Islamitische school zoekt balans in seksuele voorlichting

De verplichte lessen seksuele vorming leiden op veel basisscholen tot discussie onder ouders. Een islamitische basisschool hoopt met een nieuwe lesmethode een brug te slaan tussen liberale en islamitische waarden en is hiermee het middelpunt van een nieuw onderzoek waar Fontys subsidie voor heeft gekregen.

Iedere basisschool in Nederland is verplicht om haar leerlingen lessen seksuele vorming aan te bieden, anders krijgen ze problemen met de inspectie. Maar op welke manier ze dat doen is aan de scholen zelf. Fontysonderzoeker Antoinette Kroes van het kenniscentrum Youth Education for Society (YES) ziet dat deze lessen vaak voor veel controverse zorgen. 

“De afgelopen jaren zie je regelmatig in het nieuws dat ouders hun kinderen thuishouden wanneer er op de basisschool seksuele vorming wordt gegeven. Ik denk dat daarom veel scholen inmiddels worstelen met de vraag hoe ze deze lessen kunnen geven op een manier waar iedereen zich goed bij voelt.”

Gulden middenweg
Dat geldt ook voor een islamitische school in de regio, waarvan een leerkracht een nieuwe lesmethode rondom dit thema ontwikkelde en daarmee aanklopte bij Fontys. Die gaat ze nu samen met onderzoekers verder ontwikkelen, met als doel: een gulden middenweg zoeken tussen liberale en islamitische waarden en toch draagvlak vinden voor onderwerpen die bij sommigen gevoelig liggen.

Kroes: “De methode die ze op deze school eerder gebruikten was in opspraak gekomen, omdat het met name erg negatief was over homoseksualiteit. Toen de school er nog eens naar keek, kwamen ze zelf eigenlijk ook tot de conclusie dat het niet paste bij hun pedagogische visie.”

“Er zijn natuurlijk liberale en meer conservatieve moslims”, vervolgt Kroes. “Maar als je kijkt naar het islamitische geloof en overigens ook naar het christelijk geloof, dan bestaat een huwelijk in hun ogen uit een monogame relatie tussen man en vrouw. Als je dan tegen leerlingen zegt dat homoseksualiteit normaal is, dan botst dat. Maar ja, diversiteit is wel een belangrijk onderdeel van de lessen, dus daar moet je wel wat mee.”

Positieve draai
Het is dan ook niet zo dat in de nieuwe methode heikele thema’s dan maar worden vermeden. De keuze is eerder om er vanuit het geloof een positieve draai aan te geven, legt Kroes uit. “Waar deze basisschool nu bewust voor kiest is om de nadruk te leggen op de plichten die moslims hebben als het gaat om naastenliefde. En dus legt de godsdienstdocent bijvoorbeeld in haar lessen uit dat Allah iedereen heeft gemaakt, ook mensen die homoseksueel zijn.”

Dat is uiteraard niet het enige dat aan bod komt. “Er wordt ook gesproken over onderwerpen zoals menstruatie, het aangeven van wensen en grenzen, waar baby’s vandaan komen en lichamelijke hygiëne. Allemaal thema’s die belangrijk zijn om kinderen gezond en prettig te laten opgroeien en weerbaar te maken tegen misbruik.”

Niet te expliciet
Om leerlingen en ook ouders niet meteen af te schrikken bij thema’s rondom seksualiteit die in de islam niet altijd vrijelijk worden besproken, zijn er aanpassingen gedaan. “In het lesmateriaal zijn bijvoorbeeld foto’s en het taalgebruik niet te expliciet. En ook worden de lessen niet alleen in gemengde groepen, maar bij sommige onderwerpen ook apart voor jongens en meisjes gegeven. Zodat ze zich vrijer voelen om vragen te stellen en dingen te bespreken.”

De eerste reacties zijn op deze islamitische basisschool erg positief. Met een subsidie van 50.000 euro doen Kroes en haar collega’s Judith Rijnbende en Dilana Schaafsma het komende anderhalf jaar verder onderzoek naar deze nieuwe aanpak en kijken ze hoe het ook op andere plekken van nut kan zijn. “We denken dat we straks een goed onderbouwde lesmethode hebben waar niet alleen islamitische scholen iets aan hebben."