Robotica en AI brengen onderzoekers samen bij Fontys

Fontys in Eindhoven vormt deze week het decor van het internationale congres ‘Research and Education in Mechatronics’ (REM2026). Twee dagen lang wisselen onderzoekers uit tien landen kennis uit over robotica, kunstmatige intelligentie en slimme technologie.

In het Nexusgebouw op de TU/e-campus ontmoeten onderzoekers, docenten en professionals uit de industrie elkaar. Er worden wetenschappelijke papers gepresenteerd, ideeën uitgewisseld en nieuwe contacten gelegd. In totaal zijn er zo’n 82 deelnemers uit tien verschillende landen, waaronder Japan en Indonesië.

Waarom onderzoekers elkaar nodig hebben
Voor Erik Puik, leading lector bij Fontys Technology, is juist die internationale uitwisseling een belangrijke reden om het congres naar Eindhoven te halen. Hij houdt zich bezig met het bevorderen van samenwerking tussen de verschillende lectoraten binnen Fontys. Daarnaast werkt hij aan onderzoek op het gebied van cognitieve robotica: slimme robots die mensen ondersteunen bij uiteenlopende werkzaamheden.

“Als je onderzoek doet, zit je op een gegeven moment zo diep in je eigen onderwerp dat je steeds minder sparringpartners hebt”, vertelt Puik. “Je vraagt collega’s om advies en die zeggen: maar jij bent de specialist. Op het congres komen mensen samen die met vergelijkbare vraagstukken bezig zijn. Dan kun je echt met elkaar overleggen en kennis uitwisselen.”

Het congres is dit jaar voor het eerst bij Fontys. De organisatie kwam tot stand nadat Puik tijdens de vorige editie in Parijs werd gevraagd of Fontys een volgende bijeenkomst wilde organiseren. Hij zag daarin een kans om het internationale netwerk van de hogeschool verder uit te bouwen.

“Ik had mezelf ten doel gesteld om vanuit het lectoraat ieder jaar een internationale conferentie te organiseren. We organiseren binnen Fontys allerlei nationale bijeenkomsten, maar internationaal waren we nog niet zo bedreven. Terwijl we juist meer Europees onderzoeksgeld willen binnenhalen”, vertelt Puik.

Gevolgen internationaal en regionaal
Internationale samenwerking is daarvoor belangrijk, vindt de leading lector. Europese onderzoeksprogramma’s stimuleren projecten waarbij partners uit verschillende landen samenwerken. Door onderzoekers en instellingen met elkaar te verbinden, ontstaan mogelijkheden om gezamenlijk onderzoek uit te voeren en kennis verder te ontwikkelen.

“Door samen te werken met partners uit andere landen kom je verder. Die universiteiten hebben bovendien ook weer contacten met bedrijven. Door kennis te delen en samen onderzoek te doen, kun je verder komen dan wanneer je alles alleen probeert.”

Ook voor de regionale industrie kan dat waardevol zijn. In de Brainportregio werken Fontys-onderzoekers samen met grote bedrijven, zoals ASML, Canon en VDL. Die bedrijven zijn op hun beurt afhankelijk van een netwerk van kleinere toeleveranciers. Volgens Puik kan internationaal onderzoek ook die kleinere bedrijven verder helpen. “Die bedrijven kunnen vaak al heel veel, maar willen ook verder groeien. Als wij ervoor zorgen dat we door internationale samenwerking en kennisuitwisseling goed genoeg blijven, kunnen we die ontwikkeling ondersteunen.”

Studenten als belangrijke schakel
Keynote-spreker Abeje Mersha, professor aan Saxion University of Applied Sciences, onderstreept het belang van studenten binnen praktijkgericht onderzoek. Tijdens zijn presentatie benadrukt hij dat Europa over veel kennis beschikt die nog beter benut kan worden. Studenten vormen daarin een belangrijke schakel, vindt de professor: “Wij werken samen met een heel uniek hulpmiddel: studenten. Praktijkgericht onderzoek motiveert hen, ze willen begrijpen hoe hun werk bijdraagt aan het grotere geheel.”

Studenten spelen een belangrijke rol in de wisselwerking tussen onderzoek en onderwijs. Het is precies de reden waarom studenten tijdens het congres kunnen deelnemen aan presentaties en gesprekken met internationale onderzoekers. Anderzijds krijgen deelnemers van het congres de mogelijkheid om een kijkje te nemen binnen het Fontys Robotics Lab. Studenten werken daar aan toepassingen waarbij robots op afstand kunnen worden aangestuurd en waarin kunstmatige intelligentie een steeds grotere rol speelt.

Van ontmoeting naar nieuwe samenwerkingen
De waarde van het congres laat zich volgens Erik Puik niet alleen afmeten aan het aantal deelnemers of presentaties. Het gaat er vooral om wat er na afloop gebeurt. Nieuwe contacten kunnen uitgroeien tot gezamenlijke onderzoeksprojecten, uitwisselingen of samenwerkingen met bedrijven. “Ik hoop dat mensen naar huis gaan en denken: we zijn bij Fontys geweest en dat was een inspirerende bijeenkomst. Dat is een organisatie waarmee we willen samenwerken.”

Dat de belangstelling voor onderzoek bij Fontys groeit, stemt Puik positief. Volgens hem heeft het praktijkgerichte onderzoek binnen de hogeschool de afgelopen jaren een ontwikkeling doorgemaakt. “We hebben op onderzoeksgebied een achterstand gehad, maar na corona is er een enorme opwaartse beweging ontstaan. Niet alleen hier, maar ook binnen andere Fontys-vestigingen. Ik ben echt heel positief over die ontwikkeling van onderzoek binnen Fontys”, vertelt Puik.