'Wanneer ben je kunstenaar?' Twijfels over basisinkomen
De Ierse overheid geeft vanaf dit jaar kunstenaars een basisinkomen van 325 euro per week om zich volledig op hun werk te kunnen richten. Hoewel de regeling internationaal wordt geprezen als ‘the envy of the world’, zijn studenten van Fontys Academy of the Arts sceptisch.
Elke drie jaar wil de overheid van Ierland 2.000 kunstenaars uit verschillende disciplines een basisinkomen gaan geven. De proef die hieraan voorafging was volgens de Ierse overheid zeer succesvol: voor elke euro die in kunstenaars werd geïnvesteerd, kregen ze 1,39 euro terug: een win-win situatie. Nu krijgt de proef dus een vervolg.
Ilse, studente Docent Beeldende Kunst, vindt het een goed initiatief, maar het hoeft van haar niet per se naar Nederland te komen. “Het is fijn voor hen hoor, maar wat is de grens voor wie dat mag ontvangen?” Daarnaast vertelt ze dat er in Nederland ook manieren zijn voor (startende) kunstenaars om subsidie te krijgen. “Via het Mondriaan Fonds bijvoorbeeld, dan kun je ook gewoon 25.000 euro in een jaar krijgen.”
Drie vragen
Je moet namelijk kunnen aantonen dat je ‘professioneel actief bent als kunstenaar’. Daar komen drie vragen bij kijken: wanneer ben je professioneel, wanneer ben je actief en wanneer ben je kunstenaar? Simone en Rune, studenten Docent Theater, zien net als Ilse de positieve kant ervan in, maar ook zij zijn sceptisch.
“Ik vind dat andere landen een voorbeeld mogen nemen. Bij de meeste kunstopleidingen heb je echt geen baangarantie, maar wanneer mag je jezelf kunstenaar noemen?”, zegt Simone. Rune vertelt: “Het is een goed idee, want er is al genoeg bezuinigd in de kunstsector. Maar wat als iemand die AI gebruikt voor zijn werk wel kwalificeert en iemand die nog authentiek hard werkt niet?”
Verhuizen
Ian zit op de Rockacademie en is er vooral enthousiast over. “Zullen we naar Ierland verhuizen? Het is echt goed dat ze dat doen. Kunst kost veel tijd voordat je er een goed inkomen mee verdient, dus dit is vooral voor starters heel fijn.” Over de kritiek van zijn medestudenten maakt hij zich niet zo’n zorgen. “Er is wel risico inderdaad, maar dat moet gereguleerd kunnen worden.”
Volgens directeur van Fontys Academy of the Arts, René Bosma, is een vergelijkbare regeling in Nederland momenteel niet aan de orde. Verdere toelichting gaf hij niet.