Meer of minder studenten hbo-masters?
Het aantal hbo-studenten dat een masteropleiding is begonnen is de afgelopen jaren nauwelijks gegroeid. Het aandeel hbo-studenten dat een meerjarige master volgt daalt zelfs al enkele jaren. De verschillende cijfers die hierover in omloop zijn, spreken elkaar echter behoorlijk tegen.
Wel zijn de inschrijvingen voor masters per domein heel wisselend. Zo toonde het vorige maand verschenen Trendrapport van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) dat het educatieve domein de grootste daler is onder de hbo-masters.
Die 'onderwijs'-masters worden nu door veel minder studenten gevolgd dan negen jaar geleden. Techniek en economie masteropleidingen doen het juist weer wel goed.
Rekenmethodes
Waarbij wel een hele zware aantekening moet worden geplaatst. Deze cijfers uit het trendrapport zijn moeilijk te vergelijken met die van de Vereniging Hogescholen of de cijfers die bekend zijn van Fontys Hogeschool.
Er circuleren verschillende, soms elkaar tegensprekende cijfers omdat iedereen andere rekenmethodes hanteert en bovendien de tijdvakken vaak niet met elkaar corresponderen. Zo wordt in het Trendrapport van OCW dan weer gerekend over de periode van de afgelopen vijf jaar, dan weer tot aan 2023 of dan weer vanaf 2012.
Wie afgaat op de cijfers van de Vereniging Hogescholen ziet bijvoorbeeld dat sinds 2021 het aantal masterstudenten juist met 20 procent is toegenomen in het hele hbo en met bijna 10 procent bij Fontys.
Wel lijkt iedereen het erover eens dat het aantal hbo’ers dat na hun bachelor meteen doorgaat voor de hbo-master, meestal bij dezelfde instelling als waar zij hun bachelor hadden afgerond, gestaag groeit. Dat percentage ligt landelijk inmiddels op zo’n 40 procent.
De trend is ook dat steeds minder hbo’ers voor een master aan de universiteit kiezen. Het rapport van OCW geeft als mogelijke reden hiervoor dat de verplichte pre-master een drempel is. Dat concludeerden meerdere partijen overigens al eens. Ook de samenwerkende medewerkers van Fontys, Avans en TU/e wezen hier vorige week nog op in hun conclusies over hoe de afstemming per studiekeuze en per student beter kan.
Meer aanbod
Daarnaast is het ook een kwestie van aanbod. Liep Fontys een behoorlijke tijd achter bij andere hbo-instellingen als het ging om masterstudies, inmiddels kent de hogeschool al heel wat masteropleidingen.
Karlijn Spoor, consultant opleidingsportfolio bij Fontys, vertelde eerder dit jaar aan Bron: “Wat betreft de masters zitten we al op honderd procent als het gaat om aansluiting op bacheloropleidingen die Fontys aanbiedt. Dat komt omdat we cross-sectorale masters hebben ontwikkeld waar iedere afgestudeerde bachelorstudent kan instromen. Als deze cross-sectorale masters buiten beschouwing worden gelaten, bieden we voor 73% van de bachelors een aansluitende master aan.”
Meer internationale studenten
Jarenlang nam het aantal internationale studenten bij universiteiten maar ook bij Fontys, dat de meeste buitenlandse studenten telt van alle hogescholen, toe. Het inperken van die toestroom was en is een politiek heet hangijzer.
De verandering van het politieke en maatschappelijke klimaat in Nederland heeft ook de buitenlandse studenten-in-spe bereikt. De piek lijkt in 2023 bereikt, want sindsdien neemt het aantal internationals relatief en absoluut af bij zowel hbo als wo. Die krimp is met name zichtbaar bij Europese studenten.
Die afname geldt echter niet bij de masteropleidingen. In de afgelopen tien jaar is het aantal internationale masterstudenten in het hbo meer dan verdubbeld. Eén op de drie masterstudenten in het hbo komt inmiddels uit het buitenland. Die groei vlakt sinds twee jaar wel af.
Van de nieuwe inschrijvingen bij masteropleidingen van Fontys was overigens voor het studiejaar 2024-2025 slechts 10 procent afkomstig van buitenlandse studenten, als Belgische studenten (28 procent) buiten beschouwing worden gelaten.