'Studentenwelzijn is onderdeel van goed onderwijs'
De Onderwijsraad stelt in een nieuw rapport dat welzijn onder studenten te vaak benaderd wordt als een persoonlijk gezondheidsprobleem. Terwijl welzijn juist vooral een uitkomst zou moeten zijn van goed onderwijs. “Dit versterkt ons beeld”, zegt Rens Gresnigt van Studentvoorzieningen bij Fontys.
Volgens de Onderwijsraad wordt er in beleid en praktijk te vaak gericht op uitdagingen en problematiek rondom stress en mentale gezondheid. Maar die eenzijdige blik leidt vaak tot zorgtrajecten en individuele begeleiding, terwijl juist het onderwijs zelf overvraagd raakt.
De raad pleit daarom voor een breder perspectief, waarin welzijn niet alleen een zorgvraag is, maar ook een onderwijskwestie. Onderwijs biedt immers ruimte voor zingeving, persoonlijke ontwikkeling en bescherming tegen maatschappelijke druk, en kan daarmee actief bijdragen aan het welzijn van studenten.
Ook binnen Fontys staat het welzijn van studenten hoog op de agenda. Welzijn wordt hier niet uitsluitend gezien als iets dat moet worden ‘gerepareerd’, maar als iets dat kan ontstaan door goed en betekenisvol onderwijs.
Brede blik op welzijn
Volgens Rens Gresnigt van Studentenvoorzieningen bevestigt het rapport van de Onderwijsraad wat de hogeschool al langere tijd uitdraagt en faciliteert. “Het versterkt ons beeld eigenlijk alleen maar. We zijn al heel lang bezig met deze thema’s. Het is niet dat we naar aanleiding van het bericht iets extra’s gaan doen. Het helpt ons vooral met de visie en koers die we al hebben, namelijk: floreren in je leerproces.
Het is niet wenselijk om welzijn eenzijdig te benaderen, stelt zowel de raad als Gresnigt: “We voelen ons versterkt door het rapport en hebben al een tijd de visie dat welzijn geen eenzijdige benadering moet zijn, jaren geleden was dat nog anders.”
Die benadering was in het verleden vooral curatief. Een probleem werd pas opgelost als een student met een hulpvraag kwam. Nu wordt er ook preventief en versterkend gehandeld, zo benadrukt Gresnigt: “Tegenwoordig benaderen we welzijn als voorwaarde, uitkomst én als onderdeel van goed onderwijs. Dat is iets waar we dit jaar op verder bouwen.”
Volgende stappen
Praktisch vertaalt dat zich in diverse projecten in de vorm van Talentgericht Onderwijs. Ondanks het feit dat deze projecten en aanpakken al langer lopen, worden deze in het komende jaar uitgebreid en versterkt. Zo is ook het geval met de online tool My Student Journey (MSJ). “De ambitie is om MSJ dit jaar in te zetten binnen meer instituten", vertelt Gresnigt. De online tool helpt studenten regie te nemen, passende keuzes te maken en na te denken over hun toekomst. "Die uitkomsten kunnen ze vervolgens meenemen in gesprekken met studentcoaches.”
Verder ligt er een grote focus op het professionaliseren van medewerkers binnen de zogenoemde begeleidingsketen. Die omschrijft namelijk wie welke rol heeft qua doorverwijzingen rondom welzijnsproblematiek. Per instituut zijn er verschillen in hoe die keten is ingericht. Het doel is om deze verder te versterken en optimaal in te richten. “Denk aan kennisclips, trainingen en diverse tools die docenten verder helpen bij het herkennen van signalen van welzijnsproblematiek", vertelt Gresnigt.
Soms komt het voor dat een schakel uit de begeleidingsketen te veel of te weinig doet: “In de praktijk blijkt dat men soms aan die begeleidingsketen moet wennen. We vinden het belangrijk dat die goed is ingericht en helpen daarom instituten na te denken over doorverwijzingen.” Het doel is dat er binnen ieder instituut zeker twee schakels versterkt worden.
Welzijn en floreren hoort bij elkaar
Floreren is een belangrijk onderdeel binnen het thema welzijn en daarmee belangrijk voor de onderwijsvisie van Fontys. Lector Leren Floreren Evelyne Meens vertelt: "Floreren betekent goed, gezond en gelukkig functioneren. Het gaat erom wat een student zelf kan doen en wat een ander voor de student kan doen. Denk daarbij aan studentcoaches, docenten, maar ook aan studiegenoten bijvoorbeeld."
Meens benadrukt dat het om een wisselwerking gaat. “Het gaat erom hoe we met elkaar omgaan binnen een leeromgeving. Een cultuur waarin fouten maken niet mag, werkt niet. Als je als docent of coach een goed voorbeeld geeft en je eigen welzijn soms bespreekbaar maakt, dan voelt de student zich ook sneller geroepen om dat zelf te doen.”