Je gegevens op het darkweb: 'Heb toch geen invloed'
Na het recente datalek bij telecomprovider Odido blijft het opvallend rustig onder studenten. Waar miljoenen persoonsgegevens, van namen en adressen tot bankrekeningnummers, mogelijk op straat liggen, reageren ze op de Fontys-campus nog rustig. Volgens docent Lody Aeckerlin is dat zorgelijk.
Aeckerlin, werkzaam bij ICT, richtte onlangs een eigen website op waarmee hij bewustzijn wil creëren bij bezoekers over het delen van hun persoonlijke gegevens. Hij deed het naar aanleiding van de opeenstapeling van grote datalekken in Nederland. “Het laat zien hoe gemakkelijk betrouwbare gegevens op straat worden gegooid", zegt hij.
Volgens Aeckerlin was het oprichten van de website nodig omdat bewustwording achterblijft bij de snelheid van digitalisering. “Vooral vandaag de dag, waarbij steeds meer digitale informatie wordt vergaard en verzameld, is het belangrijk dat er zorgvuldig mee wordt omgegaan.”
Geen zorgen
Op de campus lijken de reacties onder de studenten verdeeld, maar vooral nuchter. Dat blijkt uit een rondvraag. Zo vertelt student journalistiek Flor: “Echt zorgen maak ik me er niet over. Het ligt buiten je macht, dus waarom zou ik. Je hebt er toch geen invloed op.” Zo denkt ook pabo-student Anne over de situatie: “Ik denk dat het uiteindelijk allemaal wel meevalt.”
ICT-student Don controleerde al of zijn gegevens onder het lek vallen: “Tot nu toe niet gelukkig. Ik blijf het wel controleren, voor hetzelfde geldt staat het er morgen wel in een keer op.”
Verder controleerde ook Silke haar gegevens via een website en zij is iets zorgelijker over de situatie. “Het is een vervelend idee als criminelen aan de haal kunnen met je gegevens, zoals het afsluiten van kredieten." Toch ziet ze geen reden voor paniek: “Ik kreeg dus een link doorgestuurd om te controleren of mijn data online staat, en mijn gegevens zitten er gelukkig niet tussen. Dus ik maak me geen extreme zorgen."
Generatie en gemak
Volgens Aeckerlin bevestigen deze reacties een bredere trend: “Mede door de komst van sociale media zijn we veel gemakkelijker geworden in het delen van je persoonlijke gegevens zoals je naam en foto’s.” Volgens hem heeft het te maken met leeftijd en generatie.
Zelf herinnert hij zich hoe anders dat in het begin ging. “Toen Facebook net uitkwam, heb ik eerst een nepaccount aangemaakt om te kijken hoe het platform zich zou ontwikkelen. Onze generatie was daar veel terughoudender in.” Volgens hem zorgt de constante aanwezigheid van digitale platforms ervoor dat jongeren minder gevoelig zijn voor privacyrisico’s. Wat vroeger als vertrouwelijke informatie werd gezien, staat nu moeiteloos online.
Verschuivende verantwoordelijkheid
De digitalisering raakt bovendien steeds meer essentiële systemen. “Kijk bijvoorbeeld naar digitale diensten zoals DigiD, daar zie je heel duidelijk dat verantwoordelijkheid en machten verschoven zijn.” Hij vult aan: “Onze systemen zijn allemaal digitaal tegenwoordig, en ongeacht of je goede of slechte bedoelingen hebt, is deze data wel verkrijgbaar."
Bewustwording is volgens de docent de eerste vorm van controle. Weten waar je gegevens circuleren, kritisch omgaan met wat je deelt en actief controleren op datalekken zijn concrete stappen die wél binnen je macht liggen.
Dat is zowel een fabeltje maar ook wel een heel erg fijne positie om jezelf aan te meten als individu, en heel eerlijk, een positie van privilege (waarschijnlijk heb je geen stalker dus maak je je niet zo druk dat je met naam, adres en telefoonnummer op het Darkweb staat waar je stalker ook kan rondsnuffelen om te zien waar je nu weer bent gaan wonen).
Maar ik denk altijd dat de struisvogel die zogezegd zijn kop in het zand steekt, echt wel terugvecht of gaat rennen op het moment dat er wel een bedreiging dichtbij komt. Het probleem met dit soort datalekken is dat de meeste mensen nooit een bedreiging ervaren. En daarmee kunnen we gewoon door met ons dagelijkse leven alsof er niks aan de hand is. Maar er komt wel steeds een groter broodkruimelspoor op het internet naar ons toe in de fysieke wereld.
Maar als je niet in een geprivilegieerde positie verkeerd waarin je je de struisvogel houding kan permitteren dan vermoed ik dat je heel graag wil dat je invloed zou hebben.
Een van de manieren hoe je invloed kunt hebben is door je digitale footprint te verkleinen (laat gewoon zo weinig mogelijk ergens achter), te compartimentaliseren of te versnipperen.
Ook ik heb net als de halve wereld een mail adres bij Google. Maar jaren geleden heb ik al mijn echt belangrijke zaken als zorgverzekering, bankzaken, et cetera, al naar een in Europa gehoste maildienst verplaatst. Denk aan een ProtonMail of Mailbox.org. Voor een mooie lijst check je: https://european-alternatives.eu/category/email-providers (ook voor meer dan je e-mail provider)
Dat is voor mij de compartimentalisatie strategie. Google voor de concertkaartjes en nieuwsbrieven, elders voor meer gevoelige (privé, weet u nog wel) zaken.
De versnipper strategie is dat ik via Mozilla, Proton en Apple iCloud e-mail aliassen kan aanmaken. Dat doe ik tegenwoordig bijna voor alles. Een keer wat vitamine en een deo bestellen bij een online drogist? Hide-my-email van iCloud ertussen zodat ze niet mijn e-mail hebben. Ik vul vaak niet eens mijn echte naam in (dank collega Rens voor de inzichten uit Digitale Gremlins), en het telefoonnummer 06-12345678 werkt ook prima want dat heb je niet nodig om een pakje te laten bezorgen.
De bijkomstigheid is dat je heel goed kunt zien wanneer je op een spamlijst komt door wie dat komt, of waar een datalek is geweest. En met één druk op de knop kan je je e-mail alias bij Apple iCloud, Mozilla of Proton door de shredder halen en je hebt er nooit meer last van.
Ik ben benieuwd of mensen nog meer strategieën hebben om invloed uit te oefenen op hoe ze met hun data laten omgaan.
Best zielig voor degene met dat nummer ;-)
Bedoel je of ik 'de test' al gedaan heb? Het antwoord is nee.
Ik voel geen behoefte om op een website die ik niet ken of expliciet vertrouw weer mijn werkelijke of alias e-mail adres in te voeren. Daar ging nu juist mijn betoog over: verminder exposure (blootstelling) van je werkelijk waardevolle data (en persoonsgegevens).
Als je de site bezoekt en doet zul je snappen dat je het bij het rechte eind hebt ;)
De hele insteek is namelijk precies om mensen bewust te maken van hetgeen jij zegt. Wat mij vooral verbaasd is hoe klakkeloos het zomaar wordt overgenomen/geplaatst en hoeveel mensen het nog eens niet door hebben. Ondanks de al redelijk vlugge absurditeit.