Vulva's en menstruatie: Fem doorbreekt taboe met kunst
Het gesprek aangaan en taboes rondom het vrouwelijke lichaam doorbreken. Fem Waesberghe, student aan de Kunstacademie, maakt er haar levenswerk van. Ze creëerde tietenshirts, lanceerde een naaktkalender en werkt nu aan vijf vulva’s die haar menstruatiecyclus vastleggen.
Laten we beginnen met de naaktkalender, want dat was in eerste instantie de reden waarom we Fem wilden interviewen. Twee weken geleden bracht ze het werk uit, met daarin twaalf kunstenaars uit Brabant die zich op de gevoelige plaat lieten vastleggen. Er staan studiegenoten in, vrienden, maar ook mensen die Fem zelf benaderden met de vraag of ze mee mochten doen. Soms naakt, soms ook niet.
“Ik heb al heel lang het idee dat de regio Tilburg heel veel onderbelichte makers kent. We komen als studenten wel met andere kunstenaars in contact, maar dat zijn vaak de grote namen. Ik wilde ook met de minder bekende mensen werken”, legt Fem uit. “Dat idee heb ik samengevoegd met de richting die ik met mijn kunst op wil, namelijk het doorbreken van taboes en het comfortabel worden met je eigen lichaam. Daar is de naaktkalender uit voortgekomen.” [Tekst gaat verder onder de foto's]
Twee van de twaalf modellen zijn Fem zelf en haar studiegenootje Marlijn Bierhoff. “Ik voelde me helemaal vereerd toen ze me vroeg”, zegt die laatste. “Ik moest even schrikken van het naaktconcept, maar gelukkig vond Fem het geen probleem als ik kleren aan zou hebben. Ze maakt de kalender om het lichaam te vieren, dus ze vond dat ik dat op mijn eigen manier mocht doen. Dat vond ik heel fijn.”
Het lichaam vieren. Dat is iets wat Fem al jaren met haar kunst doet. Met de naaktkalender dus, maar ook met de tietenshirts die ze in het tweede jaar van haar studie lanceerde. Het idee daarachter heeft alles te maken met wat haar borsten voor Fem betekenen en welk zelfbeeld daaromheen zit.
“Mijn moeder heeft borstkanker gehad, dat speelde mee, maar daarnaast ook mijn grote cupmaat”, zegt ze. “Als ik een topje aan heb, zie je al heel snel veel decolleté. Mensen bestempelen dat vaak meteen als sexy, terwijl dat helemaal niet het beeld is dat ik naar buiten wil brengen. Het project ging dus over het accepteren van mijn borsten zonder dat het geseksualiseerd wordt.” [Tekst gaat verder onder de foto]
En dan is er ook nog het project waar ze nu aan werkt. Haar afstudeerproject. Vijf vulva’s gemaakt van los in elkaar geweven touwen die de menstruatiecyclus van Fem weergeven. “Het zijn zelfportretten die de verschillen laten zien in de vijf verschillende dagen dat ik ongesteld ben. Gemaakt van losse objecten zodat mensen de anatomische diversiteit kunnen ontdekken door de schaamlippen te verplaatsen, clitoris eruit te halen en het gewicht van de verschillende bloedkontjes te voelen.”
Waarom dit idee? Fem is naar eigen zeggen opgegroeid in een vrij conservatieve omgeving. Ze komt uit Zeeuws-Vlaanderen en zat op kleine scholen. Seksuele voorlichting kreeg ze wel, maar nooit gericht op menstruatie. Toen ze naar Tilburg verhuisde, merkte zij dat het ook daar een gevoelig onderwerp bleek. “Daarom ben ik zelf maar onderzoek gaan doen. Ik weet er nu heel veel van, maar andere mensen nog steeds niet. Met de vraag hoe ik daar als kunstenaar een rol in kan spelen, is het mijn kunststroming an sich geworden.”
