Kabinet draait bezuinigingen op onderwijs terug: extra geld
Het minderheidskabinet zal nog hard moeten werken om de Rijksbegroting voor 2027 door de Tweede Kamer te loodsen. Maar het extra geld voor onderwijs en onderzoek is ingeboekt. Hogescholen en universiteiten reageren positief.
Helemaal een-op-een is het niet, maar het kabinet-Jetten wil de bezuinigingen van het vorige kabinet op onderwijs, onderzoek en media terugdraaien. Alles bij elkaar gaat het om 1,5 miljard euro.
Zo wordt een bezuiniging op internationale studenten ongedaan gemaakt. Volgend jaar krijgen universiteiten en hogescholen daarom 25 miljoen euro extra, wat oploopt tot 42,5 miljoen in het jaar 2029.
Wel voorziet het kabinet dat er door de bevolkingskrimp uiteindelijk minder studenten in het hoger onderwijs zullen rondlopen, dus de onderwijsfinanciering gaat omlaag. Dat staat echter los van bezuinigingen of investeringen. Voor de hogescholen scheelt dat komend jaar 149 miljoen euro en voor de universiteiten 89 miljoen euro.
Die krimp is niet gelijk verdeeld over het land. Voor het mbo heeft het kabinet daarom al een wijziging van de onderwijsfinanciering in petto, waarmee het onderwijs in krimpregio’s wordt gesteund. Voor het hoger onderwijs moeten zulke plannen nog worden uitgewerkt.
Onderzoek
Ook onderzoek en wetenschap krijgen er in 2027 extra geld bij: 216 miljoen euro verdeeld over allerlei posten. Daarnaast komt via onderzoeksfinancier NWO er weer 70 miljoen euro bij voor onderzoek, die eerder was weggesneden.
Het praktijkgerichte onderzoek in het hbo kan volgend jaar op 10 miljoen euro extra rekenen. Dat wordt 20 miljoen euro in de jaren erna en dan, ergens in de vage toekomst, gaat het omhoog naar 68 miljoen euro per jaar.
Zo vliegen de bedragen in het rond, maar onder de streep komt het erop neer dat het kabinet de miljoenen voor onderwijs en onderzoek reserveert die de bewindslieden eerder al in het vooruitzicht hadden gesteld.
Op de begroting staan extra uitgaven van 1,3 miljard euro. Daarnaast ligt er nog zo’n 200 miljoen euro bij het ministerie van Financiën op de plank. Dat geld blijft gereserveerd tot het ministerie van Onderwijs er goede plannen voor heeft.
Blij
De hogescholen zijn blij dat de bezuinigingen worden teruggedraaid, maar ze zouden graag nóg meer geld krijgen: dan kunnen ze zich op om- en bijscholing voor werkenden storten. Dat zou belangrijk zijn nu de arbeidsmarkt snel verandert. De hbo-instellingen willen graag dat het kabinet daar een “volwaardige wettelijke taak” van maakt, zegt voorzitter Maurice Limmen van de Vereniging Hogescholen.
Ook de universiteiten reageren positief. “Met deze begroting zorgt het kabinet ervoor dat studenten goed onderwijs krijgen en universiteiten kunnen blijven bijdragen aan de oplossingen die Nederland nodig heeft”, stelt voorzitter Caspar van den Berg van universiteitenvereniging UNL.
Talent
Het geld vertelt niet het hele verhaal. De universiteiten en hogescholen krijgen bijvoorbeeld extra budget voor de ‘talentstrategie’ van het kabinet om die ontwikkeld is om opleidingen meer aan te laten sluiten op de praktijk. Maar waar gaat dat naartoe? Bepaalde sectoren zullen meer profiteren dan andere.
“De plannen en bijbehorende budgetten hiervoor worden de komende tijd verder uitgewerkt”, staat in een persbericht van het ministerie. Werkgevers en maatschappelijke organisaties mogen erover meepraten.