Boek over natuur versus technologie 'is Fontysfeest'
Natuur en technologie raken steeds meer met elkaar verweven, in positieve en negatieve zin. Dat stellen de Fontyslectoren Bart Wernaart en Gerard Schouten in hun nieuwe boek Moral Design & Green Technology. En dus vraagt deze tijd volgens de schrijvers niet alleen om een kritische, maar ook een open blik.
Natuur versus technologie. Om verder te onderzoeken hoe die twee elkaar in deze tijd raken, leek het Wernaart, leading lector CoE Circulaire en Duurzame Transities, een spannend idee om de vakgebieden van hem en Schouten, leading lector CoE AI for Society, bij elkaar te brengen. En daar hield het niet op. Ze vroegen ook verschillende experts, waaronder een tiental collega’s, om vanuit diverse invalshoeken hun licht te laten schijnen op dit onderwerp. Hun nieuwe boek is wat Wernaart betreft dan ook een echt Fontysfeest.
“Er gebeurt binnen Fontys zo ontzettend veel op onderzoeksgebied als het gaat om onderwerpen als AI, technologie en duurzaamheid, daar zijn we goed in. Maar al deze onderwerpen zijn nog niet echt goed met elkaar verbonden. En dat hebben we nu gedaan. Dit boek is een bloemlezing waarin we al die wetenschappelijke inzichten hebben samengebracht. Dat levert veel op, want juist door de snijvlakken van onze verschillende vakgebieden op te zoeken, komen we steeds een stapje verder.”
Antropoceen
De twee schrijvers heten de lezer meteen in het begin van het boek van harte welkom in het Antropoceen. Een term die wordt gebruikt voor het huidige tijdperk waarin de menselijke impact op de aarde de boventoon voert. En daarbij speelt technologie een belangrijke rol, legt Schouten uit.
“Technologie is iets wat bij mensen hoort, maar als je ziet waar dat heengaat, dan heeft het wel twee kanten. Een controversiële kant, als je kijkt naar het welzijn van onze planeet, maar er is meer. We staan namelijk ook aan de vooravond van meer groene technologie die juist iets terug kan geven aan de aarde.”
Hij richt zich in het boek dan ook meer op deze kant en deelt een positieve boodschap. Want wat Schouten betreft hoeven we juist niet bang te zijn voor AI en laat hij graag zien hoe we het vooral in ons voordeel kunnen gebruiken.
Schouten: ‘We kunnen heel veel mogelijkheden die AI ons biedt op een positieve manier inzetten voor onze natuur. Met smartphones en drones kunnen we bijvoorbeeld bloemen in bermen herkennen, maar ook in kaart brengen hoe groen een stad is. Zo kun je de biodiversiteit van een gebied veel beter monitoren en bepalen of je er iets mee moet.”
Science fiction
Daarnaast is het boek ook geschreven om lezers aan te zetten om kritisch na te denken over de rol van technologie in ons leven. Die taak is weggelegd voor Wernaart, die veel pessimistischer is dan zijn co-auteur. In één van de hoofdstukken gebruikt hij zijn liefde voor oude science fiction schrijvers om duidelijk te maken dat we wel altijd op moeten blijven letten.
Wernaart: “Jules Vernes is één van de eersten die al eind achttiende eeuw in zijn boeken waarschuwde dat we onze planeet kapotmaakten. Veel later zie je dat deze science fiction werkelijkheid wordt. Het eerdere optimisme over technologie slaat dan ook om. Ook nu moeten we weer kritisch naar de toekomst kijken. Want als ik zie dat onze technologische infrastructuur eigenlijk wordt beheerd door maar een kleine groep bedrijven, dan zie ik veel misgaan.”
Schurende cover
In de afbeelding op de voorkant van het boek komen volgens Schouten de twee kanten van het boek perfect samen. “We hebben gekozen voor een cover die een beetje schuurt. Je ziet op de afbeelding dat AI veel herkent, ook ons als schrijvers. Voor een bloem of plant is dat niet erg, daarvoor is de privacywetgeving niet van toepassing. Maar bij mensen moet je natuurlijk erg voorzichtig zijn. Dat wil de cover op een subtiele manier uitdrukken.”
Beide lectoren hopen dat hun boek binnen en buiten Fontys een nieuwe impuls geeft aan het onderzoeksgebied. Tegelijkertijd willen ze vooral ook iedereen bereiken die meer over dit onderwerp wil weten. Daarom is er binnenkort niet alleen een fysiek boek te koop, maar is het vanaf deze week ook online gratis te downloaden. Want juist in deze tijd is het volgens Wernaart belangrijk dat iedereen kan beschikken over dezelfde informatie.
“De wetenschap is van ons allemaal. Op dit moment ligt alles onder een vergrootglas als het gaat om klimaat, duurzaamheid of wat dan ook maar enigszins woke ruikt. Wij hebben dan als wetenschappers de taak om onze kennis hierover bij iedereen zo dichtbij mogelijk te brengen. Daar hoort een betaaldrempel niet bij.”