Een digitale rampweek door aanvallen op netwerk

Fontys Hogeschool beleefde een digitale rampweek. Zogenaamde DDoS-aanvallen legden vanaf dinsdagavond wifi, telefoon en netwerk geheel of gedeeltelijk plat op alle Fontyslocaties. En niet alleen daar: ook bij de vele andere gebruikers van het ict-netwerk van Surf. 

Vrijdagochtend vond een derde grote aanval plaats op Surf, het gezamenlijke netwerk van tal van Nederlandse onderwijs- en onderzoeksinstellingen (zie kader onder artikel). Waar de grote aanvallen van dinsdag en donderdag nog met name op het zuiden van het land gericht waren, trof die van vrijdag locaties verspreid over het hele land. De aanval begon even voor half negen en werd aan het einde van de ochtend gestopt.

“Over de daders en over hun motivatie valt nog niets te zeggen”, stelt Tom Hoven namens Surf. Maar duidelijk lijkt wel dat dit een gecoördineerde actie is door één en dezelfde dader. “Ook daarover kunnen we niets zeggen”, aldus Hoven. “We kunnen het niet uitsluiten of bevestigen. En als we dat al wel konden doen, zou ik het ook niet zeggen.”

Op hun website stelt Surf dat de mitigerende maatregelen positief effect hebben gehad. “Om de aanvallers geen voordeel te geven, kunnen we geen details over deze maatregelen verstrekken. We blijven alert. Er is aangifte gedaan bij de politie. Ook dragen we bij aan het onderzoek van het NCSC naar de herkomst van de aanvallen.”

Geheimhouding alom dus. Niet verwonderlijk want Surf, en de honderden anderen die bij aangesloten leden in de weer zijn met deze aanvallen, willen de daders ook niet wijzer maken. Welke maatregelen getroffen zijn, wordt dus uiteraard ook niet verteld. “We verwachten in de loop van vrijdagmiddag duidelijk te hebben of de genomen maatregelen effectief zijn en ervoor zorgen dat nieuwe aanvallen beter te voorkomen zijn", zegt Hoven.

Surf wil nog wel kwijt dat het ook geen makkelijke opgave is om dit soort grootschalige DDoS-aanvallen aan te pakken. DDoS staat voor Distributed Denial of Service. Daarbij worden vanaf meerdere computers zoveel aanvragen naar een aangevallen website verzonden dat deze de toestroom niet meer aankan en de website niet meer goed functioneert. Hoven: “Er is niet zoiets als één knop die je dan indrukt om zo'n aanval af te slaan. Dat is een proces dat tijd kost.”

Fontys
Tal van studenten en medewerkers bij Fontys hebben last gehad van de aanvallen. Vaak betekende het kiezen voor thuis studeren of werken in plaats van op de campus. Daarnaast waren ook bij Fontys de afgelopen dagen tal van mensen druk met de gevolgen van de aanvallen. Door een, op het oog niet-gerelateerde, cyberattack op de TU/e in Eindhoven van afgelopen weekeinde was er al sprake van verhoogde paraatheid, zo stelde Hub Gerats, Corporate Information Security Officer van Fontys. 

Dinsdagavond vond de eerste grote aanval plaats. Daar ondervond de Fontysgemeenschap vanaf woensdagmorgen de gevolgen van, toen wifi en andere netwerkverbindingen kuren toonden of helemaal plat gingen. Niet alleen de IT-afdeling, maar ook medewerkers van afzonderlijke instituten, het crisisteam en communicatiemedewerkers hadden vanaf dat moment hun handen er vol aan.

In de tweede helft van woensdagmiddag leek de aanval ten einde en functioneerde alles weer. Maar vanaf donderdag leidde een tweede aanval tot dezelfde problemen. Ook die hield in de loop van de middag op. Waarna in de nacht van donderdag op vrijdag kleinere aanvallen plaatsvonden, gevolgd door weer een massale DDoS-aanval op vrijdagochtend.

Ondertussen is alle directeuren van Fontys gevraagd een overzicht aan te leveren van de problemen die hun instituten hebben ondervonden. Daarbij valt te denken aan onderzoeken, examens en projecten die tijdelijk stil kwamen te liggen of uitgesteld moesten worden. In de loop van vrijdagmiddag wordt hier een inventarisatie van gemaakt en wordt bekeken wat eraan gedaan kan worden.