Eindhoven,
20
september
2019
|
09:53
Europe/Amsterdam

Geen enkele vliegschaamte

Dit jaar vloog ik naar Miami, Denver, Ibiza, Boston, New York, Orlando en Boedapest. Over een paar weken vlieg ik voor Fontys naar Chicago. 'Heb jij geen vliegschaamte?' vroeg een vriendin pas.
'Je bedoelt, omdat ik economy vlieg?'
'Nee, vanwege het milieu.'
'O, dat. Nee.'

Natuurlijk niet! Er is altijd wel iemand die vindt dat iemand anders zich ergens voor moet schamen. Vliegschaamte. Vleesschaamte. Bezorgschaamte. Zo krijgen we er weer een klimaatkloof erbij. Een luxe kloof, dat wel, want in kringen waar mensen geen vliegvakantie kunnen betalen, speelt het onderwerp natuurlijk een stuk minder. Of zijn vliegvakanties juist het enige dat nog betaalbaar is?

Ik heb daar allemaal geen last van. Ik geloof namelijk in een wereld van overvloed. Negentig minuten zonlicht levert voldoende energie voor heel de aarde voor een jaar. Asteroïden zitten barstensvol met waardevolle grondstoffen. Vlees is te kweken! Wijn maken we straks moleculair na.

We hebben alleen nog wat nieuwe technologie nodig om die overvloed te ontsluiten. Maar dat komt wel. Ik denk dat we straks terugkijken op onze tijd als een donkere periode waarin we dingen uit de grond haalden en daarna verbrandden. Een tijd vol rook en roet en barbaren die dieren opsloten, vermoordden en opaten.

Een tijd om je voor te schamen.

Maar ik dus niet. Ik koop gewoon mijn zondes af. Hoe? Door te investeren in fondsen die de nieuwe technologie-des-overvloeds nastreven. Simpel. Voor mij geen vliegschaamte en al helemaal niet als mijn investeringen renderen.

Want dan vlieg ik voortaan businessclass.

Rens van der Vorst is technofilosoof, hoofd IT Innovatie bij Fontys en auteur van 'Appen is het Nieuwe Roken'.

Doe een module over technofilosofie

Rens schrijft al bijna 2 jaar columns over technofilosofie. Wil je daar meer over weten en een module volgen op het gebied van de technofilosofie van bijvoorbeeld Big Data, Kunstmatige Intelligentie of Aandacht, schrijf je dan hier nu in voor de gratis modules van een dagdeel op 30-31 oktober en 1 november. 

Reacties 1 - 7 (7)
Bedankt voor uw bericht.
Hans
10
October
2019
Van iemand die "Hoofd IT Innovatie" in zijn rol heeft staan, zou je toch verwachten dat hij juist de inzet van de huidige IT-mogelijkheden ten volle benut en stimuleert om fysieke bezoeken zoveel mogelijk te minimaliseren. In plaats van prat gaan op z'n vele dienstreizen - niet echt het toppunt van innovatie...
Arno Kierkels
26
September
2019
"Ik geloof namelijk in een wereld van overvloed"

En ik geloof vervolgens mijn ogen niet. Ergens is het 'denken' bij deze filosoof toch ernstig gestagneerd. Overvloed bestaat niet. Het is een tijdelijke, ongelijke, verdeling van schaarse middelen en goederen.
Op het moment, en waarschijnlijk nog wel een tijdje, slaat de weegschaal naar onze kant door. Maar binnen de kortste keren kan dit equilibrium verschuiven, voor Nederland resulterend in klimaatvluchtelingen, energie- en voedselschaarste. Als filosoof moet je toch ook wel het sociologische basisbegrip 'interdependentie' kennen?

In een tijdperk van transitie deze onzin verkopen, is niet te verkopen. Hopelijk zijn er wat intelligente(re?) studenten die hierover met jou in discussie gaan.
Josine
24
September
2019
Hallo Rens, zonder je meteen een schuld of schaamtegevoel aan te willen praten zou ik toch op willen roepen tot zuinigheid met ons milieu, totdat al deze prachtige nieuwe technologie een doorgang heeft gevonden. Anders hebben we straks al een zondvloed voordat de ark af is zal ik maar zeggen. groeten,Josine.
Marianne Sommers
23
September
2019
Grappig bericht, maar weinig filosofisch; enkel enige relativerende logica met een knipoog naar de "aflaat", wellicht vanuit een kortzichtige protestant Christelijke "visie".
Edwin Schravesande
22
September
2019
Ja gaaf hè, vliegen? Ik ben het met je eens dat wereldproblemen zich niet alleen door moraal laten oplossen, maar dat er ook techniek aan te pas komt. Lijkt me tof als je meer te vertellen hebt over hoe jouw technopush milieuvriendelijk vliegen mogelijk gaat maken.
Voorlopig houd ik het er nog even op dat de problemen van vliegen toch beter gedocumenteerd zijn dan de oplossingen. Bovendien doet het er nogal toe wanneer een oplossing zich aandient.
En schaamte is natuurlijk verloren energie. Mooi dat jij zo veel vliegt, dan is er alle ruimte om dat minder te doen, en daar dan trots op te zijn!
Janske Hermens
20
September
2019
Ik sluit me volledig aan bij de reactie van Ruben. Laten we goede afwegingen maken, en proberen - met vallen en opstaan - te streven naar een zo klein mogelijke ecologische voetafdruk.

Rens, het verbaast me eerlijk gezegd dat iemand die filosofie gestudeerd heeft op deze manier - m.i. een soort mengeling van positivisme en populisme - argumenteert.

Iets om over na te denken:
"Die stillsten Worte sind es, welche den Sturm bringen, Gedanken, die mit Taubenfüssen kommen, lenken die Welt –" (F. Nietzsche Ecce Homo Vorrede 4 KSA 6.259)

Wie weet spreken we elkaar nog eens over deze thema's,

met collegiale groet,
Janske Hermens (mede-'filosoof')
Ruben
20
September
2019
Met het risico dat ik als 'deugmens' met calvinistische inborst wordt weggezet wil ik toch even wat kanttekeningen plaatsen bij je stoere praat, Rens.

Je zou kunnen overwegen te minderen met verbruiken, naast alles wat je blijkbaar al doet (hoewel het mij enigszins onduidelijk is wat 'investeren in fondsen die de nieuwe technologie-des-overvloeds nastreven' precies is).

Je zit in een luxepositie en wat mij betreft geldt dus 'noblesse oblige'. Je kunt een voorbeeldrol vervullen. Sterker nog, op sommige fronten heb je al voor zo'n rol gekozen, dus je zou je hefboom kunnen gebruiken om de wereld op te tillen naar een hoger plan.

Daarbij komt dat je de mensen die zich wel zeggen te schamen voor hun vlieg- en vleesverbruik in een hoek van dommerikken die het licht niet hebben gezien plaatst, volledig onterecht lijkt me. De schaamte komt meestal voort uit een verantwoordelijkheidsgevoel en wellicht uit machteloosheid. Want geloven in een mooiere toekomst is niet genoeg als we het tij willen keren. Actie is nodig. Of misschien, in het geval van vliegen, minder actie.

Groet,
Ruben

Tip (voor iedereen): lees Jelmer Mommers belachelijk goed boek 'Hoe gaan we dit uitleggen' eens.