Twee jaar inclusiecafé: lastige thema’s bespreekbaar maken

Maatschappelijke onderwerpen bespreekbaar maken die soms best lastig liggen. In het inclusiecafé van Fontys, dat deze maand twee jaar bestaat, staan juist die thema’s op de agenda. Dat trekt geen volle zaal, maar is wel hard nodig, vinden initiatiefnemers Karin Verouden en Yucata Lienga. Juist ook binnen het onderwijs.

Docenten en studenten van Fontys een ander perspectief bieden op actuele maatschappelijke thema’s, door degenen die hier rechtstreeks mee te maken hebben uit te nodigen en hun verhaal te laten vertellen. Dat is wat Verouden en Lienga, beide Fontysdocenten Educatie, willen bereiken.

“We willen met het inclusiecafé een podium bieden voor maatschappelijk controversiële onderwerpen”, legt organisator Verouden uit. “Dat gaat over mensen die door de heersende norm van de samenleving in de marge worden gedrukt, bijvoorbeeld vanwege hun huidskleur, armoede of een handicap.” 

Hoofd, hart en buik
Zo waren er inclusiecafés rond Paarse Vrijdag en Keti Koti, waar verhalen worden gedeeld maar waar ook ruimte is voor een feestje. “Wij zijn niet voor niets een café”, zegt Verouden. “We hebben altijd lekker eten, muziek en dans, en creëren een sfeer waar iedereen zich op zijn gemak voelt. Zo spreken we hoofd, hart, buik, maar ook handen aan. Want de vraag is natuurlijk ook: wat ga je met de inzichten doen?” 

Het inclusiecafé is dan ook niet alleen bedoeld om een leuke middag te hebben. Het liefst zien Lienga en Verouden, die zelf als docenten leraren opleiden, dat onderwerpen als inclusie en diversiteit vaker aan bod komen in het curriculum dan nu het geval is. Want ook in de klas krijgen studenten hier later mee te maken.

Lienga: “We leiden leraren op die voor klassen komen te staan waar allerlei lastige maatschappelijke vraagstukken voorbij komen. Het is onze verantwoordelijkheid als lerarenopleiders dat ze de achtergronden van al deze thema’s kennen en ook weten hoe je ze in je klas bespreekbaar kunt maken.”

Gevoelige thema’s
En dus is het nodig om studenten handvatten te geven om daarmee om te gaan. Dat gebeurt op dit moment nog onvoldoende, vindt Lienga, en er is op dit vlak een belangrijke rol weggelegd voor docenten.

“We hebben als onderwijzers ook de taak om ervoor te zorgen dat docenten zich bekwaam genoeg voelen om gevoelige thema’s te kunnen bespreken. Uiteindelijk moeten wij als docenten het voorleven aan studenten en laten zien hoe wij dat doen. En niet zoals ook wel vaak gebeurt moeilijke gesprekken binnen een klas juist uit de weg gaan.”

Het inclusiecafé zou hierin wat de organisatoren betreft dan ook een belangrijke rol kunnen spelen voor zowel studenten als docenten. Al komen die nu niet in groten getale opdagen. En daar moet verandering in komen, vinden ze. Daarom is het inclusiecafé vanaf volgend jaar opgenomen in het curriculum en krijgen studenten voor een bezoek aan het café studiepunten.

Op toernee
En er gaat meer veranderen om een grotere groep mensen te bereiken. Binnenkort gaat het duo namelijk op toernee. “Volgend jaar gaan we het onderwijsveld in met muziek, dans, zang en ook eten, net als bij het inclusiecafé. Om op die manier ook op middelbare scholen en mbo’s lastige maatschappelijke onderwerpen die spelen bespreekbaar te maken met onderwijsteams en leerlingen.”

De toekomst van het inclusiecafé is voorlopig verzekerd. Want nu het potje met coronagelden waarmee de kosten gedekt werden leeg is, zorgt de toekenning van een Comeniusbeurs van 50.000 euro er voorlopig voor dat ze nog even door kunnen.