Onderwijs verschuift door groeiende focus op data en AI

Dat de instroom van nieuwe studenten bij ICT-opleidingen onder druk staat is niet nieuw. Toch groeit de vraag naar jonge professionals met digitale vaardigheden in het werkveld steeds meer. Volgens Devrim Eskiyerli, associate lector van het lectoraat Business Innovation in Venlo, heeft Fontys te maken met een fundamentele verschuiving.

Eskiyerli onderzoekt als associate lector hoe digitalisering, data en AI businessmodellen van bedrijven beïnvloeden. Waar de focus eerder lag op digitalisering en digitale tools, verschuift dat steeds meer naar data en AI. “Bedrijven willen begrijpen hoe ze de data die zij hebben effectief kunnen gebruiken en analyseren om betere beslissingen te nemen.”

Om die bedrijven te helpen zet de associate lector multidisciplinaire samenwerkingen op tussen bedrijven, collega’s van de business- en technische opleidingen en de daarbij horende studenten. “Businessstudenten analyseren eerst de vraagstukken van het bedrijf en vertalen deze naar besluitvorming en aanbevelingen. ICT-studenten ontwikkelen vervolgens AI-modules of data-analyses, zodat we de inzichten kunnen delen met het bedrijf.”

Zorgen en mogelijkheden
Hoewel de vraag naar ICT-studenten met kennis over data en AI vanuit het werkveld steeds meer toeneemt, ziet Eskiyerli ook internationaal signalen van een ontwikkeling waar Fontys mee te maken heeft: studentenaantallen in zowel de technische als de ICT-sector staan onder druk.

Dat is zorgelijk voor een instelling als Fontys. Maar minder studenten betekent volgens de associate lector niet per se dat er minder interesse is in technologie. “Het lijkt eerder te gaan om een verschuiving binnen het vakgebied. Tien jaar geleden zei een student dat hij of zij ICT wilde studeren. Nu geeft diezelfde student vaker aan iets te willen doen met AI, data science of digital business. En die ontwikkeling biedt kansen om opleidingen anders te positioneren.”

Ontwikkelingen
Dat kan door meer focus te leggen op data en AI, en door het ontwikkelen van nieuwe opleidingen. Zo starten volgend collegejaar de masters Data Driven Business - opgezet in samenwerking met Avans - en AI Translator. Later volgt naar verwachting de bachelor Digital Transformer, waar veel interesse voor is vanuit bedrijven in de regio’s Eindhoven, Tilburg en Venlo. In Venlo wordt daarnaast gewerkt aan het dichter bij elkaar brengen van business- en technologieopleidingen binnen Fontys - zoals International Business Studies en Techniek en Logistiek - waarbij studenten vanuit hun eigen opleiding samenwerken over de grenzen van hun vakgebied.

In deze opleidingen is dezelfde verandering zichtbaar waar ook in het werkveld naar gevraagd wordt: professionals die niet alleen technisch onderlegd zijn, maar ook businessvraagstukken begrijpen en toepassen. “Diepgaande technische skills en programmeren verdwijnen daardoor niet, maar er worden wel nieuwe aspecten toegevoegd zodat we onze studenten opleiden tot professionals die zowel technische als bedrijfskundige vraagstukken kunnen verbinden.

Verschuiving
Zo wordt technologie minder gezien als eindproduct, en steeds meer onderdeel van het dagelijks werk. Dat gaat volgens Eskiyerli ook gevolgen hebben voor de rol van ICT-professionals. Waar studenten nu nog relatief vaak als freelancer of externe specialist werken, verwacht de associate lector dat zij straks vaker onderdeel worden van organisaties.

“Voorheen werd technologie vaak als een project of losse oplossing gezien. Een bedrijf had een probleem, en een andere partij leverde een technische oplossing. Maar bedrijven verzamelen nu zoveel data, terwijl ze niet weten wat ze ermee moeten. Daarom is er meer behoefte aan mensen binnen de eigen organisaties die continue die data analyseren en oplossingen ontwikkelen.”

Sleutel tot succes
Technologie wordt daarmee minder een ‘los product’, maar een integraal onderdeel van bedrijfsprocessen. De opkomst van AI zorgt daarbij voor veel onzekerheid bij studenten. Ze vragen zich af of hun toekomstige werk nog wel bestaat. Begrijpelijk, maar niet terecht, aldus Eskiyerli: “AI zal inderdaad bepaalde taken automatiseren, maar er ontstaan ook nieuwe vaardigheden en rollen. Daarin ligt de sleutel van onze aanpassing: we moeten leren samenwerken met AI, in plaats van erdoor vervangen worden.”

Ze concludeert: AI en data zijn geen hype die weer overwaait. “Het is geen tijdelijke trend, maar een structurele. En als Fontys daarin meebeweegt, kunnen we hier als onderwijs op meeliften.”