Master Informatica moet lerarentekort aanpakken

Het voortgezet onderwijs kampt met een tekort aan leraren. Dat is bekend. Het vak waar het tekort extreem groot is, is informatica. En dat terwijl het vak in deze digitale tijd van groot belang is. Fontys Educatie en Fontys ICT pakken het tekort aan en starten in september met een master lerarenopleiding Informatica.

Wie in de jaren negentig op de middelbare school zat, kreeg in de bovenbouw vaak nog standaard het vak Informatica onderwezen. Destijds was er al wel sprake van een afname van het aantal leraren. Daarom werd het Consortium Omscholing Docenten Informatica (CODI) opgericht, een samenwerking tussen hogescholen en universiteiten om te voorzien in opleidingen voor docenten Informatica. Tussen 1998 en 2005 haalden 334 docenten Informatica via deze weg hun lesbevoegdheid. 

De maatregel bleek een tijdelijke oplossing. De instroom stokte en veel van deze leraren zijn of gaan met pensioen. Het tekort nam toe en is nu extreem groot. “Dat komt omdat er nog steeds geen passende opleidingsroutes zijn om als eerstegraadsleraar bevoegd te raken voor het vak Informatica”, licht Mandy Stoop van Fontys Educatie toe. “De enige route die er is, is de route via de universiteit en de universitaire lerarenopleiding. Weinig mensen kiezen om leraar te worden als de arbeidsmarkt voor IT-professionals zo aantrekkelijk is.” 

Niet verplicht 
Het gevolg is dat het vak, dat scholen niet verplicht zijn te geven, vrijwel overal uit het lesrooster is verdwenen. “Ondanks dat iedereen weet dat het vak informatica van een onbetwistbare relevantie is”, aldus Stoop. Zij is zich hier al lange tijd van bewust en maakt zich al jaren hard voor een passende opleidingsroute. Uiteindelijk komt het ministerie van Onderwijs in een rapport uit 2023 tot dezelfde conclusie. Hogescholen en universiteiten krijgen het advies om te komen tot een directe route naar een eerstegraadsbevoegdheid. 

Het rapport is aanleiding voor Fontys, Hogeschool Utrecht (HU) en de Hogeschool van Amsterdam (HvA) om gezamenlijk de hbo-master leraar Informatica op te zetten. Een docententeam van Fontys zit dan al volop in de voorbereidingen. Stoop: “Door het onderzoeksteam van het ministerie van Onderwijs zijn we aan elkaar gekoppeld en zorgen we ervoor dat de kwaliteit van de opleidingen op landelijk niveau in orde is.” Fontys heeft in september de primeur, HU en HvA starten waarschijnlijk in 2026 met de tweejarige lerarenopleiding. 

Educatie en ICT 
“Bijzonder aan deze opleiding is dat het een samenwerking is tussen de instituten Educatie en ICT”, vertelt Erik van Alphen, opleidingscoördinator van de nieuwe master. Naast Van Alphen en Stoop zijn Tim Kurvers en Bas Michielsen van Fontys ICT nauw betrokken geweest bij de totstandkoming van de opleiding. “De inhoud van de vakken komt bij beide instituten vandaan en legt een verbinding tussen het leraarschap en ICT-vakken.” 

Iedereen met minimaal een tweedegraadsbevoegdheid in ongeacht welk vak en met affiniteit voor ICT kan de opleiding volgen. Na de masteropleiding zijn afgestudeerden bevoegd om in de bovenbouw les te geven in het vak informatica. Ook kunnen zij op scholen een bijdrage gaan leveren in het bevorderen van digitale geletterdheid in andere vakken. 

“We hebben al veel enthousiaste reacties ontvangen van scholen, mensen die de noodzaak onderschrijven van de master en van de eerste potentials. Ook een aantal docenten binnen Fontys ICT hebben interesse getoond om de master te gaan volgen”, aldus Stoop.