Project Wisselstroom: student sneller op de juiste plek
In Nederland is het vrij normaal om na de havo te kiezen voor een hbo-studie en om na het vwo direct door te gaan naar de universiteit. Maar dat is niet voor iedere leerling de beste keuze. Het project Wisselstroom moet ervoor zorgen dat studenten sneller en met minder uitval bij de juiste opleiding terechtkomen.
Door afscheid te nemen van het automatisme dat een vwo’er per se naar de universiteit moet gaan, denkt Nienke van Otterloo dat veel uitval te voorkomen is. Van Otterloo is programmamanager Junior Academie en vanuit Fontys verbonden aan het project Wisselstroom.
Ze merkt dat scholieren vaak een verkeerde keuze maken omdat ze niet of slecht zijn voorgelicht over de verschillen tussen een hogeschool en een universiteit. “Je ziet dat een leerling met een vwo-diploma op zak vaak standaard kiest voor een studie aan de universiteit, maar misschien veel beter tot zijn recht komt op een hbo-opleiding.”
Betere voorlichting
Fontys doet daarom samen met de TU/e en Avans mee aan het landelijke project Wisselstroom, dat drie jaar geleden startte met geld van het ministerie van OCW. In dit project trekken hogescholen en universiteiten samen op om betere voorlichting te geven aan toekomstige studenten.
Van Otterloo: “We proberen leerlingen op het middelbaar onderwijs duidelijk te maken dat er verschillen zijn tussen onze opleidingen, maar dat het niet gaat om het niveau. Een bachelor op de universiteit is van hetzelfde niveau als een hbo-bachelor. Het gaat om een andere vorm van onderwijs, en dus kun je veel beter kijken wat echt bij je past.”
Praktisch of theoretisch
Eigenlijk zou iedere vwo’er dus niet alleen moeten bedenken: wat wil ik studeren, maar ook waar? En ben ik meer praktisch of theoretisch ingesteld? Dat dit niet altijd gebeurt, ziet ook Anneke Sikkema, projectleider van Wisselstroom bij TU/e.
“Meestal is het zo dat een student van de TU/e de overstap maakt naar het hbo. Eén van de aandachtspunten in dit project is om samen te kijken hoe we die student vervolgens een zachtere landing kunnen geven. Want we willen natuurlijk wel zoveel mogelijk studenten voor de technische sector behouden.”
Ook bij Fontys willen ze uiteraard de studenten die warm lopen voor techniek graag binnenboord houden. Al is dat volgens Van Otterloo bij een overstap vaak best lastig: “Je merkt dat wanneer studenten op de universiteit niet slagen, ze denken dat de techniek dus niets voor ze is. Vervolgens kiezen ze dan bij ons bijvoorbeeld liever voor een economische opleiding, terwijl hun hart misschien wel bij techniek ligt. Dat is natuurlijk zonde.”
Het is aan iedere regio om op basis van de specifieke regionale behoefte, een eigen invulling te geven aan het project Wisselstroom. Zoals te verwachten werd hier gekozen voor een focus op de toekomstige techniekstudenten. Tijdens voorlichtingen over de verschillende onderwijsvormen, konden leerlingen dus vaak ook meteen kennis maken met techniek.
Natuurlijk wel op een vrijblijvende manier, benadrukt Otterloo. “Het is belangrijk dat studenten op basis van goede voorlichting een bewuste keuze maken. Als je dan ontdekt dat techniek niets voor je is, dan is dat ook een goede keuze.”
Tegenstrijdige belangen
In het kader van project Wisselstroom waren er de afgelopen jaren veel verschillende initiatieven. Zo was er een decanendag, verscheen er een magazine over het hoger onderwijs, waren er workshops studiekeuze voor leerlingen en er zijn plannen voor een podcast. En ook al is er soms sprake van tegenstrijdige belangen, toch trekken de TU/e, Avans en Fontys tijdens deze projecten in wisselende samenstellingen steeds samen op.
Sikkema: “Natuurlijk overlappen daar wel eens onze belangen, want je wilt allemaal zoveel mogelijk studenten. Maar we zien elkaar niet als concurrenten. Wij hebben liever dat een student direct voor het hbo kiest, als dat het beste past, dan dat wij veel uitval hebben. Daarna kunnen ze altijd nog een master bij ons komen doen.”
Deze zomer loopt het project af en gaat de geldkraan dicht. Toch gaan de gezamenlijke voorlichting en de samenwerking gewoon door, want zeker als het gaat om de beeldvorming is er volgens Van Otterloo nog genoeg werk te doen.
“We merken nog steeds dat studenten die vanuit de TU/e naar ons komen het zien als een achteruitgang. En ook op het vwo blijven leerlingen het een vreemde stap vinden om voor het hbo te kiezen. Dat komt niet in de laatste plaats door de ouders, die hebben hier een belangrijke stem in en willen altijd het hoogste voor hun kinderen. Natuurlijk zou het mooi zijn om ook die ouders te bereiken, maar dat ligt voorlopig buiten onze ambitie.”