Nieuwe onderwijsmethode, dus meer aanmeldingen
Onderzoekers, managers, politici en zelfs columnschrijvers verwarren bewust of onbewust de begrippen correlatie en causaliteit.
Bij correlatie is er alleen een statistische samenhang tussen twee variabelen. Zo is er een samenhang tussen de lengte en het gewicht van mensen. Lange mensen zijn in het algemeen zwaarder en korte mensen zijn lichter. Natuurlijk zijn er ook kleine mensen die zwaarder zijn dan lange mensen.
Bij causaliteit is er een direct verband tussen oorzaak (A) en gevolg (B). Je eet een banaan en je hongergevoel is weg! Er is pas sprake van causaliteit als aan drie voorwaarden wordt voldaan:
- A gaat in de tijd vooraf aan B
- er is sprake van covariantie, beide variabelen, A en B, veranderen altijd samen
- de relatie tussen A en B kan niet door een andere variabele worden verklaard. Met andere woorden alternatieve verklaringen moeten worden uitgesloten.
Als er veel ijsjes op het strand worden verkocht, stijgt het aantal verdrinkingen. Hier is correlatie maar geen causaliteit! Er is causaliteit tussen de buitentemperatuur en zwemmen in de zee!
Onze hersenen zijn er op gericht om snel relaties te leggen tussen A en B om vervolgens een conclusie te trekken. Het is belangrijk deze neiging te onderdrukken. Terug naar de titel van deze column. Een te snelle conclusie is dat er een causaal verband is. Er zijn alternatieve verklaringen mogelijk. Zo kan een stijging in aanmeldingen voor een studie zomaar veroorzaakt zijn door een fantastische voorlichting tijdens de open dag!
Boudewijn Raessens is associate lector AI in Business bij FEC.