Koele oplossingen moeten hittestress tegengaan

Europa warmt sneller op dan de rest van de wereld. Een zorgwekkende ontwikkeling die ook nog eens van invloed is op onze gezondheid. Voor Fontys-onderzoekster Kyra Theunissen meer dan genoeg reden om onderzoek te doen naar hittestress en hoe dit te voorkomen.

Theunissen vervult samen met Eric Schoenmakers vanuit het Centre of Expertise Health de rol als themaleider voor een gezonde, fysieke en sociale leefomgeving. “We willen dat iedereen een eerlijke kans op een gezond leven heeft”, steekt de onderzoekster van wal. “Vanuit het Centre of Expertise houden we ons daarom bezig met de gezonde, fysieke en sociale leefomgeving, gezondheidsvaardigheden en samenzorg voor de toekomst.”

Daar volgde eerder al verschillende rapporten uit over groene stedelijke leefomgeving en een gezonde voedselomgeving. Nu verschijnt van haar hand het derde en meest recente rapport over hitte en hittestress in steden. “Daarvoor is onderzocht wat steden kunnen doen tegen hittestress, een soort koele oplossingen als het ware.”

Overzicht van maatregelen
Theunissen wilde aanvankelijk het effect van hittestress op de gezondheid onderzoeken. Maar na een uitvoerige research bleek dat deze zaak al vaak beschreven is. “In tegenstelling tot een overzicht van alle maatregelen die we kunnen nemen om dit te voorkomen en welke effecten die maatregelen hebben.”

Die zijn volgens de onderzoekster van groot belang. “Men onderschat wat hitte met je kan doen, totdat het fout gaat. Denk bijvoorbeeld aan ouderen, die vaak binnen blijven op een warme dag, zwangere vrouwen of mensen die zwaar fysiek werk doen: alles kost op een hetere dag meer energie waardoor je lichaam harder moet werken, met mogelijke hitteberoertes tot gevolg.”

Koele oplossingen
De mogelijke maatregelen die steden kunnen treffen heeft Theunissen samengevoegd in het rapport ‘Verhitte Steden, koele oplossingen’, zodat gemeentes, bouwbedrijven, aannemers en alle andere instanties die te maken hebben met steden en stedelijk ontwerp hier leer uit kunnen trekken. “In steden stijgt de temperatuur steeds meer en dat probleem wordt door de huidige klimaatverandering alleen maar groter. Daar moeten we iets aan doen.”

De meest effectieve maatregelen zijn schaduw, wind en reflectiviteit. “Het meest ideale zou het bouwen van een nieuwe stad zijn, zodat je deze perfect ten opzichte van de wind kunt zetten en je ervoor zorgt dat er altijd voldoende schaduw is en dat gebouwen en de bestrating de straling van de zon voldoende reflecteren.”

Schaduwdoeken, verdiepingen en coatings
Maar die vlieger gaat niet op. Dus hoe kunnen steden als Eindhoven en Tilburg er dan wél voor zorgen dat de temperatuur daalt? “Door het plaatsen van schaduwdoeken of het plaatsen van extra verdiepingen op gebouwen waarbij we trapsgewijs een deel inleveren. Daarbij moeten we wel weer rekening houden met de windrichtingen. Gebruik daarnaast lichte kleuren en licht stucwerk, of kies voor een coating die de straling weerkaatst.”

Het is een greep uit de oplossingen die het rapport van Theunissen biedt. Aan haar nu ook de taak om het rapport zo te vertalen dat desbetreffende gemeentes, zorginstanties, aannemers, projectontwikkelaars, maar ook studenten en bewoners de verzamelde informatie en aanbevelingen daadwerkelijk kunnen gebruiken. “Dat is nog een work in progress, maar gelukkig maken we deel uit van een mooi samenwerkingsverband waardoor straks alle maatregelen voor iedereen duidelijk, behapbaar en uitvoerbaar zijn.”