Serious games: creatief serieuze problemen oplossen

Serious games zijn niet nieuw. Denk aan flight simulators voor piloten en games voor chirurgen die operaties nabootsen. Maar ze worden wel steeds vaker ingezet. In het Cross-Border Game Lab ontwikkelen studenten gedurende een jaar serious games voor organisaties en bedrijven in de regio rondom Venlo.

Het Cross-Border Game Lab is geïnitieerd vanuit het lectoraat Cross-Border Business Development van Fontys Venlo. Dat zet zich in voor de bevordering van de samenwerking tussen Nederland en Duitsland. Door de landsgrens gaat dit niet altijd vanzelf.

Ondanks de kansen die de grens biedt - denk aan de arbeids- en afzetmarkt - roept ze ook grensgerelateerde vraagstukken op, zoals verschillen in wet- en regelgeving, taal en cultuur. En dat heeft grote gevolgen voor het vestigen, ondernemen en samenwerken van organisaties, bedrijven en individuen.

Grenzen beslechten
Serious games kunnen helpen grenzen te beslechten en samenwerking te bevorderen. Hoe? “Door meer bewustzijn te creëren over wat er gaande is in de grensstreek”, licht lector Vincent Pijnenburg toe. “En oplossingen te bieden voor problemen die door de landsgrens worden veroorzaakt. Serious games zijn creatieve oplossingen voor serieuze problemen.”

Bas Urlings is coördinator van het Game Lab en begeleidt studenten bij de ontwikkeling van een serious game. Hij geeft voorbeelden van vraagstukken en oplossingen. “Een van de games die studenten hebben ontwikkeld, helpt grenswerkers met hun belastingaangifte. Dat is vaak heel ingewikkeld. De game maakt het gemakkelijker en leuker.”

Bij serious games denk je al gauw aan een digitaal spel. Maar dat hoeft niet. Het kan ook een bord- of kaartspel zijn. Soms zijn er ook verschillende versies van een game, en is er eerst een fysieke variant en later ook een digitale. “Het doel van de game is het belangrijkste”, benadrukt Urlings. “Het format kiezen de studenten zelf.” [tekst gaat verder onder de foto]

Soms groeit een game uit tot training. “Zoals het competentiespel”, aldus Pijnenburg. “Die helpt hr-medewerkers om mensen van over de grens aan te nemen.” Bijna alle games zijn op maat gemaakt. “Elk bedrijf is immers anders”, zegt Pijnenburg. “Wel kan de opzet van een spel vaker worden gebruikt en aangepast aan een bepaalde situatie of omgeving.”

Speelse manier
Tweedejaarsstudenten Marketingmanagement Rául Jiménez Ubeda en Paul Virkus uit Duitsland zijn een paar weken geleden begonnen aan hun jaar in het Cross-Border Games Lab. Samen met drie medestudenten richten ze zich met hun game op basisschoolleerlingen. Er zitten steeds meer kinderen met verschillende culturele achtergronden in de klas, constateerden ze.

“We zijn een spel aan het ontwikkelen dat is bedoeld om kinderen meer begrip en respect bij te brengen voor elkaars culturele verschillen”, legt Paul uit. De groep studenten heeft gekozen voor een fysiek bordspel. Met een dobbelsteen en een pion bewegen de kinderen zich tussen landen en continenten en beantwoorden vragen over deze regio. “Het is een speelse en interactieve manier van leren, dat elk kind leuk vindt”, aldus de student.

Eigen bedrijf oprichten
Een spel bedenken is een ding, het ontwikkelen en op de markt brengen is heel iets anders. Pijnenburg: “De implemantatiefase is vaak erg moeilijk. Dat is iets van de lange adem. Meestal redden studenten het niet om hun serious game binnen het jaar op de markt te brengen. Het lectoraat kan hierin een belangrijke rol spelen, we hebben inmiddels goede contacten met organisaties en bedrijven.”

Een andere mogelijkheid is het oprichten van een eigen bedrijf, weet Urlings. “Daarvoor zijn we binnen het lab gestart met de Startup Factory. We helpen studenten hun eigen bedrijf op te richten waarbinnen ze hun serious game ontwikkelen tot product.”