door Jan Ligthart en Karen Luiken,
07
oktober
2026
|
12:11
Europe/Amsterdam

Onrust en wrevel om centralisatie van toetsingen

De toetsing van portfolio's gaat voortaan binnen heel Fontys op dezelfde dagen gehouden worden. Er komen negen momenten per studiejaar waarin studenten hun portfolio's moeten inleveren. Volgens het Fontysbestuur is dit organisatorisch beter en werkt het in het voordeel van de studenten. Maar of iedereen er blij mee is? Nee.

“Studenten krijgen verspreid over het jaar meerdere mogelijkheden om werk in te leveren, waardoor zij hun studie in eigen tempo kunnen plannen en minder snel studievertraging oplopen wanneer een inlevermoment wordt gemist of wanneer een bijstelling nodig is”, aldus de woordvoerder van het bestuur.

De nieuwe indeling van de toetsingen zou passen binnen het talentgericht onderwijs (TGO) dat studenten meer regie moet geven over hun leerproces. Tegelijkertijd zou het organisatorisch veel voordelen opleveren voor opleidingen en instituten.

“Processen zoals inschrijven, beoordelen, registreren en informeren worden ondersteund door dezelfde systemen. Wanneer opleidingen allemaal verschillende of doorlopende inlevermomenten hanteren, worden die processen complexer, minder voorspelbaar en lastiger te automatiseren. Uniforme inlevermomenten zorgen voor meer duidelijkheid voor studenten en medewerkers en maken de planning van beoordeling en capaciteit beter beheersbaar”, aldus de uitleg.

Brandbrief
Dat kan zo zijn, maar toch klinkt er vanuit verschillende hoeken kritiek. Meerdere instituten zijn het hier niet mee eens en volgens Marije Dahmen, voorzitter van de CMR en werkzaam bij Fontys Economie & Communicatie, is er vanuit de imr van haar instituut zelfs een brandbrief bij de directie neergelegd. Die gaat op haar beurt in gesprek met het bestuur. “Dit besluit, waar geen instemming voor is gevraagd en dat via een portal-bericht de organisatie is ingegooid, heeft veel effect”, zegt ze.

Dat heeft vooral te maken met de manier van communiceren en de timing. “Dit besluit valt onder de hoofdlijnen van TGO. Vanaf 2027 moeten alle eerstejaars TGO-gericht onderwijs krijgen. Aan de inrichting daarvan wordt al twee jaar gewerkt. In december moet alles klaar zijn. En dan komen ze nu met zo’n besluit dat een enorm effect heeft op de manier waarop je je onderwijs aanbiedt. Dat kun je er niet om 5 voor 12 nog even ingooien. Iedereen zit nu met vragen.”

Eigen invulling
Daar komt bij dat binnen Fontys op heel verschillende wijzen onderwijs wordt gegeven en getoetst. Zit zo'n uniforme regeling die eigen invulling van opleidingen niet in de weg? Nadrukkelijk niet, stelt het bestuur.

“De keuze voor negen momenten betekent niet dat alle opleidingen op dezelfde manier moeten toetsen. De inhoud en vorm van het onderwijs en de toetsing blijven de verantwoordelijkheid van de opleidingen. Het besluit gaat uitsluitend over de planning van de inlevermomenten voor assessmentportfolio’s.”

Er is bewust niet gekozen voor heel veel extra inlevermomenten, omdat dat organisatorisch juist voor meer problemen zou zorgen. Het wordt dan moeilijker om beoordelingen goed af te stemmen, op een gelijke manier uit te voeren en de kwaliteit van de beoordeling te bewaken. Dan zou de organisatie en uitvoering van toetsing juist meer tijd en capaciteit in beslag nemen.

Tentamens
Het gaat nadrukkelijk alleen om de toetsing van de portfolio's; tentamenkansen voor studenten blijven onveranderd. Studenten hebben minimaal twee tentamenkansen per jaar per eenheid van leeruitkomsten, en examencommissies kunnen indien nodig extra kansen of aanvullende inlevermomenten toekennen.

Reageren kan hieronder. Eenmaal gepubliceerde reacties worden niet verwijderd

Reacties 1 - 8 (8)
Bedankt voor uw bericht.
Georges Ledoux
10
October
2026
Ik ben blij dat de CMR dit ook opgepikt heeft. Want wat O&O, HARP of het CvB ook beweren, dit is een beleidsverandering: Beslissingen over de inrichting van het onderwijs liggen niet meer bij de instituut, maar worden centraal vastgelegd. Daarmee neemt de autonomie van de instituut af.

