Minister: 'Pabo's splitsen gaat vier jaar duren'

Ook al wil de Tweede Kamer tempo maken, het gaat zeker vier jaar duren voordat er speciale pabo’s komen gericht op het jongere en het oudere kind. Dat laat het kabinet weten. Het is eigenlijk geen goed plan, onderstreept minister Robbert Dijkgraaf met zijn brief. Maar het kan wel, als de Tweede Kamer het per se wil.

Een politieke meerderheid vindt dat het kabinet tempo moet maken met een wetsvoorstel voor smallere pabo’s. Afgestudeerden van zulke pabo’s krijgen dan een bevoegdheid voor het jongere of oudere kind.

Het idee erachter is simpel. Er zijn grote verschillen tussen kleuters en leerlingen in groep 8. Misschien willen sommige jongeren wel leraar worden, maar hebben ze geen zin in een stage tussen de kleuters, of andersom. Naast de brede pabo’s zouden smallere opleidingen extra studenten voor het onderwijs kunnen winnen.

Kritiek
Maar de praktijk is weerbarstig. Er is eind 2020 al een wetsvoorstel over het splitsen van de pabo online gezet. “De internetconsultatie leverde overwegend negatieve reacties op van onder andere werkgevers, opleidingen en beroepsgroep”, schrijft Dijkgraaf.

Er leefden onder meer zorgen over de ontwikkelmogelijkheden voor leraren en hun beperkte inzetbaarheid in tijden van een lerarentekort. Stel dat de collega van groep 8 uitvalt, dan kan de collega van groep 1 niet invallen.

Bovendien zijn er experimenten gedaan met specialisaties binnen de huidige opleidingen. Alle pabo’s werken daaraan. Afgestudeerden houden dan een bevoegdheid voor de hele basisschool, alleen hebben ze zich extra verdiept in een bepaalde leeftijdsgroep.

Ook Fontys ziet de wens van de Tweede Kamer niet zitten, zo stelde eerder Nus Waleson. De directeur van Fontys Kind en Educatie zei vorige maand dat er al zo veel wegen naar het leraarschap leiden. En dat er bovendien met de bij Fontys ingezette Transitie Educatief Onderwijs al zestig studiepunten profileringsruimte is ingebouwd, waarmee er ook gespecialiseerde leerkrachten worden afgeleverd. 

Bovendien ziet Waleson nog een negatief punt: de bestuurlijke drukte zal nog groter worden. "Dan worden er weer allerlei projectgroepen, adviescolleges, studie- en klankbordgroepen en weet ik wat opgericht die zich hier dan allemaal over gaan buigen.” 

Motie
Maar er ligt nu eenmaal een aangenomen motie. Er moet dus een wetsvoorstel komen dat vier onderwijswetten aanpast. Het oude wetsvoorstel leverde zoveel kritiek op, dat het waarschijnlijk moet worden bijgeschaafd.

De vooropleidingseisen moeten ook worden aangepast, net als de bekwaamheidseisen voor onderwijspersoneel. Er zijn bovendien nieuwe ‘kennisbases’ nodig, waarin de opleidingen landelijk overeenstemming bereiken over de vereiste stof. Daar komt bij dat nieuwe opleidingen getoetst moeten worden op doelmatigheid en kwaliteit voordat ze van start mogen. Dat is voor deze smalle pabo’s niet anders.

“Alles bij elkaar duurt het vier jaar voordat studenten kunnen starten aan de nieuwe opleidingen”, verwacht Dijkgraaf, waarmee hij de verwachtingen van de Tweede Kamer tempert. Eind dit jaar stuurt hij een uitgewerkt tijdpad, belooft hij.