door Karen Luiken,
16
november
2026
|
16:26
Europe/Amsterdam

Politieke crisis om belastingplan: docent legt uit

Het jaarlijkse belastingplan houdt de politieke gemoederen in Den Haag al lange tijd bezig. Vorige week stemde de Tweede Kamer in met het plan, maar de verhouding tussen coalitiepartijen D66, CDA en VDD is wel op scherp te komen staan. Wat is er toch allemaal aan de hand? Richard Daris, docent belastingrecht bij Fontys Finance, Tax and Advice, legt het uit. 

In het belastingplan worden de belastingen voor het volgende jaar geregeld. Het kabinet maakt zo’n plan elk jaar en het wordt altijd op Prinsjesdag bekendgemaakt. Het kan nog net geen hamerstuk worden genoemd, maar bij een stabiel meerderheidskabinet wordt het zo vaak wel ervaren omdat de uitkomst vooraf al vaststaat.   

Alleen ligt dat dit jaar nét even anders. Door het minderheidskabinet zijn stemmen van oppositiepartijen nodig. Die grepen hun positie aan om aanvullende eisen te stellen die soms niks met belastingen te maken hadden. Zo waren JA21, BBB en SGP wel bereid om het belastingplan van het kabinet te steunen, maar wilden ze in ruil daarvoor minder strenge regels op het gebied van stikstof, asiel en migratie.  

Geheime deal
Toch zit de grootste crux hem in de ‘geheime’ deal die regeringspartijen D66 en CDA vorige week sloten met Pro en Volt. Daar wist VVD naar eigen zeggen niks vanaf en dus is er een politieke crisis ontstaan tussen de drie regeringspartijen. Desondanks werd er vorige week met net genoeg stemmen een akkoord gegeven op het nieuwe belastingplan. 

Richard Daris“Met het nieuwe belastingplan komt er 900 miljoen minder belasting op arbeid en meer op kapitaal”, legt docent Richard Daris uit. Dat klinkt als veel geld, maar in de praktijk is het nog geen 0,2 procent van de totale begroting van 480 miljard.  

De wijziging
Met het amendement (een politieke term voor een wijziging) verandert er volgens Daris voor de meeste werkende Nederlanders dus weinig. Het belastingtarief in box 1, waar bijvoorbeeld een eigen woning en inkomen uit werk onder vallen, gaat in de eerste schijf ongeveer een half procent omlaag: van 36,23 procent naar 35,84 procent. Bij een gemiddeld inkomen gaat het om een bedrag van zo’n honderd euro per jaar.  

Tegelijkertijd komen er vanaf 2029 in box 3 twee belastingtarieven in plaats van één voor het geld dat je verdient met vermogen. Denk aan winst uit vastgoed, crypto of aandelen. “Mensen met een hoger belastbaar rendement gaan daarbij meer belasting betalen: 38,5 procent in plaats van de huidige 36 procent.” Maar ook die financiële gevolgen zijn volgens Daris relatief beperkt. “Iemand met twee miljoen belegd vermogen, gaat met de wijziging een paar honderd euro meer aan belasting betalen. Dat is niets voor iemand met zoveel geld.”  

Principekwestie
Toch snapt Daris ook dat er zorgen zijn. “Als je eenmaal twee belastingschijven hebt ingevoerd, kun je aan de knoppen gaan draaien.” Een volgend kabinet kan de tarieven bijvoorbeeld van 38,5 procent verhogen naar bijvoorbeeld 40. Jaren later wordt dat misschien 45 procent. “Als er een kabinet komt met een meer linkse signatuur, kunnen de tarieven omhoog. Krijg je een rechtser kabinet? Dan kunnen ze juist weer omlaag.” 

Maar de discussie gaat allang niet meer alleen om geld, meer juist om de principes erachter. De VVD voelt zich buitenspel gezet en de toekomst van het huidige kabinet hangt al dagen aan een zijden draadje. Deze maandag praten de coalitiepartijen voor de zoveelste keer over de toekomst van het kabinet en de coalitie.  

“Het feit dat ze al vier dagen praten, lijkt me goed”, zegt Daris. “Er zijn niet zoveel mogelijkheden. De VVD kan eruit stappen, maar dan hebben D66 en CDA samen te weinig zetels. Of beter gezegd: nóg minder zetels. Als we niet weer opnieuw verkiezingen willen houden, moeten er partijen bij. Dat zou kunnen, met Pro en Volt, misschien de ChristenUnie, om toch aan die 76 zetels te komen. Maar er kunnen ook nieuwe verkiezingen komen, al acht ik die kans zelf niet zo groot. Een derde mogelijkheid is dat er een nieuw coalitieakkoord komt. Maar ik verwacht dat de drie partijen gewoon samen verdergaan.”   

Reageren kan hieronder. Eenmaal gepubliceerde reacties worden niet verwijderd

Reacties (0)
Bedankt voor uw bericht.