Verhalen die raken: 'Dakloosheid kan iedereen overkomen'

De landelijke campagne #stopdestilte over dak- en thuisloosheid heeft nu ook Fontys bereikt. Op verzoek van twee docenten staat een installatie van Springplank 040, een Eindhovense organisatie die dak- en thuislozen ondersteunt, sinds deze week op de campus Rachelsmolen. 

Bezoekers van R13 kunnen er niet omheen. In de hal staan enorme panelen waar persoonlijke verhalen van (voormalige) dak- en thuislozen te lezen en te horen zijn. Fontysdocenten Frans van Mil en Tanja Ruijsch van Sociale Studies haalden de installatie, die onderdeel is van de (online) campagne #stopdestilte, in eerste instantie naar Fontys voor de studenten van de minor GGZ.

“Tijdens deze minor gaan studenten zelf aan de slag met een onderwerp op het gebied van mentale gezondheid waarover een taboe of een stigma bestaat dat ze moeten laten verdwijnen”, vertelt Van Mil. “Als voorbeeld hebben we Springplank 040 hier op school uitgenodigd, om te laten zien hoe zij dat aanpakken.” 

Beeld nuanceren
Met hun campagne wil Springplank 040 het stigma rondom dak- en thuislozen doorbreken en het beeld wat er bestaat nuanceren. Want zo weet ook Van Mil, die groep is erg divers. “Je hebt de ‘klassieke’ daklozen die bij het station hangen of onder het viaduct liggen, maar daarnaast heb je een hele grote groep thuislozen die om verschillende redenen geen vaste verblijfplaats hebben.”

In Eindhoven zijn ruim 2.400 mensen dak – of thuisloos. En dat is iets wat iedereen zomaar ineens kan overkomen in de huidige maatschappij, ziet Ruijsch. “Het lijkt voor veel mensen een ver van je bed show, maar als bijvoorbeeld je relatie uitgaat, dan is de kans vrij groot dat je als bankhopper bij familie en vrienden misschien wel een dak boven je hoofd hebt, maar geen écht thuis meer hebt.”

Uit de taboesfeer
Een thema dus dat eigenlijk iedereen aangaat, vinden de twee docenten. Daarom staat de installatie er nog tot volgende week vrijdag zodat iedereen die voorbij loopt een kijkje kan nemen. Wie dat doet, ziet meteen dat de campagne niet alleen een oproep is om de stilte rondom dak- en thuisloosheid te doorbreken, maar ook om mentale gezondheid uit de taboesfeer wil halen. En ook dat is nodig, vindt Van Mil.

“Praten over fysieke klachten is de normaalste zaak van de wereld, maar bij mentale problemen is dat een heel ander verhaal. Het is heel normaal als je je been breekt, maar als je figuurlijk je hoofd breekt, dan hoor je daar bijna niemand over.”

Onderwerpen normaliseren
Het bespreekbaar maken van een onderwerp als mentale gezondheid blijft wat Van Mil betreft een van de missies van de minor en de opleiding. Juist om te voorkomen dat mensen in de problemen belanden.

“Je kunt onderwerpen normaliseren door er meer over te praten. Dat is belangrijk, want mensen moeten zich wel open durven stellen.” En dat is vaak juist niet wat Van Mil ziet gebeuren als het gaat om mentale kwesties. 

“Dan willen ze het liever zelf oplossen, maar blijven er vervolgens veel te lang mee rondlopen. Zo wordt het probleem alleen maar erger en moeilijker op te lossen. Door ook een onderwerp als mentale gezondheid te normaliseren, valt er als maatschappij veel winst te behalen.”