Fontys hoort zorgen Iraanse studenten: "Helpen waar kan"
Bij Fontys melden zich steeds vaker Iraanse studenten met mentale, praktische en financiële zorgen vanwege de aanhoudende onrust in hun (geboorte)land. Fontys doet wat ze kan om hen te ondersteunen. Parmida, derdejaarsstudent Accountancy, hoorde bijna tien maanden niets van haar familie en vrienden in Iran.
Pas drie weken geleden lukte het de studente om sporadisch weer contact te krijgen. Ze weet nu dat haar familie en vrienden nog leven, maar ook dat hun bestaan volledig is ontwricht door de aanhoudende onrust in haar geboorteland en het conflict met de Verenigde Staten.
Parmida is in 2018 naar Nederland gevlucht en heeft inmiddels een Nederlands paspoort. Maar de situatie in Iran houdt haar dagelijks bezig. Bron sprak haar daar in januari ook al over. “Studeren gaat moeizaam. Ik moet passages soms wel tien keer lezen voordat de stof goed tot me doordringt. Mijn gedachten gaan steeds naar alles wat er in Iran gebeurt en de mensen die daar het slachtoffer van zijn, ook hier in Nederland.”
Internetblokkades
Parmida weet dat ze niets aan de situatie kan veranderen, maar wat ze wel kan doen is er zijn voor de Iraniërs in Nederland en bewustzijn creëren bij mensen die verder af staan van het gebeuren. Zo biedt ze een luisterend oor, sluit ze soms aan bij protesten in Eindhoven en steunt ze initiatieven om geld in te zamelen voor hen die het hard nodig hebben.
En die zijn er genoeg, zegt ze. “Sommige Iraanse studenten bij Fontys die ik ken, kunnen hun collegegeld of de huur niet meer betalen." Dat komt bijvoorbeeld door de hoge inflatie in Iran waardoor geld minder waard is geworden, en door het ontbreken van regulier betalingsverkeer vanwege internetblokkades. "Deze studenten zijn slachtoffer van een situatie waar ze niets aan kunnen doen. Dat raakt me enorm.”
Mentale en financiële problemen
Fontys herkent dit beeld. Er studeren dit jaar ruim negentig Iraanse studenten bij de hogeschool. Een deel meldt zich met zorgen op mentaal, financieel of praktisch vlak. Ze kloppen aan bij contactpersonen op de instituten, bij decanen of direct bij team Lesgeld. “Het exacte aantal studenten dat zich meldt, is daarom lastig aan te geven”, zegt Yuri van Antwerpen, beleidsmedewerker inschrijving en internationalisering bij Studentenvoorzieningen.
Volgens zijn collega Sander Waulthers, consultant studentbegeleiding en studentenwelzijn, is het van belang het onderwerp bespreekbaar te maken in het onderwijs en een luisterend oor te bieden op alle plekken in de organisatie. “Studenten kunnen daarvoor terecht bij studentenpsychologen en studentendecanen. Naast studiebegeleiding en uitstelmogelijkheden, kunnen studentendecanen studenten doorverwijzen naar Lesgeld voor een betalingsregeling. Het gaat om maatwerk per situatie en student.”
Soms wordt er doorverwezen naar externe hulp. Waulthers: “Fontys heeft in alle regio’s waarin zij actief is contact gelegd met huisartsenvoorzieningen en lokale partners om de toegankelijkheid van zorg voor studenten te versterken. We werken daarbij samen met regionale initiatieven die gericht zijn op internationale studenten en met gemeentelijke voorzieningen, zoals wijkteams en financiële ondersteuningsorganisaties. Zo proberen we iedereen te helpen.”
Afdeling Lesgeld
Wat betreft financiële steun is Fontys gebonden aan de geldende wet- en regelgeving. Wel brengt ze studenten met financiële problemen in contact met de medewerkers van de afdeling Lesgeld. “Samen wordt gekeken naar de financiële situatie en kan een betalingsregeling worden afgesproken. Een klein deel van de Iraanse studenten geeft aan deze ondersteuning nodig te hebben en maakt hier ook gebruik van”, aldus Waulthers.
Dat niet alle studenten in de knel komen, heeft mogelijk te maken met de bron van hun financiële middelen. Een deel van hen ontvangt bijvoorbeeld ondersteuning van familieleden die woonachtig zijn buiten Iran.
Het voltijds collegegeld voor niet-EER-studenten wordt elk jaar opnieuw vastgesteld en bedraagt tussen 9.740 en 12.480 euro. Studenten die moeite hebben het bedrag op tijd te betalen, krijgen het advies de mogelijkheden van een (particuliere) studiebeurs te onderzoeken. Ook maakt Fontys Iraanse studenten attent op de mogelijkheid om in Nederland te werken. Niet-EER-studenten mogen zestien uur per week werken of fulltime in juni, juli en augustus.
Geen betalingsherinnering
Met het oog op de (mogelijk) kwetsbare financiële situatie van Iraanse studenten stuurt Fontys hen dit studiejaar geen automatische betalingsherinneringen en volgt bij een eventuele betalingsachterstand geen uitschrijving bij de opleiding. Zo wil de hogeschool extra stress onder Iraanse studenten voorkomen, omdat een uitschrijving impact kan hebben op de verblijfsvergunning van de student.
Een klein lichtpuntje is een recente uitspraak van de Raad van State. Persoonlijke omstandigheden, zoals oorlog of familieomstandigheden, kunnen voortaan meerdere jaren meewegen bij de beoordeling van studievoortgang. Dat kan voorkomen dat een verblijfsvergunning wordt ingetrokken.
De situatie van Iraanse studenten heeft ook de aandacht van de Vereniging Hogescholen (VH). “De aanpak is nu nog grotendeels decentraal geregeld; hogescholen proberen studenten zo nodig individueel te helpen. Dat lukt nog, maar deze manier van werken loopt wel tegen grenzen aan”, zegt een woordvoerder.
De VH volgt de situatie daarom actief. “We stemmen voortdurend af met hogescholen en we zijn momenteel in gesprek met de ministeries van Onderwijs en Buitenlandse Zaken, de IND en gemeenten over aanvullende (centrale) oplossingen.”
"Teruggaan is geen optie"
Parmida hoopt dat er snel tijdelijke oplossingen of uitzonderingen komen voor Iraanse studenten, zoals die er eerder ook waren voor Oekraïense studenten. Want de consequenties zijn groot, zegt ze. “Als je je collegegeld niet kunt betalen en je verblijfsvergunning verloopt, loop je het risico dat je terug moet. Maar teruggaan is geen optie. Iran is niet veilig.”
Als de situatie Parmida zelf even te veel wordt, gaat ze naar een studiecoach op wie ze kan terugvallen. “Met haar deel ik regelmatig mijn zorgen.” Ook de meeste docenten denken met haar mee. “Haal ik de laatste toets niet, dan mag ik hem herkansen.” Ze weet al dat ze overgaat naar het vierde studiejaar. Een hele geruststelling, aldus de studente.
Op andere universiteiten wordt er daarom toch een solidariteitspot aangelegd. Dit brengt natuurlijk allerlei uitdagingen met zich mee: wie heeft er dan recht op een deel uit die pot; op basis waarvan wordt dat bepaald en door wie, etc.?
Wellicht zijn er toch creatieve wegen om deze groep studenten te helpen met benefietconcerten, solidariteitsperformances, voordekunst-cowdfundings, mecenaat, etc...