Dus is dit iets waarop cMR adviesrecht heeft, als het niet instemmingsrecht is. Het is (helaas weer) een voorbeeld hoe er op centraal niveau zaken worden ontwikkeld onder het mom van efficiëntie, zonder dat daarin de makers van het onderwijs betrokken worden.
Als dit echt zo veel oplevert voor ons als organisatie, leg dat dan uit. Laat zien waar en hoe bijvoorbeeld geld of tijd wordt bespaard en hoe dat dan terugvloeit naar de instituten. Betrek de onderwijsmakers in het proces, dan heb je ook veel minder protest en weerstand.
Marc van Grootel
09
October
2026
Het vastprikken op een dag heeft impact op de hele onderwijsweek. Dus studenten hebben hier ook last van. Een paar bezwaren (die wellicht al in de brandbrief aan de orde kwamen maar die inhoud ken ik niet):

- Docenten willen de portfolios beoordelen en ook met elkaar bespreken (4-ogen) maar hebben verschillende roosters. Dat betekent veel geschuif en conflicten met andere geroosterde verplichtingen.

- Docenten moeten meestal meerdere onderwijseenheden beoordelen dus het vergroot op die dagen ook nog eens de werkdruk terwijl die anders over een week uitgespreid kan worden. 

Ik kan me niet voorstellen hoe dit in de praktijk gaat lukken. Het vastprikken op dezelfde week zou dan een redelijk compromis zijn en zorgt ervoor dat de onderwijsweek gevrijwaard kan blijven van onnodige turbulentie.

Marc van Grootel
09
October
2026
Ik moet bekennen dat ik het bericht beter had moeten lezen.

"Het besluit gaat uitsluitend over de planning van de inlevermomenten voor assessmentportfolio’s."

Het blijkt een gevoelig onderwerp en dat zorgt er soms voor dat je iets mist. Excuus.
Erik-Jan
09
October
2026
"Het wordt dan moeilijker om beoordelingen goed af te stemmen, op een gelijke manier uit te voeren en de kwaliteit van de beoordeling te bewaken" Dat is mooi omschreven, maar is dat zo? Ik zie in het artikel geen concrete redenen of voorbeelden waarom dit beter zou moeten zijn. Ervaren we nu dan problemen? Dat zaken als flexibiliteit, persoonlijke aandacht en "Talent Gerichtheid" hierdoor onder druk komen te staan en dat het systeem leidend wordt, is op zijn minst bijzonder te noemen. Zeker voor een hogeschool die de ontwikkeling van het individu hoog in het vaandel heeft staan.
Geert Jan
09
October
2026
www.onderwijsvacatures.nl
Eric Kruis
09
October
2026
De vraag is of het onderwijs ingericht moet worden om de administratieve processen te kunnen stroomlijnen of dat de administratieve processen het gewenste onderwijs moeten ondersteunen. Het verhaal hierboven heeft wel degelijk te maken met de tentamenkansen. Niet met het aantal maar wel met het moment, en daarmee met het aantal weken onderwijs dat geboden kan worden vóór een tentamenkans. Al dit gestroomlijn heeft allemaal weinig te maken met het bieden van zo goed mogelijk onderwijs.
Richard Daris
09
October
2026
Nee, Marcel.
4 per semester + 1 mogelijkheid in week 0 eind augustus. Dat maakt samen 9.
Rick
09
October
2026
Ook hier weer heel duidelijk zichtbaar dat "het systeem" leidend is in alle besluiten in plaats van de medewerkers die het werkproces uitvoeren. "Het systeem" bepaalt voor mij dat ik verplicht 9x per jaar met beoordelen bezig moet zijn. Het zal best zo kunnen zijn dat dit efficiënter, minder complex of beter automatiseerbaar is, maar het feit dat ook hier weer de medewerkers vergeten worden, net als bij vele andere processen die mij allerlei verplichtingen en verantwoordelijkheden opleggen raakt mij wel. En inderdaad........weer het zoveelste proces dat op korte termijn gaat veranderen.
Marcel
09
October
2026
9 momenten per studiejaar, dus het ene semester heeft de student 4 momenten en het volgende semester 5. Grappige keuze.