Waarom zou je naar school gaan?

Sinds de pandemie, misschien iets daarvoor, maar zeker daarna, klagen veel universiteiten en hogescholen over de hele wereld dat studenten niet meer naar colleges komen, dat ze minder snel naar school gaan. Wat zou daar de reden voor zijn? De Hogeschool van Amsterdam doet hier momenteel onderzoek naar. 

Ik heb er zelf zo mijn gedachten over. We hebben ooit geprobeerd de term "sticky campus" te introduceren. Dan had je campussen met bijvoorbeeld bankstellen, een voetbaltafel, wat arcade games, een plek waar jongeren konden chillen zonder dat docenten hen lastigvielen. Maar wie van de studentenpopulatie zit daar echt op te wachten?

Ik ben ook benieuwd of er onderzoeken zijn waarin studenten hierover bevraagd zijn. Misschien is het gewoon gemakzucht. Mensen willen achter hun laptop het een en ander doen. Of ze denken: "Het lukt me toch wel zonder aanwezig te zijn, want de docent leest alleen maar de slides voor." En dat klopt soms ook wel. Daarom zijn we bij Fontys ICT gestopt met hoorcolleges. 

Heel af en toe halen we een groep studenten bij elkaar om een workshop te geven of een inspiratiesessie van 15 tot 30 minuten. En zelfs dan zie je dat niet iedereen aanwezig is. Want er zijn jongeren die zeggen: "Ah, dat weet ik al." of "Dat leer ik zelf wel." Of ze kijken naar YouTube-filmpjes van beroemde docenten die inmiddels veel fans hebben. Denk bijvoorbeeld aan de biologie- en wiskundedocenten. Mijn oudste zoon van 15 heeft zelfs een keer 1 euro gedoneerd aan een van die docenten. Niet te geloven, dat is heel veel geld voor een jongen van 15 jaar.

Bij ons proberen we studenten te trekken met gratis lunches. Ik doe er soms ook aan mee. Als ik weet dat er lunch is op school, neem ik geen lunch van thuis mee. Dan ga ik tussen de studenten zitten om gezellig samen te lunchen. Lunchen betekent dat je wat brood krijgt, wat beleg, kartonnen bordjes en plastic messen en vorken. En dan ga je met z'n allen lekker smeren, op z'n oer-Hollands. We hebben ook veel internationale studenten die dan bijvoorbeeld leren pindakaas met jam te eten. Of nog vreemder: pindakaas en hazelnootpasta. Ja, dan lijkt het op een Snickers. Stiekem vind ik het ook heel lekker.

Wat zou de oplossing kunnen zijn? Ik vraag me af: waarom zou ík naar school gaan? Ten eerste om vrienden te zien, klasgenoten te ontmoeten, een hele leuke leraar te spreken, of als ik me ergens thuis voel. En wat is dat dan hè, jezelf ergens thuis voelen? Is dat een ruimte waar je lekker achterover kunt leunen, of heeft het meer te maken met het gezelschap en de gezelligheid? 

Ik denk ook dat we af moeten stappen van het idee dat je 8 uur per dag op school moet zitten of 4 jaar over een studie moet doen. Zeker in het tijdperk van AI zou je een studie in 2 jaar kunnen afronden, omdat we moeten focussen op kritisch denken, empathisch vermogen, fact-checken, en filosofische discussies over authenticiteit, creativiteit en intelligentie. Heerlijk, terug naar de tijd van Socrates en Plato. Doen jullie mee?

Erdinç Saçan geeft les aan Fontys Hogeschool ICT en is enthousiast over heel veel dingen, waaronder AI, hackathons en uitlegvideo's op YouTube. Lees hier zijn eerdere columns voor Bron.