Nieuwe cao: lonen met 3,5 procent omhoog

Een loonsverhoging van 3,5 procent die ingaat op 1 maart. En een eenmalige uitkering van bruto 375 euro in februari naar rato van het dienstverband. Dat zijn de financiële componenten van het akkoord van de vakbonden en de Vereniging Hogeschool over de nieuwe cao voor het hbo. Verder zijn er onder meer ook betere regelingen voor geboorte- en ouderschapsverlof.

De nieuwe cao gaat, als de leden van de vakbonden ermee instemmen, in op 1 januari en heeft een looptijd van één jaar. De afgelopen jaren waren de loonstijgingen in de cao met 10, 7 en 5 procent aanzienlijk hoger. Gezien ook de inflatiecijfers lijkt het onderhandelingsresultaat een stuk schraler.

Maar meer zat er echt niet in, stelt Douwe van der Zweep die namens de AOb de onderhandelingen voerde. “We kunnen niet meer uitgeven dan dat de hogescholen van het rijk krijgen. Doe je dat wel, dan vererger je mogelijk ook de problematiek die er al is vanwege de demografische krimp. We hebben nu alle ruimte gebruikt die er financieel was.”

De door Van der Zweep genoemde krimp is de belangrijkste reden waarom er niet meer ruimte is. Bij bijna alle hogescholen is sprake van bezuinigingen, reorganisaties en personeelsreducties. “Waren we voor een grotere loonstijging gegaan, dan hadden we mogelijk ook te horen gekregen: kun je niet beter ervoor zorgen dat meer mensen in dienst kunnen blijven.”

Prognoses
De financiële ruimte voor hogescholen wordt bepaald naar aanleiding van de berekeningen die het Centraal Planbureau hierover maakt. “Mochten die prognoses in de praktijk anders uitvallen, zo hebben we in de cao vastgelegd, dan wordt dat in de cao van 2027 verrekend”.

Het is gezien de politieke instabiliteit van dit moment moeilijk in te schatten hoe kloppend die prognoses zijn. Hetzelfde geldt voor het inflatiecijfer. Voor dit jaar wordt een inflatie van ongeveer 3 procent verwacht, iets minder dus dan de nu overeengekomen loonstijging.

Van der Zweep verwacht overigens dat het voor het hbo niet veel uit zal maken wat de huidige politieke perikelen opleveren (het minderheidskabinet is het intern niet eens over de financiën en heeft moeite een meerderheid in Eerste en Tweede Kamer achter zich te krijgen). “Die perikelen zouden alleen invloed hebben op ons als dit of een ander kabinet zou besluiten ons op de nullijn te zetten. En dat zie ik eerlijk gezegd geen enkel kabinet snel doen.”

Verlof
De loonstijging is niet het enige dat in de nieuwe cao is afgesproken. Andere punten waarop de cao afwijkt zijn dat de onderste periodieken van de schalen 1 en 2 worden verhoogd, met het oog op de verhoging van het wettelijk minimumloon, en betere regelingen voor geboorte- en ouderschapsverlof. “Ook dat kost geld. Dus we zijn blij dat we daarin ook tot betere afspraken zijn gekomen.”

Zo gaan de uitkeringen tijdens zwangerschaps- en bevallingsverlof, adoptie- en pleegzorgverlof en de vijf weken aanvullend geboorteverlof omhoog: die worden voortaan aangevuld tot 100 procent van het eigen salaris. Dat was eerst 75 procent.

En gedurende negen weken betaald ouderschapsverlof in het eerste jaar na de geboorte gaat de uitkering omhoog van 70 naar 75 procent van het eigen salaris. Bij onbetaald ouderschapsverlof nemen werkgevers voortaan de volledige pensioenpremie voor hun rekening, dus ook het werknemersdeel. Dit moet de pensioenkloof dichten die bij het krijgen van een kind ontstaat tussen vrouwen en mannen.  

Afhankelijk van wat politiek Den Haag gaat doen, komt er ook meer aandacht voor mantelzorg. En er komen bij alle hbo-instellingen betere afspraken over professionalisering.