De productiviteitsmythe

Soms vraag ik aan de zaal: ‘Wie denkt dat AI ons productiever maakt?’ Meestal gaan dan bijna alle handen in de lucht. Daarna vraag ik: ‘Wie kent er iemand in je organisatie van wie je denkt, als die maar niet productiever wordt?’

Dan gaan altijd nog meer handen de lucht in.

Het is de grote belofte van AI. Het maakt ons productiever. Maar productiviteit is een doel en geen middel. De grote vraag is: wie wordt er productiever met AI?

De wijkverpleegkundige die haar rondes doet, ouderen verzorgt en steunkousen verwisselt? Of de spammer in een buitenwijk van Lagos die mails de wereld rondpompt en gesprekken aangaat met de grootste sukkels?

De vrijwilliger die elke zaterdag de ballen oppompt en de ranja inschenkt? Of de zolderkamertrol die met fake profielen onrust stookt op sociale media? De artiest, die met zijn gitaar de kroegen afstruint of de computernerd, die de algoritmes van Spotify probeert te misleiden met door AI gegenereerde muziek?

De docent, die studenten persoonlijke aandacht geeft of de student die document na document genereert? De verpleegkundige die haar rondes doet of het middenmanagement dat van een urenregistratie naar een kwartierregistratie wil?

Natuurlijk, het zijn clichébeelden die ik hierboven schets. AI gaat ongetwijfeld heel veel waardevolle productiviteit opleveren, maar in het algemeen denk ik dat de verkeerde mensen nog veel sneller productief zullen worden. Vergeet niet: alle kritiek op technologie is ook kritiek op mensen en uiteindelijk geldt: mensen zijn eikels.

En mensen met AI zijn nog veel grotere eikels.

Rens van der Vorst is technofilosoof, werkt bij Fontys hogescholen ICT en Engineering en is auteur van diverse boeken, waaronder Digitale Gremlins. Lees hier de eerdere columns die hij voor Bron schreef.