus het kost heel veel tijd”, zegt Lieke. “Maar we blijven wel steeds tegen elkaar zeggen hoe vet het is dat we dit aan het doen zijn. Dus we zijn vrolijk gestrest.”

Ze hebben nog even de tijd want de première van de documentaire is op 9 oktober. Door de samenwerking met Stichting Palliatieve Zorg Nederland konden ze het dit keer groots aanpakken en dus huurden ze een bioscoopzaal bij Pathé Stappegoor in Tilburg. Inmiddels zijn er al bijna honderd kaarten verkocht en al dat publiek verhoogt de spanning wel een beetje, merkt Marieke.     

“Net als iedereen zien ook de hoofdpersonen de documentaire dan voor het eerst. Dus we vinden het vooral erg spannend wat zij ervan vinden. Maar daarnaast is het natuurlijk heel cool dat je eigen film op zo’n groot doek wordt vertoond.”

Hechte band
En daar houdt het wat hen betreft niet mee op. Ze hopen dat hun documentaire ook op andere plekken te zien zal zijn. Al was het alleen al voor de twee hoofdpersonen, waar ze een hechte band mee hebben opgebouwd.

“We hadden tijdens de draaidagen met allebei al echt een klik. En ook nu tijdens het monteren hebben we veel contact”, vertelt Lieke. “Margriet, een van de hoofdpersonen, had laatst een scan en dan appt ze de uitslag ook naar ons. Ik hoop echt dat het contact zo blijft, want we zijn erg aan ze gehecht geraakt.”