Waar blijft Fontys in discussie over acceptatie lhbtiq+?
Vandaag is de zilveren bruiloft van bruiloften van niet-heteroseksuele stellen. Sinds 1 april 2001 mogen ook mensen van hetzelfde geslacht met elkaar in het huwelijk treden. Maar acceptatie van diversiteit en inclusiviteit neemt af, vooral ook onder scholieren. Docent Reinout Heydra vindt dat Fontys hier een veel actievere rol in moet spelen, zo betoogt hij in dit opinieartikel.
Het gaat nogal niet goed met de sociale acceptatie van lhbtiq+ onder Nederlandse pubers. Zo groeit op middelbare scholen de laatste jaren de weerstand rondom Paarse Vrijdag, de jaarlijkse dag om te laten zien dat je lhbtiq+-acceptatie en inclusiviteit steunt. Deze dag, juist bedoeld om te laten zien dat iedereen erbij hoort, leidt inmiddels op driekwart van de deelnemende scholen tot verdeeldheid.
Ook van de resultaten van een recent onderzoek onder 31.000 middelbare scholieren word je niet vrolijk. Meer dan vier op de tien scholieren vinden dat mensen met een andere seksuele geaardheid niet gelijk zijn. En nog maar een derde van de scholieren in dit onderzoek is voor het vieren van Paarse Vrijdag.
Onvoldoende
Nu zijn scholen per wet verplicht om via burgerschap leerlingen te helpen om respectvol om te gaan met mensen die anders zijn, na te denken over gelijke rechten en discriminatie en actief bij te dragen aan een inclusieve samenleving. De conclusie is dat het voortgezet onderwijs als geheel niet voldoet, en een Onvoldoende verdient. En bovenstaande zijn de cijfers tot 2024, dus de ontwikkelingen van de laatste, turbulente jaren zijn niet eens meegenomen.
Perfecte storm
Bedenkingen over lhbtiq+ vanuit religieuze hoek is een bekende en stabiele factor. Verraderlijk is de sterke opkomst van de manosfeer-ideologie. Onder het mom van definitieve duidelijkheid verschaffen over wat precies mannelijkheid is, wordt vooral veel geld verdiend en macht verkregen. Deze groep is relatief klein, maar de invloed via de ongereguleerde online wereld is groot, en de uitwerking op met name puberende jongens is enorm.
We ervaren nu dat de combinatie van de manosfeer en bepaalde religieuze overtuigingen aantoonbaar leidt tot minder empathie voor lhbtiq+-personen, tot actieve tegenstand tegen lhbtiq+-rechten of zichtbaarheid. Daar staan we dan met de mooi geformuleerde burgerschapsdoelen en alle goede intenties.
Deze tendens in combinatie met het niet onderkennen van de risico’s voor het individu en de maatschappij, de bijkomende passieve houding en het uitblijven van noodzakelijke en doelmatige tegenwicht, maakt dat we zitten in een perfecte storm met groeiende windkracht. De directe stormschade - die geaccepteerd lijkt te worden - is onder andere gemankeerde persoonsvorming, verhoogde mate van pesten en geweld, meer depressieve gedachtes en hogere percentages zelfmoordgedachtes en –pogingen van lhbtiq+-tieners.
Een groeiende homofobie onder een deel van de jongeren heeft ook ondermijnende gevolgen op de langere termijn voor de maatschappij. Verminderende sociale acceptatie tast het draagvlak aan voor de nu nog overeind staande wettelijke bescherming van lhbtiq+-personen. Zo is het vandaag groot feest want het is precies 25 jaar dat paren van gelijk geslacht mogen trouwen in ons land. Nu nog wel.
Verantwoordelijke Fontys
Ben je als Fontys niet medeverantwoordelijk voor de afname van acceptatie als je slechts passief steun betuigt, en niet op macroniveau de institutionele mogelijkheden en kracht inzet om te bewaken en beschermen van wat we vanuit onze eigen visie Fontys for Society belangrijk vinden?
Daarnaast zijn we de grootste lerarenopleider van Nederland, dus zouden we nationaal agendabepalend en – mesoniveau – regionaal ook als voorbeeld ondersteunend moeten zijn voor de leerlingen en medewerkers in het werkveld. Op microniveau hebben we de meeste invloed, want met ons gedegen curriculum leiden wij de docenten op die de Onvoldoende voor de burgerschapsopdracht op korte termijn moeten gaan keren.
Van defensief naar offensief
Omdat de afname van lhbtiq+-acceptatie in het voortgezet onderwijs zo zichtbaar en urgent is, de consequenties zo groot zijn en onze invloed zo voor de hand liggend is, zullen we binnenkort vast verrast worden door een geweldig, strategisch en meerdimensionaal Fontys-plan. Vandaag, op het 25-jarig ‘iedereen mag trouwen’-jubileum zou een symbolisch mooi en urgentie invoelend moment daarvoor zijn.
Met elkaar terugkerend de dialoog voeren over ons eigen handelen I.r.t. tot “onze” schoolpraktijk is een vereiste voor professionalisering. Ons handelen onze patronen onderzoeken…. Zonder oordeel maar in dialoog in Supervisie is voor heel veel maatschappelijke thema’s DE weg naar begrip en tolerantie. Ik pleit daar al jaren voor om dat door te voeren als onderdeel van de professionele ontwikkeling in het curriculum. Maar niet alleen voor studenten, ook voor ons collega’s als voortgezette professionalisering. Zo leren we ook hoe het komt dat we het niet bespreekbaar maken. En Supervisie is geen Intervisie. Bij Supervisie nemen we ons eigen handelen onder de loep En is ontwikkelingsgericht, bedoeld om meer inzicht te krijgen over het denken en handelen van jezelf en de ander, met effect voor lange termijn ( patronen herkennen) bij intervisie staat de casus centraal en is probleemoplossend ( korte termijn). Dus nog maar eens een pleidooi voor Supervisie. Reden die gegeven wordt is te duur. Maar op lange termijn levert dit zeer veel op.
Ik sta dan ook volledig achter de oproep van Reinout aan de grootste lerarenopleiding van Nederland!