'Spelregels' voor demonstraties, ook bij Fontys
Pro-Palestijnse activisten bezetten afgelopen week universiteitsgebouwen in Amsterdam en Utrecht, richtten voor miljoenen euro's schade aan en werden ongekend hardhandig door de politie verwijderd. Universiteiten en hogescholen, waaronder ook Fontys, hebben nu een protocol opgesteld: demonstreren mag, maar wel volgens de huisregels.
Er is in het hoger onderwijs zeldzaam veel gedemonstreerd in één week tijd. Deze eeuw kwam het nog amper voor dat er zulke felle protestacties werden gehouden op campussen. De gemoederen liepen hoog op, zowel aan de zijde van de activisten als bij de overheid.
De universiteiten en hogescholen hebben daarom gezamenlijk een ‘handleiding’ opgesteld waaraan demonstranten zich moeten houden. Er wordt op de eerste plaats benadrukt dat demonstreren een recht is en dat het ook is toegestaan op campussen. “Het is verschrikkelijk wat daar in Israël en Gaza gebeurt. Dus dat dit emoties oproept, is heel begrijpelijk”, stelt Fontysvoorzitter Joep Houterman.
Dat begrip gaat echter maar zo ver. Zo zullen universiteiten en hogescholen altijd aangifte doen van strafbare feiten, zoals bedreiging, geweld of vernieling. Overnachten op de campus, al dan niet in de gebouwen van een universiteit of hogeschool, is verboden. Ook het plaatsen en verblijven in tenten is niet toegestaan. Het bezetten van een gebouw wordt niet gezien als een protest, en is daarom ook niet toegestaan. Mede omdat protesten er niet toe mogen leiden dat daardoor geen onderwijs kan worden gegeven of genoten.
Er zijn wel uitzonderingen op deze regels. Een onderwijsinstelling kan hiervan afwijken indien vooraf toestemming is gevraagd en gegeven voor een bezetting of overnachting.
Maskers
Ook hebben de universiteiten en hogescholen gezamenlijk besloten dat, zoals vorige week in Amsterdam gebeurde, er voortaan niet meer onderhandeld wordt met personen die maskers, sjaals of andere gezichtsbedekkende kleding of voorwerpen dragen. Ook kan demonstranten gevraagd worden om hun studentenkaart of identiteitsbewijs.
Eén van de redenen achter deze en andere regels uit het protocol is dat iedereen zich veilig moet kunnen blijven voelen op een campus. Zowel medewerkers als studenten als bezoekers. Maar er wordt ook naar verwezen dat het dragen van gezichtsbedekkende kleding in strijd is met de wet die geldt voor onderwijs, zorg, openbaar vervoer en overheidsgebouwen.
Fontys
Tot nu toe hebben de protesten zich beperkt tot universiteiten (niet alleen in Utrecht en Amsterdam trouwens, ook in onder meer Groningen, Nijmegen, Rotterdam, Wageningen en bij de TU in Eindhoven). Maar gezien de omvang en felheid van de protesten zou dat ook kunnen overslaan naar hogescholen. Vooral als zou blijken dat er geldstromen of andere innige samenwerkingen met Israëlische organisaties of overheden bestaan.
Vooralsnog is daar voor wat betreft Fontys geen sprake van. Er zijn geen acties geweest in of bij de gebouwen en campussen van Fontys. En er zijn geen concrete aanwijzingen dat die er op korte termijn zullen komen, zo stelt Fontysvoorzitter Houterman. Daar is ook geen directe aanleiding toe.
“Wij zijn nog aan het onderzoeken of en zo ja welke banden er van Fontys zouden kunnen zijn met Israël. Het enige dat ons bekend is, zouden de uitwisselingssamenwerkingen tussen Fontys en hoger onderwijsinstellingen aldaar kunnen zijn. Maar voor zover wij weten is er dat maar één en zijn er op dit moment daar geen Fontysstudenten op uitwisseling en andersom is dat ook niet het geval.”
foto boven: Een van de protestacties bij de Universiteit van Amsterdam vorige week.